prawie

See also: prawię

Kashubian

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *per-

Proto-Balto-Slavic *prṓˀwas

Proto-Slavic *pràvъ

Kashubian prawi

Kashubian -ie

Kashubian prawie

From prawi + -ie. Compare Polish prawie and Slovincian prawjê.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈpra.vjɛ/
• Rhymes: -avjɛ
• Syllabification: pra‧wie

Adverb

prawie (not comparable)

1. just; just now, at the moment

Further reading

• Stefan Ramułt (1893), “pravje”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 160
• Jan Trepczyk (1994), “właśnie”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volume 2, page 324
• Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “właśnie”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎^[2], volume 2, page 1306
• “prawie”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *per-

Proto-Balto-Slavic *prṓˀwas

Proto-Slavic *pràvъ

Old Polish prawy

Proto-Slavic *-e

Old Polish -ie

Old Polish prawie

From prawy + -ie. First attested in 1393.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /pravʲɛ/
• IPA^(key): (15^th CE) /pravʲɛ/

Adverb

prawie

1. (attested in Greater Poland) truly (in accordance with reality)
   • 1967 [1404], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 257, Kościan:

     *Jacoms przi tem bil, ysz woszni prawe wisnal medzi Parzenczewskimi a medzi Kotoweczskimi

     [Jakośm przy tem był, iż woźny prawie wyznał miedzy Parzenczewskimi a miedzy Kotowiecskimi]

2. justly; correctly
   • 1901 [15th century], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume II, page 412:

     Ktho chce pissac doskonale gøzik polski i tesz prave, umey obecado moye

     [Kto chce pisać doskonale język polski i też prawie, umiej obiecado moje]

3. (attested in Greater Poland) legally, lawfully (in accordance with the law)
   • 1888 [1393], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎^[3], Greater Poland, page 67:

     Iaco wemi y szwaczczimi, iaco praue cupil podsandek wecziscze Popransniky

     [Jako wiemy i świaczczymy, jako prawie kupił podsędek wieczyście Poprężniki]

4. (emphatic, attested in Masovia) just; really
   • 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎^[4], Mierzeniec, Płock, line 21:

     Policarpusz... prosyl bogą o tho prauye, by vsrzal szmyercz w gey postavye

     [Polikarpus... prosił Boga o to prawie, by uźrzał śmierć w jej postawie]

Descendants

• Polish: prawie
• Silesian: prawie

References

• Boryś, Wiesław (2005), “prawy”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “prawie 1”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “prawie”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈpra.vjɛ/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈpra.vjɛ/
• (Greater Poland):
  • (Northern Greater Poland) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
  • (Central Greater Poland) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
• (Masovia):
  • (Masuria) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
  • (Far Masovian) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
• (Lesser Poland):
  • (Kielce) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
  • (Western Kraków) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
  • (Eastern Kraków) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
  • (Lasovia) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
  • (Podegrodzie) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
  • (Biecz) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
  • (Goral):
    • (Żywiec) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
    • (Podhale) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
    • (Kliszczacy) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]
    • (Babia Góra) IPA^(key): [ˈpra.vjɛ]

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -avjɛ
• Syllabification: pra‧wie
• Homophone: prawię

Etymology 1

Etymology tree

Proto-Indo-European *per-

Proto-Balto-Slavic *prṓˀwas

Proto-Slavic *pràvъ

Old Polish prawy

Proto-Slavic *-e

Old Polish -ie

Old Polish prawie

Polish prawie

Inherited from Old Polish prawie. By surface analysis, prawy + -ie. Particle sense 1 is an extension of particle sense 2. Compare Kashubian prawie and Slovincian prawjê.

Alternative forms

• prazie (Warmia)

Particle

prawie

2. almost (nearly, practically)

   Synonyms: bez mała, jakby, niejako, nieledwie, niemal, niemalże, nieomal, nieomalże

4. (obsolete or Central Greater Poland, Oborniki, Szamotuły, Masuria, Western Kraków, Sławków) indeed, really
5. (Western Kraków, Sławków) synonym of tak jakby
6. (Western Kraków, Żarki, Siewierz, Pilica) synonym of zupełenie / akurat
7. (Kielce) synonym of tylko / warto / trzeba
8. (Western Kraków, Ojców, Skała, Szczodrkowice, Luborzyca, Eastern Kraków, Gdów, Bochnia, Żywiec, Sopotnia Mała, Rychwałdek, Podhale, Skawa, Rabka-Zdrój, Pieniążkowice, Odrowąż, Kliszczak, Osielec, Babia Góra, Skawica) synonym of właśnie (“just now, just then”)
   1. (Western Kraków) synonym of czas (“it is time”)
   2. (Western Kraków, Szczodrkowice, Pilica, Kidów, Babia Góra, Skawica) synonym of już (“already”)

Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), prawie is one of the most used words in Polish, appearing 35 times in scientific texts, 29 times in news, 26 times in essays, 44 times in fiction, and 29 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 163 times, making it the 353rd most common word in a corpus of 500,000 words.

Adverb

prawie (not comparable)

1. (Podhale) synonym of całkowicie / w zupełności
2. (obsolete or dialectal, Far Masovian) in the nick of time; just now, just then
3. (obsolete) rightly (correctly; with honor, justly)
   1. (Northern Greater Poland, Gniezno, Trzemeszno, Far Masovian, Przasnysz, Podegrodzie, Stary Sącz, Podhale, Zakopane) synonym of odpowiednio
4. (obsolete) truly, truthfully (in accordance with reality)
5. (Far Masovian, Ciechanów, Przasnysz County, Kielce, Opoczno, Western Kraków, Zebrzydowice, Skała, Eastern Kraków, Pińczów, Lasovia, Sandomierz, Biecz, Brzeziny) synonym of dość / dostatecznie

Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

Noun

prawie n

1. locative singular of prawo

Further reading

• Modern Standard Polish:
  • “prawie”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[5] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
  • “prawie”, in Polish dictionaries at PWN‎^[6] (in Polish)
  • prawie in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
  • Zygmunt Saloni, et al., editors (2020), “prawie”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish]‎^[7], 4. online edition, Warszawa
• Middle Polish:
  • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “prawie”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
  • “PRAWIE”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 06.04.2023
• Historic dictionaries:
  • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “prawie”, in Słownik języka polskiego
  • Aleksander Zdanowicz (1861), “prawie”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
  • A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “prawie”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 979
• Dialectal dictionaries:
  • Jan Karłowicz (1906), “prawie”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 4: P, Kraków: Akademia Umiejętności, page 340

Silesian

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *per-

Proto-Balto-Slavic *prṓˀwas

Proto-Slavic *pràvъ

Old Polish prawy

Proto-Slavic *-e

Old Polish -ie

Old Polish prawie

Silesian prawie

Inherited from Old Polish prawie. By surface analysis, prawy + -ie.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈpra.vjɛ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -avjɛ
• Syllabification: pra‧wie

Particle

prawie

1. just, just now, at the moment
2. accurately; correctly

   Synonym: genau

Noun

prawie n

1. right; truth

   Synonym: prŏwda

Further reading

• prawie in silling.org
• Barbara Podgórska; Adam Podgóski (2008), “prawie”, in Słownik gwar śląskich [A dictionary of Silesian dialects] (in Polish), Katowice: Wydawnictwo KOS, →ISBN, page 229