Edukira joan

Vigo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Vigo
Vigo
Galiziako udalerrien zerrenda
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Galizia
ProbintziaPontevedrako probintzia
AlkateaAbel Caballero
Izen ofizialaVigo
Jatorrizko izenaVigo
Posta kodea36201–36216
INEk ezarritako kodea36057
HerriburuaVigo
Geografia
Koordenatuak42°14′09″N 8°43′36″W / 42.2358°N 8.7267°W / 42.2358; -8.7267
Mapa
Azalera109,06 km²
Altitudea28 m
MugakideakNigrán, Gondomar, O Porriño, Mos eta Redondela
Demografia
Biztanleria294.489 (2025)
alt_left 156.304 (%52,9) (%47,1) 139.431 alt_right
Dentsitatea2.700 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakLorient, Buenos Aires, Narsaq, Durango, Porto, Las Palmas Kanaria Handikoa, Celaya eta Qingdao
MatrikulaPO
vigo.gal

Vigo Espainiako Galizia autonomia erkideoko Pontevedrako probintziako hego-mendebaldean dagoen kostaldeko udalerria da, izen bereko itsasadarrean kokatutakoa (Rias Baixasen baitan) eta izen bereko eskualdearen hiriburua. Galiziako udalerririk populatuena da, eta baita espainiar estatuan probintzia bateko hiriburu ez den hiririk populatuena ere. Azken erroldaren arabera 294.489 biztanle zituen 109,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala eta klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011. urtean, Europako Justizia Auzitegiak ebatzi zuen Vigok oraindik ez zuela bete hondakin urak arazteko betebeharra. Betebehar hori 2000. urterako bete beharrekoa zen.[1]

    Datu klimatikoak (Vigo (Vigoko aireportua))    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 11.6 12.9 15.1 16.1 18.2 22.0 24.3 24.2 22.4 18.5 14.7 12.3 17.7
Batez besteko tenperatura (ºC) 8.3 9.3 10.9 11.9 14.0 17.3 19.4 19.4 18.0 14.6 11.3 9.2 13.6
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 5.0 5.8 6.6 7.7 9.9 12.6 14.6 14.6 13.6 10.8 7.9 6.2 9.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 255 219 145 148 141 73 43 40 113 215 228 298 1909
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 15 13 11 13 13 7 5 5 8 13 13 15 130
Eguzki orduak 113 116 176 184 217 269 296 281 205 154 109 90 2212
Iturria: AEMET[2]

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean Atlantiar Ozeanoa, ipar-ekialdean Redondelako udalerria, ekialdean Mos, hegoaldean O Porriño eta Gondomar, eta hego-ekialdean Nigran.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Nigrán, Gondomar, O Porriño, Mos eta Redondela.

Mapa
Vigo eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Parrokiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko parrokiarik handienak Lavadores, Castrelos, Cabral, Santo André de Comesaña eta Navia dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako parrokiak.

