Naoero
| Pobblaght Naoero | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| |||||
| Jarroo-raa: God's Will First (Baarle) “Aigney Jee Hoshiaght” Arrane ashoonagh: “Nauru Bwiema” (Naoeroish) “Naoero, y Thalloo Ghooie Ain” | |||||
| Preeu-valley (as y balley smoo) | Yaren (de facto)[a] 0°32′52″S 166°55′15″E / 0.5477°S 166.920867°E | ||||
| Çhengaghyn oikoil | |||||
| Reiltys | Pobblaght pharlamaidagh unnaneagh marish eaghtyraneys kioneysagh fo deynlaghys neu-pharteenagh | ||||
| • Eaghtyrane | David Adeang | ||||
| Çhionnal slattyssagh | Parlamaid Naoero | ||||
| Neuchrogheydys veih'n Austrail | |||||
| • Slattys Neuchrogheydys Nauru, 1967 | 31 Jerrey Geuree 1968 | ||||
| Eaghtyr | |||||
| • Yn clane | 21 km2 8 mi ker | ||||
| Earroo yn phobble | |||||
| • Ooley-pobble 2017 | ▲13,650[4] | ||||
| • Glooaght | 650/km2 1,683.5/mi ker | ||||
| LTS (CCC) | Ooley 2021 | ||||
| • Yn clane | $132 villioon | ||||
| • Yn dooinney | $9,995 | ||||
| LTS (ennymagh) | Ooley 2022 | ||||
| • Yn clane | |||||
| Gini (2012) | 34.8 (anchorrymid veanagh)[6] | ||||
| Argid | Dollar Austrailagh (AU$) (AUD) | ||||
| Cryss hraa | +12:00[7] | ||||
| Coad çhellvane | +674 | ||||
| Coad ISO 3166 | NR | ||||
| TLD yn eddyr-voggyl | .nr | ||||
Ta Naoero ny Nauru (ennym oikoil: Pobblaght Naoero; Baarle: Repubrikin Naoero, Baarle: Republic of Naoero) ny steat as ny h-ellan 'sy Cheayn Sheealtagh Yiass. She Banaba ayns Pobblaght y Chiribati yn ellan s'niessey, as ee soit 300 km jeeragh shiar voee. Ta Naoero ny h-ashoon ellanagh sloo as ny pobblaght sloo er y theihll as ee 21 km2 (8.1 mi ker) er eaghtyr. Cha nel preeu-valley oikoil ec yn ellan,[3] agh ta'n chooid smoo jeh ny h-undinyssyn steat soit ayns Yaren.
V'ad ny Mynneeysee as ny Polaneeshee ny kied sleih er yn ellan, agh ec jerrey yn 19oo eash va'n ellan goit stiagh myr coloin y Ghermaan. Lurg y Chied Chaggey Dowanagh va'n ellan er jeet stiagh myr treisht-halloo fo gurneil yn Austrail, y Teelynn Noa, as y Reeriaght Unnaneysit. Hie yn ellan fo cummaltys ny Shapaanee car y Nah Chaggey Dowanagh, as lurg y chaggey v'ee er jeet stiagh ayns treishteilaght reesht. Hooar Naoero e neuchrogheydys 'sy vlein 1968.
She ellan fosfaid creggey ta Naoero, as she assphurtal fosfaid va preeu-harmaynys yn ellan veih 1907.[8] Lesh folmaghey fosfaidyn as y jeeyl va jeant da'n çhymmyltaght myr eiyrtys, chass reiltys Naoero gys towshanyn anoayshagh son çheet stiagh dy gheddyn. Ayns ny 1990yn va Naoero ny kemmyrk keesh as ynnyd glenney argid. Veih 2001, hooar eh cour argidoil veih reiltys yn Austrail; myr coonrey, va ynnyd kemmyrk soit ayns Naoero derrey 2008 da kemmyrkee as ad shirrey arraghey dys yn Austrail.[9]
Slystyn
[reagh | reagh y bun]
Ta Naoero rheynnit ayns kiare slyst reiragh jeig as t'ad possanit ayns hoght rheynnyn-reihys. T'ad ny slystyn na:
Noteyn
[reagh | reagh y bun]- ↑ Cha nel preeu-valley oikoil ec Naoero, agh she Yaren soiag y pharlamaid.[1]
- ↑ Ta'n Vaarle loayrit dy mennick lesh y chooid smoo jeh'n phobble as s'mennick t'eh ymmydit 'sy reiltys, ayns ny slattyssyn as 'sy traght myrane lesh y Naoeroish. Kyndagh rish shennaghys Naoero as y mooinjerys eddyr ee as yn Austrail, she Baarle yn Austrail y sorçh Baarle smoo cadjin.[3]
Imraaghyn
[reagh | reagh y bun]- 1 2 Worldwide Government Directory with Intergovernmental Organizations. CQ Press. 2013. dg. 1131.
- ↑ "REPUBLIC OF NAURU Revenue Administration Act Act No. 15 of 2014" (PDF). Tashtit (PDF) veih’n lhieggan bunneydagh er 9 Mayrnt 2023. Feddynit er 28 Jerrey Geuree 2023.
All Bills are to be drafted in English, the official language of Nauru.
[Lhisagh dagh billey ve er ny ghreaghtey 'sy Vaarle, çhengey oikoil Naoero] - 1 2 CIA World Fact Book, feddynit magh er 2 Toshiaght Arree, 2006.
- ↑ "data.worldbank.org".
- ↑ "data.worldbank.org". World Bank. Feddynit er 26 Luanistyn 2023.
- ↑ "data.worldbank.org".
- ↑ "Nauru Standard Time Act 1978" (PDF). Rheynn Cairys as Gurneil Joarey. 21 Mee ny Nollick 1978. Tashtit (PDF) veih’n lhieggan bunneydagh er 15 Averil 2021. Feddynit er 11 Mean Fouyir 2020.
- ↑ Mishoon Beayn Phobblaght Naoero dys ny h-Ashoonyn Unnaneysit, feddynit magh er 10 Boaldyn 2006
- ↑ "Australia ends 'Pacific Solution'". BBC News. 08-02-2008. Feddynit er 2008-08-05.
{{cite news}}: Check date values in:|date=(help)
|
|
She bun ta'n art shoh. Cur rish, son foays y yannoo da Wikipedia. |
- Naoero
- Bunneeaghtyn ayns Naoero 'sy vlein 1968
- Pobblaghtyn ayns Co-unnaneys ny h-Ashoonyn
- Çheeraghyn y Vynneeys
- Çheeraghyn yn Aarkeylann
- Çheeraghyn ellanagh
- Eear-choloinyn as eear-choadanyssyn Goaldagh 'syn Aarkeylann
- Eear-choloinyn Germaanagh
- Çheeraghyn-oltey Cho-unnaneys ny h-Ashoonyn
- Çheeraghyn-oltey ny h-Ashoonyn Unnaneysit
- Steatyn Beggey Ellanagh er Lhiasaghey
- Steatyn as thallooyn bunnit 'sy vlein 1968
- Pobblaghtyn
