Saltar ao contido

Logaritmo natural

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Logaritmo natural
Imaxe
 Subclase de
 Medio usado
Características
 Inverso matemático
 Fórmula
ln⁡x=logex
ln⁡x=∑k=1∞zkk=z+z22+z33+⋯ Editar o valor en Wikidata
ln⁡x (logaritmo natural)
logax (logaritmo) Editar o valor en Wikidata
Fontes e ligazóns
Freebase/m/05d2y Editar o valor en Wikidata
MathWorldNaturalLogarithm Editar o valor en Wikidata
OpenAlexC56017942 Editar o valor en Wikidata
 Descrito pola fonte
Wikidata
Gráfica da función logaritmo natural. A función medra lentamente cara ao infinito positivo segundo x aumenta, e vai lentamente cara ao infinito negativo cando x aproxima a 0

O logaritmo natural ou logaritmo neperiano dun número é o seu logaritmo con base a constante matemática e, que é un número irracional e transcendental aproximadamente igual a 2.718281828459. O logaritmo natural de x escríbese xeralmente como ln x, loge x, ou ás veces, se a base e está implícita, simplemente log x. [1] Ás veces engádense parénteses para claridade, dando ln(x), loge(x) ou log(x). Isto faise especialmente cando o argumento do logaritmo non é un só símbolo, para evitar ambigüidades.

O logaritmo natural de x é a potencia á que habería que elevar e para igualar x. Por exemplo, ln 7.5 é 2.0149... , porque e2.0149... = 7.5. O logaritmo natural de e, ln e, é 1, porque e1 = e, mentres que o logaritmo natural de 1 é 0, xa que e0 = 1.

O logaritmo natural pódese definir para calquera número real positivo a como a área baixo a curva y = 1/x de 1 a a [2] (sendo a área negativa cando 0 < a < 1 ). A definición do logaritmo natural pódese ampliar daquela para dar valores de logaritmo para números negativos e para todos os números complexos distintos de cero, aínda que isto leva a unha función multivalor: ver logaritmo complexo para máis información.

A función logaritmo natural, se se considera como unha función con valores reais dunha variable real positiva, é a función inversa da función exponencial, dando lugar ás identidades: eln⁡x=x if x∈ℝ+ln⁡ex=x if x∈ℝ

Como todos os logaritmos, o logaritmo natural mapea a multiplicación de números positivos en suma: [3] ln⁡(x⋅y)=ln⁡x+ln⁡y .

Pódense definir logaritmos para calquera base positiva que non sexa 1, non só e. No entanto, os logaritmos noutras bases difiren só por un multiplicador constante do logaritmo natural, e pódense definir en termos deste último, logbx=ln⁡x/ln⁡b=ln⁡x⋅logbe.

Os logaritmos son útiles para resolver ecuacións nas que a incógnita aparece como o expoñente dalgunha outra cantidade. Por exemplo, os logaritmos utilízanse para resolver a vida media, a constante de desintegración ou o tempo descoñecido en problemas de desintegración exponencial. Son importantes en moitas ramas das matemáticas e das disciplinas científicas, e úsanse para resolver problemas que impliquen xuro composto.

Definicións

[editar | editar a fonte]

O logaritmo natural pódese definir de varias maneiras equivalentes.

Inversa de exponencial

[editar | editar a fonte]

A definición máis xeral é como a función inversa de ex, para que eln⁡(x)=x. Para os números complexos, ez non é invertíbel, polo tanto ln⁡(z) é unha función multivalor. Para facer ln⁡(z) unha función propia de saída única, polo tanto, necesitamos restrinxila a unha rama principal particular, a miúdo denotada por Ln⁡(z).

Para os números complexos o logaritmo natural pode ter unha continuación analítica como ln⁡(z)=ln|z|+iarg⁡(z) onde |z| é o módulo do complexo e arg⁡(z) é o argumento do complexo, por exemplo ln⁡(3+4i)=1.6094+0.9273i.

Definición como integral

[editar | editar a fonte]
ln a como a área da rexión sombreada baixo a curva f(x) = 1/x de 1 a a. Se a é menor que 1, a área considerada é negativa.
A área baixo a hipérbole cumpre a regra do logaritmo. Aquí A(s,t) denota a área baixo a hipérbole entre s e t.