Mapa
OpenStreetMaps buruz
Mapsa: erabilera baldintzak
2km
1.2milia
19
19 Zamans (biztanleria 839)
19 Zamans (biztanleria 839)
18
18 Saiáns (Vigo) (biztanleria 1,166)
18 Saiáns (Vigo) (biztanleria 1,166)
17
17 Teis (Vigo) (biztanleria 2,193)
17 Teis (Vigo) (biztanleria 2,193)
16
16 Sárdoma (Vigo) (biztanleria 2,389)
16 Sárdoma (Vigo) (biztanleria 2,389)
15
15 San Paio (Vigo) (biztanleria 3,700)
15 San Paio (Vigo) (biztanleria 3,700)
14
14 Matamá (biztanleria 3,716)
14 Matamá (biztanleria 3,716)
13
13 Oia (Vigo) (biztanleria 3,848)
13 Oia (Vigo) (biztanleria 3,848)
12
12 Alcabre (biztanleria 4,241)
12 Alcabre (biztanleria 4,241)
11
11 Bembrive (biztanleria 4,343)
11 Bembrive (biztanleria 4,343)
10
10 Candeán (Vigo) (biztanleria 4,639)
10 Candeán (Vigo) (biztanleria 4,639)
9
9 Coruxo (Vigo) (biztanleria 5,289)
9 Coruxo (Vigo) (biztanleria 5,289)
8
8 Beade (Vigo) (biztanleria 5,322)
8 Beade (Vigo) (biztanleria 5,322)
7
7 Valadares (Vigo) (biztanleria 5,357)
7 Valadares (Vigo) (biztanleria 5,357)
6
6 Freixeiro (Vigo) (biztanleria 5,952)
6 Freixeiro (Vigo) (biztanleria 5,952)
5
5 Navia (Vigo) (biztanleria 6,152)
5 Navia (Vigo) (biztanleria 6,152)
4
4 Santo de André de Comesaña (Vigo) (biztanleria 6,513)
4 Santo de André de Comesaña (Vigo) (biztanleria 6,513)
3
3 Cabral (Vigo) (biztanleria 6,581)
3 Cabral (Vigo) (biztanleria 6,581)
2
2 Castrelos (Vigo) (biztanleria 7,987)
2 Castrelos (Vigo) (biztanleria 7,987)
1
1 Lavadores (Vigo) (biztanleria 17,522)
1 Lavadores (Vigo) (biztanleria 17,522)
1
Lavadores (Vigo) (biztanleria 17,522)
2
Castrelos (Vigo) (biztanleria 7,987)
3
Cabral (Vigo) (biztanleria 6,581)
4
Santo de André de Comesaña (Vigo) (biztanleria 6,513)
5
Navia (Vigo) (biztanleria 6,152)
6
Freixeiro (Vigo) (biztanleria 5,952)
7
Valadares (Vigo) (biztanleria 5,357)
8
Beade (Vigo) (biztanleria 5,322)
9
Coruxo (Vigo) (biztanleria 5,289)
10
Candeán (Vigo) (biztanleria 4,639)
11
Bembrive (biztanleria 4,343)
12
Alcabre (biztanleria 4,241)
13
Oia (Vigo) (biztanleria 3,848)
14
Matamá (biztanleria 3,716)
15
San Paio (Vigo) (biztanleria 3,700)
16
Sárdoma (Vigo) (biztanleria 2,389)
17
Teis (Vigo) (biztanleria 2,193)
18
Saiáns (Vigo) (biztanleria 1,166)
19
Zamans (biztanleria 839)

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinaroan, Vicus izena hartu zuen Erromatar Inperioaren garaian.

Aro modernoan, bestela, aipatzekoa da 1589an hiriak jasandako erasoaldia, Francis Drakek egindakoa. Denboran aurerrago, 1702ko urriaren 23an Randeko gudua izenekoa hiriaren uretan gertatu zen, alde batetik Ingalaterra eta Herbehereak eta bestetik Espainia eta Frantzia norgehiagoka militarrean zeudela, beti ere Espainiako Ondorengotzaren Gerraren barruan.

Mende bat ondoren, Napoleonen armada Vigotik egotzi zuten 1809ko martxoaren 28an, Pablo Morillo eta Bernardo González "Cachamuíña" militarrek gidaturik, horrelakorik lortzen lehenengo galiziar hiri bihurtuz.

XX. mendearen lehen herenean, hiriko kaia Ameriketara joan ziren milaka galiziarren abiapuntua izan zen. Bestela, hiriak suspertzea eduki zuen 1960ko eta 1970eko hamarkadetan izandako industrializazioari esker. 1975etik 1985era, aldiz, krisialdi ekonomikoak Vigo jo zuen, Euskal Herriko udalerri batzuetan gertatu legez. Hala ere, azken urteotan nolabaiteko errekuperazioa eduki izan dute.

