1968

Añu 1968
Años:	1965 1966 1967 - 1968 - 1969 1970 1971
Décades:	Años 1930 Años 1940 Años 1950 - Años 1960 - Años 1970 Años 1980 Años 1990
sieglos:	sieglu XIX - sieglu XX - sieglu XXI

1968 n'otros calendarios

Calendariu gregorianu	1968 MCMLXVIII
Ab urbe condita	2721
Calendariu armeniu	1417
Calendariu chinu	4664 – 4665
Calendariu hebréu	5728 – 5729
Calendarios hindús - Vikram Samvat - Shaka Samvat	2023 – 2024 1890 – 1891
Calendariu persa	1346 – 1347
Calendariu islámicu	1388 – 1389
Calendariu rúnicu	2218

Abreviatures

° : fecha de nacencia

† : fecha de la muerte

1968 (MCMLXVIII) foi un añu bisiestu entamáu en llunes del calendariu gregorianu.

Fechos

Xineru-abril

• 5 de xineru – Entama en Checoslovaquia la Primavera de Praga. Alexander Dubcek ye elexíu primer secretariu del Partíu comunista checoslovacu.
• 15 de xineru – Terremotu del Belice de 1968 en Sicilia. El terremotu, con un seísmu principal de 6,4 graos na escala sismolóxica de Richter y cinco répliques de más de 5 graos, dexó 380 muertos y alredor de 1.000 firíos.
• 25 de xineru – El submarín israelín INS Dakar fúndese nel mar Mediterraneu: morrieron 69 persones.
• 28 de xineru – El submarín francés Minerve fúndese nel mar Mediterraneu: morrieron 52 persones.
• 30 de xineru – Guerra del Vietnam: Entama la ofensiva del Tet con una serie de ataques por sospresa del Viet Cong en Vietnam del Sur.
• 31 de xineru – El presidente de Nauru, Hammer DeRoburt, proclama la independencia de su país con respeutu a Australia, Gran Bretaña y Nueva Zelanda.
• 31 de xineru – Guerra del Vietnam: Soldaos del Viet Cong ataquen la embaxada de los Estaos Xuníos en Saigón.

• 6 a 18 de febreru – Cellébrense, na ciudá francesa de Grenoble, los Xuegos Olímpicos d'Iviernu.
• 8 de febreru – Masacre de Orangeburg, n'Estaos Xuníos. Una manifestación polos derechos civiles, desendolcada nún campus universitariu pa protestar escontra la segregación racial en Carolina del Sur, ye disuelta pola policía estatal. Morrieron trés estudiantes afroamericanos, na que foi la primer vegada na que la policía mató estudiantes dientro d'instalaciones universitaries.

• 1 de marzu – La Llei de los Inmigrantes de la Commonwealth restrinxe'l derechu d'entrada de los ciudadanos de la Commonwealth al Reinu Xuníu.
• 3 de marzu – El vuelu d'Air France númberu 212, un Boeing 707, estréllase en Guadalupe na maniobra d'aprosimación al aeropuertu, causando 63 víctimes.
• 8 de marzu – El submarinu soviéticu K-129, con 98 tripulantes, fúndese a unes 90 milles al suroeste de Ḥawai.
• 12 de marzu – Mauriciu algama la independencia.
• 22 de marzu – Daniel Cohn-Bendit (Danny el Roxu) y otros siete estudiantes ocupen l'edificiu alministrativu del nuevu campus de Nanterre, de la Universidá de París, nel contestu d'unes protestes escontra'l ríxidu sistema educativu, y esto marca'l niciu de los socesos conocíos como Mayu del 68, que punxeron a Francia a la vera d'una revolución.
• 24 de marzu – El vuelu 712 d'Aer Lingus, que volaba de Cork a Londres, estréllase nel condáu inglés de Wexford: morrieron los 61 pasaxeros y tripulantes que viaxaben nelli.
• 28 de marzu – L'estudiante brasileñu Edson Luis de Lima Souto ye abatíu pola policía nuna manifestación que pedía precios más baxos pal menú nos restoranes pa estudiantes de ingresos baxos. Los disturbios que siguieron la so muerte foron uno de los primeros escontra la dictadura militar del país.
• 4 d'abril – Asesinatu de Martin Luther King Jr. El cabezaleru de la llucha polos derechos civiles ye asesináu por James Earl Ray nel motel Lorraine, en Memphis (EEXX). Los disturbios que siguieron afectaron a les principales ciudaes d'Estaos Xuníos demientres varios díes.
• 6 d'abril – Cellébrase, en Londres, la 13ª edición del Festival de la Canción d'Eurovisión, que gana la canción que representa a España, La, la, la, interpretada por Massiel.
• 7 d'abril – El pilotu d'automovilismu Jim Clark muerre nún accidente nuna carrera de Fórmula 2 nel circuitu alemán de Hockenheim.
• 23 d'abril – Ciruxanos del Hospital de la Piedá, en París, tresplanten por primer vez un corazón.
• 23 a 30 d'abril – Estudiantes que protestaben escontra la guerra del Vietnam na Universidá de Columbia, en Nueva York, ocupen los edificios alministrativos y obliguen a la universidá a pesllar.