O logaritmo natural dun número real positivo a pódese definir como a área baixo a gráfica da hipérbole coa ecuación y = 1/x entre x = 1 e x = a. Esta é a integral [2] ln⁡a=∫1a1xdx.Se a está dentro do intervalo (0,1), entón a rexión ten área negativa e o logaritmo é negativo.

O logaritmo natural tamén ten unha representación integral impropia, que se pode derivar co teorema de Fubini do seguinte xeito: ln⁡(x)=∫1x1udu=∫1x∫0∞e−tu dt du=∫0∞∫1xe−tu du dt=∫0∞e−t−e−txtdt

Propiedades

[editar | editar a fonte]

O logaritmo natural ten as seguintes propiedades matemáticas:

  • ln⁡1=0
  • ln⁡e=1
  • ln⁡(xy)=ln⁡x+ln⁡ypara x>0e y>0
  • ln⁡(x/y)=ln⁡x−ln⁡ypara x>0e y>0
  • ln⁡(xy)=yln⁡xpara x>0
  • ln⁡(xy)=(ln⁡x)/ypara x>0e y≠0
  • ln⁡x<ln⁡ypara 0<x<y
  • limx→0ln⁡(1+x)x=1
  • limα→0xα−1α=ln⁡xpara x>0
  • x−1x≤ln⁡x≤x−1para x>0
  • ln⁡(1+xα)≤αxpara x≥0e α≥1

A derivada do logaritmo natural como función con valores reais sobre os reais positivos vén dada por [2] ddxln⁡x=1x.

A maiores temos: ddxln⁡ax=ddx(ln⁡a+ln⁡x)=ddxln⁡a+ddxln⁡x=1x.

polo tanto, a diferenza da súa función inversa eax, unha constante na función logaritmo non altera o diferencial.

Os polinomios de Taylor para ln(1 + x) só proporcionan aproximacións precisas no intervalo −1 < x ≤ 1. Máis aló dalgún x > 1, os polinomios de Taylor de grao superior son aproximacións cada vez peores.

Como o logaritmo natural non está definido en 0, ln⁡(x) en si non ten unha serie de Maclaurin, a diferenza de moitas outras funcións elementais. Mais temos expansións de Taylor arredor doutros puntos. Por exemplo, se |x−1|≤1 and x≠0, entón [4] ln⁡x=∫1x1tdt=∫0x−111+udu=∫0x−1(1−u+u2−u3+⋯)du=(x−1)−(x−1)22+(x−1)33−(x−1)44+⋯=∑k=1∞(−1)k−1(x−1)kk.

Esta é a serie Taylor para ln⁡x arredor de 1. Un cambio de variábeis produce a serie de Mercator: ln⁡(1+x)=∑k=1∞(−1)k−1kxk=x−x22+x33−⋯, válido para |x|≤1 e x≠−1.


Un caso especial útil para números enteiros positivos n, tomando x=1n, é: ln⁡(n+1n)=∑k=1∞(−1)k−1knk=1n−12n2+13n3−14n4+⋯


O logaritmo natural tamén se pode expresar como un produto infinito:[5] ln⁡(x)=(x−1)∏k=1∞(21+x2k)

Dous exemplos poden ser: ln⁡(2)=(21+2)(21+24)(21+28)(21+216)...

O logaritmo natural na integración

[editar | editar a fonte]

O logaritmo natural permite a integración sinxela de funcións da forma g(x)=f′(x)f(x); unha antiderivada de g(x) vén dada por ln⁡(|f(x)|). Este solución é debida á regra da cadea xunto coa derivada da función elemental ln⁡|x|: ddxln⁡|x|=1x,  x≠0.

Noutras palabras, ao integrar sobre un intervalo da liña real que non inclúe x=0 temos ∫1xdx=ln⁡|x|+C onde C é unha constante arbitraria de integración.[6]

Por tanto, cando a integral está definida sobre un intervalo onde f(x)≠0 temos

∫f′(x)f(x)dx=ln⁡|f(x)|+C.

Por exemplo, considere a integral de tan⁡(x) nun intervalo que non inclúe puntos onde tan⁡(x) é infinito: ∫tan⁡xdx=∫sin⁡xcos⁡xdx=−∫ddxcos⁡xcos⁡xdx=−ln⁡|cos⁡x|+C=ln⁡|sec⁡x|+C.