Vigo hiria 1877an.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea286.000288.000290.000292.000294.000296.000298.000200020052010201520202025VigoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 139.431 gizon, 156.304 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.03
 
100+
 
0.06
0.18
 
95-99
 
0.53
0.87
 
90-94
 
1.86
1.67
 
85-89
 
2.77
3.14
 
80-84
 
4.10
4.66
 
75-79
 
5.64
5.04
 
70-74
 
5.92
5.84
 
65-69
 
6.66
6.66
 
60-64
 
7.08
7.82
 
55-59
 
7.54
8.55
 
50-54
 
8.30
8.97
 
45-49
 
8.59
7.33
 
40-44
 
6.79
5.87
 
35-39
 
5.53
5.42
 
30-34
 
4.92
5.11
 
25-29
 
4.38
5.32
 
20-24
 
4.55
5.34
 
15-19
 
4.50
5.00
 
10-14
 
4.19
4.14
 
5-9
 
3.49
3.02
 
0-4
 
2.63
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[3]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 56,4 udalerri berean jaioak ziren[4], probintziako batez bestekoaren (% 57,1) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15 —probintzian % 11,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Pontevedrako mapa
Udal
Prob
Erki
Esta
Udalerri berean · % 56,4Probintzia berean · % 10,9Erkidegoan · % 11,2Beste erkidegoa · % 6,3Estatutik kanpo · % 15
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 44.403 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 72,8)[5]. Jaiotza herrialde nagusiak Venezuela, Kolonbia, Argentina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 72,8Europa · % 19Afrika · % 5,7Asia · % 2,3Ozeania · % 0,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
4.214
Venezuela
4.987
1.777
Kolonbia
2.595
1.568
Argentina
1.760
1.327
Brasil
1.948
1.244
Peru
1.632
1.096
Portugal
989
962
Uruguai
1.065
752
Kuba
865
641
Frantzia
654
486
Mexiko
689
526
Alemania
615
485
Suitza
524
313
Paraguai
663
734
Senegal
156
261
Dominikar Errepublika
402
295
Errumania
343
351
Maroko
267
227
Bolivia
276
220
Erresuma Batua
216
169
Txina
248
142
Ukraina
266
197
Ameriketako Estatu Batuak
196
113
Nikaragua
255
141
Ekuador
216
212
Italia
124
106
Errusia
185
138
Txile
149
90
Honduras
177
72
Nigeria
71
65
Herbehereak
75
76
Pakistan
37
86
Ghana
20
45
Belgika
52
19
Filipinak
72
28
Polonia
57
57
Aljeria
27
27
Ginea Ekuatoriala
36
31
Kanada
31
32
Bulgaria
29
31
Irlanda
26
21
India
14
22
Ginea
12
31
Mali
3
14
Moldavia
17
15
Suedia
7
14
Bangladesh
2
7
Lituania
9
11
Mauritania
5
13
Gambia
2
6
Norvegia
5
6
Danimarka
4
4
Finlandia
5
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 144.293 etxebizitza zeuden: 114.082 (% 79,1) nagusiak eta 30.211 (% 20,9) ez-nagusiak.[6] Kontsumo elektrikoaren arabera, 9.667 (% 6,7) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 21.694 (% 15,0) hutsik zeuden.[7] Etxebizitza nagusien % 71,9 jabetzan zegoen eta % 19,4 alokairuan.[8] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1.119 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 4.987 plazarekin (4,46 plaza etxebizitzako).[9]

144.293etxebizitza
114.082etxegune
21.694hutsik (% 15,0)
1.119etxebizitza turistiko (2026) Pontevedrako mapa

Etxebizitza multzoa Pontevedrako mapa

114.082
30.211
Etxebizitza nagusia (114.082)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (30.211)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Pontevedrako mapa

112.932
21.694
Okupatuak (112.932)Noizbehinkakoak (9.667)Hutsik (21.694)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)

81.984
22.106
9.992
Jabetzan (81.984)Alokairuan (22.106)Beste erregimen bat (9.992)

Guztira 114.082 etxegune zeuden, eta horietatik 29.871 (% 26,2) pertsona bakarrekoak ziren.[10] Etxeguneen % 70,6 familia batek osatzen zuen eta % 2,7 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.[11]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 129.871
2 pertsona32.045
3 pertsona24.834
4 pertsona18.390
5 edo gehiago8.942