Mayu-agostu

• 1 de mayu – Fórmase oficialmente l'Asociación Caribeña de Llibre Comerciu (CARIFTA), de la que formen parte Antigua y Barbuda, Barbados, Guyana y Trinidá y Tobagu.
• 2 de mayu – Mayu del 68: Les autoridaes piesllen el campus de Nanterre de la Universidá de París, y les protestes treslládense a la Sorbona.
• 3 de mayu – El vuelu 352 de la compañía Braniff International Airways estréllase cerca de Dawson (Texas), y muerren los 85 pasaxeros y tripulantes que viaxaben nelli.
• 6 de mayu – Mayu del 68: Estudiantes manifestándose enfréntense violentamente a la policía nes cais de París.
• 13 de mayu – Mayu del 68: Los principales sindicatos d'izquierdes de Francia convoquen un día de fuelga xeneral, y axúntense colos estudiantes nuna manifestación qu'axunta a un millón de persones nes cais de París.
• 19 de mayu – Guerra civil de Nixeria: L'exércitu nixerianu captura Port Harcourt, sitiando a los biafreños. De resultes, producirase un desastre humanitariu, con miles de muertos por fame ente los sitiaos.
• 22 de mayu – El submarín nuclear d'Estaos Xuníos Scorpion fúndese a 400 milles al suroeste de les Azores colos sos 99 tripulantes.
• 29 de mayu – El presidente francés Charles de Gaulle abandona París ensin dicí-y al so primer ministru, Georges Pompidou, aú va. Dafechu, diríxese al cuartel xeneral de les tropes del exércitu francés en Alemaña, en Baden-Baden, p'asegurase'l so respaldu.
• 30 de mayu – Con milles de manifestantes nes cais de París, el presidente De Gaulle convoca eleiciones, y consigue calmar la situación.
• 3 de xunu – La feminista radical Valerie Solanas dispára-y a Andy Warhol nel so estudiu neoyorkinu, The Factory: l'artista sobrevive tres d'una operación de cinco hores.
• 5 de xunu – El senador y posible futuru candidatu demócrata a les eleiciones presidenciales, Robert F. Kennedy, muerre asesináu nel hotel Ambassador de Los Angeles.
• 17 de xunu – Malasia: El Partíu Comunista de Malasia entama una segunda revuelta escontra'l gobiernu, y declárase l'estáu d'emerxencia nel país.
• 21 de xunu – Brasil: Una manifestación d'estudiantes enfrente del edificiu del Jornal do Brasil acaba con 28 muertos y mnás de mil deteníos.
• 23 de xunu – Traxedia de la puerta 12: Una estampida nel estadiu de River Plate, en Buenos Aires, fina con 74 muertos, tóos ellos aficionaos de Boca Juniors, y 150 firíos.
• 23 y 30 de xunu – Eleiciones llexislatives en Francia. El partíu gaullista Unión por la Defensa de la República conviértese nel primeru na historia de Francia en consiguir una mayoría absoluta na Asamblea Nacional. Georges Pompidou, que lliderara'l partíu demientres la campaña eleutoral, dimite como primer ministro tres les eleiciones, y esto desactiva les protestes populares.
• 26 de xunu – Les islles Ogasawara, tres de 23 años d'ocupación pola marina de los Estaos Xuníos, son devueltes a Xapón.
• 1 de xunetu – Pónese a la firma'l Tratáu de Non Proliferación Nuclear.
• 17 de xunetu – Saddam Husein conviértese, tres d'un golpe d'estáu, en vicepresidente del Conseyu Revolucionariu iraquín.