O logaritmo natural pódese integrar mediante integración por partes: ∫ln⁡xdx=xln⁡x−x+C.

Sexa: u=ln⁡x⇒du=dxxdv=dx⇒v=x daquela: ∫ln⁡xdx=xln⁡x−∫xxdx=xln⁡x−∫1dx=xln⁡x−x+C

Logaritmo natural de 10

[editar | editar a fonte]

O logaritmo natural de 10, aproximadamente igual a 2.30258509, xoga un papel importante, por exemplo, no cálculo de logaritmos naturais de números representados en notación científica, como unha mantisa multiplicada por unha potencia de 10: ln⁡(a⋅10n)=ln⁡a+nln⁡10.

Isto significa que se poden calcular eficazmente os logaritmos de números con magnitude moi grande ou moi pequena usando os logaritmos dun conxunto relativamente pequeno de decimais no intervalo [1, 10).

Fraccións continuas

[editar | editar a fonte]

Aínda que non hai fraccións continuas simples dispoñíbeis, existen varias fraccións continuas xeneralizadas, incluíndo: ln⁡(1+x)=x11−x22+x33−x44+x55−⋯=x1−0x+12x2−1x+22x3−2x+32x4−3x+42x5−4x+⋱ln⁡(1+xy)=xy+1x2+1x3y+2x2+2x5y+3x2+⋱=2x2y+x−(1x)23(2y+x)−(2x)25(2y+x)−(3x)27(2y+x)−⋱

Estas fraccións continuas, especialmente a última, converxen rapidamente para valores próximos a 1. Porén, os logaritmos naturais de números moito maiores pódense calcular facilmente, sumando repetidamente os de números máis pequenos, cunha converxencia igualmente rápida.

Logaritmos complexos

[editar | editar a fonte]
Artigo principal: Logaritmo complexo.

A función exponencial pódese estender a unha función que dá un número complexo como ez para calquera número complexo arbitrario z; simplemente úsase a serie infinita con x=z complexo. Esta función exponencial pódese inverter para formar un logaritmo complexo que presenta a maioría das propiedades do logaritmo ordinario. Hai dúas dificultades implicadas:

  • ningún x ten ex = 0;
  • resulta que e2πi = 1 = e0 e dado que a propiedade multiplicativa aínda funciona para a función exponencial complexa, ez = ez+2kiπ, temos o mesmo valor para múltiples expoñentes, calquera complexo z cos múltiples enteiros k.

Polo tanto temos dúas consecuencias: o logaritmo non se pode definir para todo o plano complexo, e por outra parte aínda así é multivaluada, isto é, calquera logaritmo complexo pode mudarse a un logaritmo "equivalente" engadindo calquera múltiplo enteiro de 2iπ. O logaritmo complexo só se pode valorar nun plano de corte, que normalmente corresponde con k=0. Por exemplo, ln⁡(i)=πi2.

  1. ↑ G.H. Hardy and E.M. Wright, An Introduction to the Theory of Numbers, 4th Ed., Oxford 1975, footnote to paragraph 1.7: "log x is, of course, the 'Naperian' logarithm of x, to base e. 'Common' logarithms have no mathematical interest".
  2. 1 2 3 "Natural Logarithm". mathworld.wolfram.com.Weisstein, Eric W. "Natural Logarithm". mathworld.wolfram.com. Consultado o 2020-08-29.
  3. ↑ "logaritmo". Encyclopedia Britannica.
  4. ↑ ""Logarithmic Expansions" at Math2.org".
  5. ↑ RUFFA, Anthony. "A PROCEDURE FOR GENERATING INFINITE SERIES IDENTITIES" (PDF). International Journal of Mathematics and Mathematical Sciences. International Journal of Mathematics and Mathematical Sciences. Consultado o 27 February 2022. (Page 3654, equation 2.6)
  6. ↑ Para unha porba detallada pódese ver por exemplo: George B. Thomas, Jr and Ross L. Finney, Calculus and Analytic Geometry, 5th edition, Addison-Wesley 1979, Section 6-5 pages 305-306.

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas

[editar | editar a fonte]