Etxeguneak motaren arabera

29.871
80.548
Pertsona bakarrekoa (29.871)Familia bakarrekoa (80.548)Familiarik gabeko etxegune anitza (3.107)Bi familia edo gehiago (556)

Etxebizitzen % 53,9 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 16,0 2001etik aurrera.[12] Etxebizitzen % 25,2 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 12,4 120 m²-tik gorakoa.[13]

Eraikuntza garaia

1900 aurretik843
1900-19205.620
1921-19405.085
1941-19505.394
1951-19609.577
1961-197020.613
1971-198030.608
1981-199018.282
1991-200022.933
2001-201020.636
2011-20202.407

Azalera erabilgarria

< 30 m²3.689
30-45 m²11.218
46-60 m²21.482
61-75 m²30.152
76-90 m²34.394
91-105 m²14.954
106-120 m²8.298
121-150 m²7.971
151-180 m²4.486
> 180 m²5.388

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 261.692 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 38,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 26,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,7.[14] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 35,9 zen 2021ean eta % 38,0 2024an; beraz, 2,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 16,5 izatetik % 14,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 39,1 ziren, eta gizonen artean % 36,7; 2,4 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 17,3 eta gizonen % 11,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

261.692biztanle 15 urte edo +, 2024
% 38,0goi-mailako ikasketak+2,0 puntu 2021etik mapa
% 14,7lehen hezkuntza edo gutxiago−1,8 puntu 2021etik mapa
% 11,2ikasten ari dira, 2024
% 14,7
% 26,7
% 20,6
% 38,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 14,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 26,7Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,6Goi-mailako ikasketak · % 38,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Pontevedrako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 69,0 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 31,0 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 3.039 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 57,5 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 42,5. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 2,8 ziren.[14]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 2,8
Lehen hezkuntza
% 11,9
DBH eta antzekoak
% 26,7
Batxilergoa
% 11,9
Erdi-mailako LH
% 8,8
Goi-mailako LH
% 11,8
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 10,8
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 10,1
Masterrak eta espezialitateak
% 4,1
Doktoretzak
% 1,2
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Vigo, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak99.386% 38,044.734% 36,754.652% 39,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa54.008% 20,627.061% 22,226.947% 19,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)69.878% 26,735.802% 29,434.076% 24,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago38.420% 14,714.282% 11,724.138% 17,3
Guztira261.692% 100,0121.879% 100,0139.813% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Vigo, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 35,9% 20,4% 27,2% 16,5258.313
2022% 36,7% 20,3% 27,2% 15,8258.143
2023% 37,3% 20,5% 26,9% 15,3260.114
2024% 38,0% 20,6% 26,7% 14,7261.692

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,2 ikasten ari zen (29.422 pertsona).[15] Ikasten ari zirenetatik, % 49,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 23,8 batxilergoan, % 20,0 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 5,2 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 50,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 48,6; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 19,5 eta emakumeen % 20,4. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 89,0 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 51,1 eta 25–29 urtekoen % 18,1; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 3,2 baino ez.[16] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 44,9 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 40,2.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 89,0
20–24 urte
% 51,1
25–29 urte
% 18,1
30–34 urte
% 10,6
35–39 urte
% 7,0
40–44 urte
% 5,4
45–49 urte
% 4,3
50–54 urte
% 3,3
55 urte edo +
% 0,9
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,2
Goi-mailako ikasketak
% 49,5
Erdi-mailako LH
% 20,0
Batxilergoa
% 23,8
DBH eta antzekoak
% 5,2
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,4
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 85,1 estatuan jaio zen, eta % 14,9 atzerrian.[14] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 37,6 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 10,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 31,6 eta % 18,5, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 39,5 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 36,6 eta % 20,1, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 37,6
Goi-mailakoak
% 31,6
% 21,6
Batx. / erdi LH
% 25,8
% 30,3
DBH
% 24,1
% 10,6
Lehen H. edo gutx.
% 18,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 39,5
Goi-mailakoak
% 36,6
% 18,3
Batx. / erdi LH
% 24,9
% 25,5
DBH
% 18,4
% 16,7
Lehen H. edo gutx.
% 20,1
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 11,4 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 10,4.[15] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 50,4 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 43,9 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.256 euro-koa zen[17], eta etxegune bakoitzeko 40.775 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.002 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 21.350 euro zen. Errenta gordina 19.998 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 58,2[18]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 24,4), beste diru-sarrerak (% 12), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 3,8).

