Vai al contenuto

Scali di u rè d'Aragona

À prupositu di Wikipedia
I Scali di u rè d'Aragona

I Scali di u rè d'Aragona sò un munimentu storicu di Corsica, situatu in a cità di Bonifaziu. Hè unu di i loca più visitati da i turisti in Bonifaziu. I Scali falani da a turra situata in cima (U Turrionu), insin'à u mari. Sicondu a lighjenda, i scalinati di u rè d'Aragona sariani stati custruiti in una nuttata. I Scali sò cumposti di 189 scalini[1]. A so inclinazioni hè impurtanta: 45 gradi. Par via di quissa, a falata di i Scali ferma priculosa è ùn hè micca ricumandata par i parsoni anziani.

I scalini

Pò suppona a parsona chì à l'urighjina, ci era un passaghju in u tippali calcariu di Bonifaziu à u locu ind'iddu si trovani avali i Scali, chì parmittia di falà, abbastanza faciuli, insin'à a u mari. 'Ssu passaghju naturali saria statu allargatu à pocu à pocu. Difatti sariani i monachi franciscani chì avariani scavatu i scalini, ad una ad una, in a roccia calcaria. Si pò pinsà dinò chì u so fini era di pudè ghjugna à l'acqua biitoghja chì ci era sottu.

Altri scali

[mudificà | edità a fonte]

Ma i scali di u rè d'Aragona ùn sò micca i soli scalinati di Bonifaziu.[2] Chì ci sò dinò:

- a Scala di i Frati: hè una scalinata antica, chì hè sparita à i ghjorna d'oghji. Ma a so esistenza hè cunfirmata, apposta chì si n'invenani i bunifazinchi è chì a Scala di i Frati hè mintuvata in parichji carti antichi di Bonifaziu. A Scala di i Frati faci rifarenza à i frati di l'oratoriu anticu di Sant'Antonu (Canonici, 2004), chì hè sparitu anch'iddu;
- a Scala di u Puzzu San Bartumià: 'ssa scalinata, poca cunnisciuta, hè stata scavata da 1852 à 1856. Cumporta 330 scalini. A scala hè stata fatta in ghjiru à un puzzu fondu 65 metri. 'Ssu puzzu, largu trè metri, era statu fattu per pudè ghjugna à l'acqua biitoghja chì si truvaia più in ghjò;
- a Scala di u Timonu: 'ssa scalinata cumporta 168 scalini. Hè stata fatta in 1885, à fini di difenda a cità (Canonici, 2004).

I Scali di u rè d'Aragona, vista da vicinu

Accadi chì i Scali di u rè d'Aragona fussini mintuvati in a cultura corsa. Par asempiu in a ghjastema:

- Ch'è tù poschi scenda à capu inghjò i scali di Bonifaziu![3]

  1. ↑ "189 marches dans la falaise" [189 steps in the cliff] (in French). Office Municipale de Tourisme de Bonifacio. Retrieved 29 September 2026.CS1 maint: unrecognized language (link)
  2. ↑ Canonici, Francescu,Bonifaziu, incù i so stretti è i so piazzi - Bonifacio à travers ses rues et places (in francesu) A Stamparia, I scali celebri di Bonifaziu Archiviu 2011-07-16 at the Wayback Machine, Portivechju, 2004).
  3. ↑ Milleliri, Paulu (2010) Chì tù sia..., Albiana.