  

  20-21 d'agostu. Tropes del Pautu de Varsovia invaden Checoslovaquia.

• 18 de xunetu – Fúndase, en California, la compañía fabricante de semiconductores Intel Corporation.
• 20 de xunetu – Entamen, nel estadiu Soldier Field de Chicago (EEXX), los primeros Xuegos de Verano organizaos por Special Olympics: compiten alredor de mil atletes con discapacidá intelectual.
• 25 de xunetu – Pablo VI asoleya la encíclica Humana vitae, na que reafirma'l refugu de la contracepción artificial por parte de la Ilesia Católica.
• 11 d'agostu – Caberu viaxe d'un tren de vapor con serviciu de pasaxeros en Gran Bretaña: un grupu de llocomotores de la compañía British Rail faen el viaxe d'ida y vuelta dende Liverpool a Carlisle.
• 20 y 21 d'agostu – Invasión de Checoslovaquia pol Pautu de Varsovia. 750.000 soldaos, 6.500 tanques y 800 aviones del Pautu de Varsovia invaden, na mayor movilización de soldaos n'Europa de magar el final de la Segunda Guerra Mundial, Checoslovaquia, finando cola lliberalización política que traxera la nomada Primavera de Praga.
• 24 d'agostu – Francia realiza'l so primer ensayu de la bomba d'hidróxenu nel atolón de Fangataufa, na Polinesia Francesa.

Setiembre-avientu

12-27 d'ochobre. Cellébrense, en Ciudá de Méxicu, los Xuegos Olímpicos de Veranu Méxicu-68.

• 6 de setiembre – Suazilandia (anguaño Eswatini) algama la independencia.
• 7 de setiembre – Accidente del vuelu 1611 d'Air France, que volaba de Córcega a Niza: muerren los 95 ocupantes del avión.
• 13 de setiembre – Albania, que yá dexara de participar activamente nel Pautu de magar 1962, abandona formalmente'l Pautu de Varsovia tres de la invasión de Checoslovaquia.
• 27 de setiembre – Marcelo Caetano conviértese en primer ministru de Portugal.
• 2 d'ochobre – Masacre de Tlatelolco. Una manifestación d'estudiantes desarrollada en La Plaza de las Tres Culturas, en Ciudá de Méxicu, diez díes enantes de la inauguración de los Xuegos Olímpicos acaba con un bañu de sangre: muerren ente 300 y 400 estudiantes.
• 11 d'ochobre – La NASA llanza'l Apollo 7, la primer misión tripulada del programa Apollo. Ente los oxetivos de la misión tán facer la primer tresmisión de televisión en directu dende l'espaciu, y simular l'encuentru y l'acoplamientu d'un módulu lunar.
• 11 d'ochobre – Panamá. Un golpe d'estáu, dirixíu polos coroneles Boris Martínez ya Omar Torrijos, depón al gobiernu democráticu (magar que de llexitimidá perdiscutida) del presidente Arnulfo Arias. Menos d'un añu dempués Torrijos conviértese nel xefe de gobiernu del país.
• 12 d'ochobre – Independícense les provincies españoles de Fernando Poo y Río Muni, que pasen a ser la República de Guinea Ecuatorial.
• 12 a 27 d'ochobre – Cellébrense, en Ciudá de Méxicu, los Xuegos Olímpicos de Veranu.
• 16 d'ochobre – Xuegos Olímpicos: Los atletes afroamericanos Tommie Smith y John Carlos, medalla d'oru y bronce respeutivamente na prueba olímpica de los 200 metros, saluden col puñu en altu (saludu típicu del movimientu Black Power) na ceremonia d'entrega de les sos medalles. Son sofitaos, na acción, pol medallista de plata, l'australianu Peter Norman.
• 18 d'ochobre – Xuegos Olímpicos: L'atleta d'Estaos Xuníos Bob Beamon ruempe'l récord mundial de saltu de llonxitú. La so marca, de 8,90 m, sedrá imposible de superar nos siguientes 23 años.