58%
24%
12%
Soldata · % 58,2Pentsioak · % 24,4Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 3,8Beste sarrerak · % 12
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[19][oh 1]. Udalerrian indizea 29,5 da, probintziakoaren (28,1; Pontevedrako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,4; Pontevedrako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Vigo udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 137.162 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,0; gainerako % 47,0 inaktibo zeuden (erretiratuak % 49,1, beste inaktiboak % 37,0 eta ikasleak % 13,9).[20] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 55,4 zen eta emakumezkoena % 50,9; langabezia-tasa, aldiz, % 9,8 eta % 13,0 zen, hurrenez hurren.[20]

Okupatuen kopurua 119.252 zen 2023ean, 2021eko 113.875etik gora.[21] Emakumeek okupatuen % 50,5 osatzen dute, eta gizonek % 49,5.

119.252okupatu, 2023+% 4,7 2021etik
% 50,5emakumeak okupatuen artean
% 53,0jarduera-tasa, 2024
% 11,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 46,9
% 23,1
% 17,4
Okupatuak · % 46,9Langabeak · % 6,1Ikasleak · % 6,5Erretiratuak · % 23,1Beste inaktiboak · % 17,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Vigo, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak121.431% 46,960.141% 50,061.290% 44,3
Langabeak15.731% 6,16.558% 5,49.173% 6,6
Inaktiboak121.520% 47,053.645% 44,667.875% 49,1
Guztira258.682% 100,0120.344% 100,0138.338% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 80,0), industria (% 15,0), eraikuntza (% 4,3) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 0,7).[21] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 17,2), ondoren manufaktura-industria (% 14,3) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 9,7) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Pontevedrako mapa
% 15,0
% 80,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 0,7Industria · % 15,0Eraikuntza · % 4,3Zerbitzuak · % 80,0
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 17,2
Manufaktura-industria
% 14,3
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 9,7
Hezkuntza
% 7,9
Ostalaritza
% 7,2
Jarduera profesionalak
% 7,1
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 6,3
Administrazio publikoa
% 5,4
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Garraioa eta biltegiratzea
% 5,4
Eraikuntza
% 4,3
Informazioa eta komunikazioak
% 3,5
Beste zerbitzu batzuk
% 3,2
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 2,4
Etxeetako jarduerak
% 2,2
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 2,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 0,7
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,6
Higiezinen jarduerak
% 0,5
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,1
Erauzketa-industriak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 39,5), eta oinarrizko okupazioak % 10,0.[22] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 47,6 eta emakumeen % 44,8).

% 39,5
% 46,2
% 10,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 39,5Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 46,2Oinarrizko okupazioak · % 10,0Ez dago jasota · % 4,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Vigo, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak47.111% 39,522.982% 38,924.129% 40,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak55.082% 46,228.087% 47,626.995% 44,8
Oinarrizko okupazioak11.928% 10,05.158% 8,76.770% 11,2
Ez dago jasota5.131% 4,32.803% 4,72.328% 3,9
Guztira119.252% 100,059.030% 100,060.222% 100,0

Okupatuen % 85,2 besteren konturako langileak dira, eta % 14,8 norberaren konturakoak.[23]

