Provincia de León
León (en leonés: Llión) é unha provincia española pertencente á comunidade autónoma de Castela e León.[1][2] Está situada no Noroeste da Península Ibérica e a súa capital é a cidade homónima de León. Limita ao norte co Principado de Asturias e Cantabria, ao oeste con Galiza (coas provincias de Ourense e de Lugo), ao sur coas provincias de Zamora e de Valladolid, e ao leste coa provincia de Palencia.
Ten unha superficie de 15.581 km². Posuía unha poboación de 495.902 habitantes (INE 2005). A súa densidade era de 31,82 hab/km².
Lugar de paso entre importantes zonas da Península Ibérica, percorren a provincia leonesa dúas grandes rutas históricas: de Sur a Norte a Vía da Prata, e de Leste a Oeste o Camiño de Santiago.
Ademais do español, nalgunhas zonas de León fálanse outras linguas:
- Leonés, lingua romance, derivada do latín, e unha das máis antigamente documentadas na Península Ibérica, e que está recoñecida polo estatuto castelán e leonés aínda que non goza de oficialidade e continúa a ser falada na provincia, especialmente en zonas setentrionais da provincia, con especial vividez na comarca de Laciana, no Bierzo e na Cabreira.
- Galego, falado no Bierzo. Este idioma románico está recoñecido oficialmente no Estatuto de Autonomía de Castela e León pero sen status de oficialidade, en cuxo artigo 4º indícase que "gozarán de respecto y protección la lengua gallega y las modalidades lingüísticas en los lugares en que habitualmente se utilicen"[3]. A pesar disto a aplicación práctica necesitou da defensa popular para facelo efectivo.
Xeografía política
[editar | editar a fonte]Comarcas tradicionais
[editar | editar a fonte]- O Bierzo, conta co único ente comarcal recoñecido polo Estatuto de Autonomía de Castela e León e que comprende na actualidade outras antigas comarcas como La Cabrera, os Ancares leoneses ou a Terra de Aguiar; Na parte occidental da comarca fálase o galego amecido co leonés en diversos graos.
- Páramo Leonés
- Laciana
- Val de Gordón
- A Maragatería
- Babia
- La Cepeda
- La Valduerna
- Ribera del Órbigo
- Cabreira
- Valdería
- La Sobarriba
- Tierra de Campos
- Omaña
- Luna
- Los Argüellos
- Tierra de Ordás
Comarcas agrarias
[editar | editar a fonte]A provincia está dividida en dez comarcas agrarias:[4]
Demografía
[editar | editar a fonte]Monumentos e lugares de interese
[editar | editar a fonte]- Catedral de Santa María da Regra de León
- Basílica de Santo Isidoro de León
- Casa Botines
- Hostal de San Marcos de León
- Palacio de los Guzmanes
- Conxunto histórico urbano
- Palacio Episcopal de Astorga
- Catedral de Santa María
- Ergástula romana
- Casa do concello
- Castelo de Ponferrada
- Basílica de la Encina
- Casa do concello
- Igrexa da Peregrina
- Igrexa de San Lourenzo
- Igrexa de San Tirso
- Ermida da Virgen del Puente
- Ermida de San Juan de Sahagún
- Restos da Abadía Beneditina
- Conxunto histórico urbano
- Igrexaa de Santiago
- Igrexaa de San Francisco
Outras localidades:
- Arbas del Puerto: Colexiata de Santa María
- Carracedo do Bierzo: mosteiro
- Carucedo: As Médulas
- Castrillo de los Polvazares: conxunto histórico
- Compludo: ferrería
- Gradefes: mosteiro de Santa María de Gradefes
- Lois: igrexa
- Mansilla de las Mulas: recinto murado
- Peñalba de Santiago: igrexa mozárabe de Santiago
- San Miguel de Escalada: mosteiro de San Miguel
- Santo Tomás de las Ollas: igrexa prerrománica
- Vallecillo: igrexa
- Valporquero de Torío: cova de Valporquero
- Villaverde de Sandoval: mosteiro de Santa María
Notas e referencias
[editar | editar a fonte]- ↑ "PROVINCIA DE LEÓN" (en castelán).
- ↑ "LEÓN PROVINCIA" (en castelán).
- ↑ http://www.educa.jcyl.es/es/temas/idiomas-bilinguismo/programa-promocion-lengua-gallega-castilla-leon
- ↑ "COMARCAS AGRARIAS DE CASTILLA Y LEÓN" (PDF) (en castelán). Consultado o ano 2007.
| Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Provincia de León |