  

  November 5: Richard Nixon elected United States President

• 25 d'ochobre – Primer conciertu en directu de la banda de rock Led Zeppelin na Universidá de Surrey (Inglaterra).
• 31 d'ochobre – Guerra del Vietnam. Los progresos de les conversaciones de paz desarrollaes en París de magar el 13 de mayu, el presidente d'Estaos Xuníos Lyndon B. Johnson da anuncia a la nación de que tien ordenao'l cese de les operaciones militares en Vietnam del Norte, que se fadrá efectivu al día siguiente.
• 5 de payares – Eleiciones presidenciales nos Estaos Xuníos. El candidatu republicanu Richard Nixon derrota al candidatu demócrata, Hubert Humphrey, y al candidatu del Partíu Independiente Americanu, George Wallace.
• 7 de payares – Entama la revolución pakistaní de 1968, que finará cola dimisión del xeneral Ayub Khan y, finalmente, cola ruptura del país en dos y la formación del estáu de Bangladex.
• 19 de payares – Mali: Final'l réximen del presidente Modibo Keïta tres d'un golpe militar non sangrientu llideráu por Moussa Traoré.
• 22 d'avientu – Mao Zedong establez que los xóvenes educaos nes ciudaes tienen que ser unviaos a les zones rurales pa ser reeducaos. Ye l'aniciu del "Movimientu Baxar al Campu" (上山下郷運動).
• 24 d'avientu – Programa Apollo. La nave tripulada Apollo 8 orbita alredor de la Lluna. Los astronautas Frank Borman, Jim Lovell y William Anders conviértense nos primeros humanos en ver la cara oculta de la Lluna y el planeta Tierra completu, amás de ser los humanos que viaxaran de magar más lloñe de la Tierra.

Nacencies

• 18 de febreru – Molly Ringwald, actriz d'Estaos Xuníos.
• 4 de marzu – Patsy Kensit, actriz y cantante Inglesa.
• 6 de marzu – Moira Kelly, actriz d'Estaos Xuníos.
• 30 de marzu – Céline Dion, cantante canadiana.
• 7 de mayu – Traci Lords (Nora L. Kuzma), actriz y cantante d'Estaos Xuníos.
• 28 de mayu – Kylie Minogue, actriz y cantante australiana.
• 1 de xunu – Jason Donovan, actor y cantante australianu.
• 21 de xunetu – Brandi Chastain, futbolista d'Estaos Xuníos.
• 24 de xunetu – Xuan Santori, escritor asturianu.
• 6 de setiembre – Xavier Escaich, futbolista español.
• 25 de setiembre – Will Smith, actor d'Estaos Xuníos.
• 6 d'ochobre – Hugo Pérez, futbolista arxentín.
• 27 d'ochobre – Juan Orlando Hernández, presidente d'Hondures.
• 7 de payares – Antonella Bellutti, ciclista italiana.

Muertes

• 9 de febreru – Pedro Masaveu Masaveu, empresariu asturianu.
• 15 de febreru – Adolfo Suárez Morán, futbolista asturianu.
• 4 d'abril – Memphis (Tennessee): Martin Luther King, pastor baptista, militante polos derechos civiles de los afroamericanos, premiu Nobel de la Paz en 1964 (° 15 de xineru de 1929).

Enllaces esternos

• Wikimedia Commons acueye conteníu multimedia sobre 1968.

• Datos: Q2644
• Multimedia: 1968