% 11,9
% 73,2
% 12,1
Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,8Norberaren kontura, langilerik gabe · % 11,9Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 73,2Besteren kontura, aldi baterakoa · % 12,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Vigo, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura17.591% 14,810.398% 17,67.193% 11,9
Besteren kontura101.661% 85,248.632% 82,453.029% 88,1
Guztira119.252% 100,059.030% 100,060.222% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 85,9 estatuan jaio zen, eta % 14,1 atzerrian.[20] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 49,1 okupatuak dira, % 29,5 erretiratuak, % 8,3 bestelako inaktiboak, % 7,4 ikasleak eta % 5,8 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,7 okupatuak dira, % 28,0 bestelako inaktiboak, % 8,3 langabeak, % 7,3 erretiratuak eta % 5,7 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 43,5 okupatuak dira, % 22,3 erretiratuak, % 21,5 bestelako inaktiboak, % 6,6 langabeak eta % 6,1 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 45,2 okupatuak dira, % 32,2 bestelako inaktiboak, % 10,8 langabeak, % 6,3 ikasleak eta % 5,5 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 49,1
Okupatuak
% 50,7
% 5,8
Langabeak
% 8,3
% 7,4
Ikasleak
% 5,7
% 29,5
Erretiratuak
% 7,3
% 8,3
Beste inakt.
% 28,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 43,5
Okupatuak
% 45,2
% 6,6
Langabeak
% 10,8
% 6,1
Ikasleak
% 6,3
% 22,3
Erretiratuak
% 5,5
% 21,5
Beste inakt.
% 32,2
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 85,5 estatuan jaio zen, eta % 14,5 atzerrian.[22] Okupazio-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 46,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 40,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 8,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 55,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 12,6 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 44,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 42,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 9,5 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 48,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 26,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 21,1 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 40,9
Goi eta erdi maila
% 27,3
% 46,3
Langile kualifikatuak
% 55,1
% 8,1
Oinarrizko okup.
% 12,6
% 4,7
Ez dago jasota
% 5,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 42,4
Goi eta erdi maila
% 26,7
% 44,1
Langile kualifikatuak
% 48,8
% 9,5
Oinarrizko okup.
% 21,1
% 3,9
Ez dago jasota
% 3,4
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[24] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 69,1 zerbitzuetan ari dira, % 22,8 industrian eta % 7,2 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 72,4 zerbitzuetan ari dira, % 16,1 industrian, % 8,8 eraikuntzan eta % 2,7 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 89,7 zerbitzuetan ari dira, % 8,6 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 92,9 zerbitzuetan ari dira, % 6,0 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 0,8
Nekazaritza
% 2,7
% 22,8
Industria
% 16,1
% 7,2
Eraikuntza
% 8,8
% 69,1
Zerbitzuak
% 72,4
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 0,4
Nekazaritza
% 0,3
% 8,6
Industria
% 6,0
% 1,3
Eraikuntza
% 0,8
% 89,7
Zerbitzuak
% 92,9
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 574 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 135 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[25][oh 2]. Udalerriaren azalera 109,1 km² denez, NAE lurraldearen % 1,2 da[26]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 51,9 larre iraunkorrak (70 ha, 481 ustiategitan), % 24,1 lur goldagarria (32,5 ha, 29 ustiategitan), % 21,3 arbolak (28,8 ha, 105 ustiategitan), % 2 berotegiak edo babes garai irisgarriak (2,7 ha, 7 ustiategitan) eta % 0,7 norberaren kontsumorako baratzeak (1 ha, 31 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
99%
NAE · 135 ha (% 1,2)Gainerako azalera · 10.771 ha (% 98,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
24%
52%
21%
Lur goldagarria · 32,5 ha (% 24,1)Larre iraunkorrak · 70 ha (% 51,9)Arbolak · 28,8 ha (% 21,3)Baratzeak · 1 ha (% 0,7)Berotegiak · 2,7 ha (% 2)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 586 behi, 156 ardi eta ahuntz, 888 txerri eta 6.665 hegazti zeuden[27].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 180.512 gidari zeuden erroldatuta: 95.832 gizon (% 53,1) eta 84.680 emakume (% 46,9)[28]. Biztanleen % 61 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 214.782 ibilgailuk osatzen zuten: 147.446 turismo, 34.355 motozikleta, 9.724 furgoneta, 9.375 ziklomotor eta 8.888 kamioi[28]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 499 turismokoa zen (probintziako baxuena), probintziako (589) eta Espainiako (525) batez bestekoen azpitik.

