Shimon Peres
Shimon Peres (/ʃiːˌmoʊn ˈpɛrɛs, -ɛz// [[Help:Pronunciation respelling key|shee-Plantilya:Smallcaps all-_-Plantilya:Smallcaps all-ess-Plantilya:Smallcaps all-ez]] ;[1][2][3] Hebrew [ʃiˌmon ˈpeʁes] ⓘ ; natawo nga Szymon Perski ,Polish: [ˈʂɨmɔn ˈpɛrskʲi] ; 2 Agosto 1923 – 28 Septyembre 2016) usa ka politiko ug estadista sa Israel nga nagsilbi nga punong ministro sa Israel gikan sa 1984 hangtod 1986 ug gikan sa 1995 hangtod 1996 ug isip presidente sa Israel gikan sa 2007 hangtod 2014. Miyembro siya sa dose ka gabinete ug nagrepresentar sa lima ka partido politikal sa iyang karera sa politika nga milungtad og 70 ka tuig. [4] Napili si Peres sa Knesset niadtong Nobyembre 1959 ug gawas sa tulo ka bulan nga pagkawala sa katungdanan sa sayong bahin sa 2006, nagserbisyo isip miyembro sa Knesset nga padayon hangtod nga napili siya nga presidente niadtong 2007. Nagserbisyo sa Knesset sulod sa 48 ka tuig (diin ang unang walay hunong nga yugto sa serbisyo milungtad og kapin sa 46 ka tuig), si Peres ang labing dugay nga nagserbisyo nga miyembro sa kasaysayan sa Knesset. Sa panahon sa iyang pagretiro gikan sa politika niadtong 2014, siya ang labing tigulang nga pangulo sa estado sa kalibutan ug giisip nga katapusang sumpay sa henerasyon sa pagkatukod sa Israel, [5] ingon man ang katapusang Punong Ministro nga naghimo og aliyah imbes nga matawo sa teritoryo nga mahimong Israel.
Sukad sa iyang pagkabata, nabantog siya sa iyang kahanas sa pagpamulong, ug gipili siya isip usa ka protégé ni David Ben-Gurion, ang nagtukod nga amahan sa Israel. [6] Gisugdan niya ang iyang karera sa politika sa ulahing bahin sa dekada 1940, nga nagkupot sa daghang mga posisyon sa diplomatiko ug militar atol ug pagkahuman sa 1948 nga Gubat Arab-Israeli . Ang iyang unang taas nga lebel sa posisyon sa gobyerno mao ang pagka-deputy director general sa depensa niadtong 1952 nga iyang nakab-ot sa edad nga 28, ug director general gikan sa 1953 hangtod 1959. [7] Niadtong 1956, miapil siya sa makasaysayanong negosasyon sa Protocol of Sèvres, [8] nga gihulagway sa punong ministro sa Britanya nga si Anthony Eden isip "pinakataas nga porma sa pagka-estado". [9] Niadtong 1963, nakignegosasyon siya sa presidente sa US nga si John F. Kennedy, nga miresulta sa pagbaligya sa Hawk anti-aircraft missiles ngadto sa Israel, ang unang pagbaligya sa kagamitan militar sa US ngadto sa Israel. [10] Si Peres nagrepresentar nila ni Mapai, Rafi, sa Alignment, Labor ug Kadima sa Knesset, ug nangulo sa Alignment ug Labor. [11]
Si Peres unang mipuli kang Yitzhak Rabin isip acting prime minister sa mubo nga panahon niadtong 1977, sa wala pa mahimong prime minister gikan sa 1984 hangtod 1986. Isip ministro sa langyaw ubos ni Punong Ministro Rabin, si Peres ang nag-inhinyero sa 1994 nga kasabutan sa kalinaw sa Israel-Jordan, [12] ug nakadaog sa 1994 nga Nobel Peace Prize uban nila ni Rabin ug Yasser Arafat alang sa mga panagsultihanay sa kalinaw sa Oslo Accords uban sa mga lider sa Palestina . [13] Niadtong 1996, iyang gitukod ang Peres Center for Peace, nga adunay tumong nga "ipasiugda ang malungtarong kalinaw ug pag-uswag sa Middle East pinaagi sa pagpalambo sa pagkamatugtanon, ekonomikanhon ug teknolohikal nga kalamboan, kooperasyon ug kaayohan." [14] Namatay si Peres niadtong 2016 sa Sheba Medical Center human na-stroke. [15][16]
Mga Reperensya
[usba | usba ang wikitext]- ↑ "Peres". Collins English Dictionary. HarperCollins. Archived from the original on 25 June 2018. Retrieved 22 June 2019.
- ↑ "Peres, Shimon". Lexico UK English Dictionary. Oxford University Press. Archived from the original on 24 April 2022.
- ↑ Plantilya:Cite Merriam-Webster
- ↑
{{cite web}}: Empty citation (help) - ↑ Shimon Peres: The Last Link to Israel's Founding Fathers Error in Webarchive template: Empty url. by DAVID A. GRAHAM 27 September 2016, The Atlantic
- ↑ MAKING HISTORY Gi-arkibo 18 Pebrero 2020 at the Wayback Machine By Benny Morris 26 July 2010, Tablet Magazine
- ↑ Tore Frängsmyr, ed. (1995). "Shimon Peres, The Nobel Peace Prize 1994". The Nobel Foundation. Archived from the original on 6 August 2016. Retrieved 12 November 2007.
- ↑ "Affaire de Suez, Le Pacte Secret"; Gi-arkibo 19 Abril 2012 at the Wayback Machine, Peter Hercombe and Arnaud Hamelin, France 5/Sunset Presse/Transparence, 2006
- ↑ Israeli politician Shimon Peres dies at 93 Gi-arkibo 29 Septiyembre 2020 at the Wayback Machine Washington Post, 18 September 2016
- ↑ Political Leaders of the Contemporary Middle East and North Africa: A Biographical Dictionary, by Bernard Reich, Greenwood Publishing Group, 1990, page 406
- ↑ Israeli politician Shimon Peres dies at 93 Gi-arkibo 29 Septiyembre 2020 at the Wayback Machine Washington Post, 18 September 2016
- ↑ Tore Frängsmyr, ed. (1995). "Shimon Peres, The Nobel Peace Prize 1994". The Nobel Foundation. Archived from the original on 6 August 2016. Retrieved 12 November 2007.
- ↑
{{cite web}}: Empty citation (help) - ↑ "The Peres Center for Peace - Who We Are". Archived from the original on 27 September 2016. Retrieved 29 September 2016.
- ↑ Levine, Daniel S. (27 September 2016). "Shimon Peres Dead: How Did the Former Israeli Prime Minister Die?". Heavy (in English (America)). Archived from the original on 29 September 2016. Retrieved 28 September 2016.
- ↑ Wootliff, Raoul (28 September 2016). "Shimon Peres, the last of Israel's founding fathers, dies at 93". The Times of Israel. Archived from the original on 28 September 2016. Retrieved 28 September 2016.