Turismoen batez besteko adina 13,1 urtekoa zen; turismoen % 9,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15,6k 25 urte baino gehiago[28]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 52,3 gasolinazko zen eta % 46,2 diesel; 1.886 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,9; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 6,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 29,2k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
37%
27%
29%
0 etiketa · 3.096 (% 1,5)ECO · 10.022 (% 4,7)C etiketa · 79.740 (% 37,5)B etiketa · 57.934 (% 27,2)Etiketarik gabe · 62.100 (% 29,2)
Turismoak, adinaren arabera
9%
14%
23%
38%
16%
< 4 urte · 13.790 (% 9,4)4–8 urte · 20.709 (% 14)8–15 urte · 34.411 (% 23,3)15–25 urte · 55.588 (% 37,7)≥ 25 urte · 22.948 (% 15,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Policarpo Diaz enparantza.

Galiziera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaur egun, hiritarren laurdena gutxi gora-behera galizieraduna da soilik (2001eko inkestaren arabera, %22.48a). Hala ere, XX. mendearen bigarren erdialdean hiri honetan hizkuntza horretan egindako ekoizpena sustatzen duten argitaletxe garrantzitsuak sortu dituzte, "Editorial Galaxia" eta "Edicións Xerais" besteak beste.

"A movida"

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Movida viguesa»

Hirian 1980ko hamarkadan "A movida viguesa" izeneko kultura mugimendua burutu zuten, musika arloan punk eta new wave estiloa landuz batik bat. Orduko talde ezagunenen artean "Siniestro Total", "Golpes Bajos", "Os Resentidos", "Aerolineas Federales" eta "Semen Up" ditugu.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bilakaera (1900-2009)

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren bilakaera
190019101920193019401950196019701981199120012009
23.25941.21353.10065.01285.272137.873144.914197.144258.724278.050287.282297.332

Vigo Handia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Vigo Handia" metropoli-guneak 14 udalerri barne hartzen ditu, Vigoko eskualdean dauden Bayona, Fornelos de Montes, Gondomar, Mos, Nigrán, Pazos de Borbén, O Porriño, Redondela, Salceda de Caselas, Soutomaior eta Vigo bera, eta bestetik Cangas, Moaña eta Salvaterra de Miño.

2005eko datuen arabrea (INE), 465.436 biztanle ditu eskualde osoak, %63a inguruan Vigon bizi zirelarik.

Kirolak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Real Club Celta de Vigo hiriko futbol talde nagusia da, 1923an sortutakoa eta tradizionalki Lehen Maila eta Bigarren Maila artean ibili izan dena. Inoizko posturik hoberena Lehen Mailan laugarrena izan zen 2002-03ko denboraldian, UEFAko Txapeldunen Ligan jokatzeko ahalbidetu zuena. Halaber, erregearen kopa hiru aldiz irabazi dute.

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007ko hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Vianako Udala
AlderdiaBotoakZinegotziak
Alderdi Popularra66.57413
Espainiako Alderdi Sozialista44.5639
Bloque Nacionalista Galego28.1165

Hedabideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

"Faro de Vigo" da hiriko egunkaririk irakurriena eta Galizia osoko kazetarik zaharrena.

Vigoar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ «El Tribunal de Justicia Europeo declara que España incumple la Directiva de Tratamiento de Aguas Residuales», iAgua, 2011-04-15. Eskuratze data: 2011-04-26.
  2. ↑ AEMET. Valores Climatológicos Normales. Pontevedra - Vigo / Aeropuerto. .
  3. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  4. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Pontevedra.tab.
  5. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Pontevedra.tab.
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza nagusiak jabetza-erregimenaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak azaleraren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Pontevedra.tab.
  18. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Pontevedra.tab.
  19. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  20. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  21. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  22. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  23. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  24. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  25. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Pontevedra.tab (Wikimedia Commons).
  26. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q8745.
  27. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Pontevedra.tab (Wikimedia Commons).
  28. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Pontevedra.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Vigo&oldid=11860360"(e)tik eskuratuta