Jump to content

Անժելիք Քիժօ

Անժելիք Քիժօ
ֆրանսերէն՝ Angélique Kidjo
Ծննդեան անուն Անժելիք Քիժօ
Նաեւ յայտնի է իբրեւ Carmen Kidjo[1]
Ծնած է 14 Յուլիս 1960(1960-07-14)[2][3][4][…] (66 տարեկան)
Ծննդավայր Վիդա, Պենին[5][6][7]
Քաղաքացիութիւն  Պենին և  Ֆրանսա[8][9]
Ազգութիւն Pedah?[10]
Մայրենի լեզու Եորուպերէն և Fon?
Տեսակ Ճազ[6], zouk?[6][11], Կոսփըլ երաժշտութիւն[6], լատինմաերիկեան երաժշտութիւն[6] և Համաշխարհային երաժշտութիւն
Մասնագիտութիւն երգչուհի, երգահան, ջազ երգիչ, գրագէտ, պարուսոյց, դերասանուհի, Հեղինակ ու կատարող, ստուդիական երաժիշտ և երաժիշտ
Աշխատավայր Եունիսեֆ
Վարած պաշտօններ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի բարի կամքի դեսպան
Ամուսին Jean Hébrail?[12]
Ծնողներ հայր՝ Franck Kidjo?[13], մայր՝ Yvonne Kidjo?[14]
Երեխաներ Naïma Hebrail Kidjo?[12]
Կայքէջ www.kidjo.com​(անգլերէն)

Անժելիք Քիժօ, (14 Յուլիս 1960(1960-07-14)[2][3][4][…], Վիդա, Պենին[5][6][7]), պենինցի «Կրեմմի» մրցանակակիր երգիչ-երգահան, դերասանուհի, հանրային գործիչ։

Քիժօ նշանաւոր է իր բազմազան երաժշտական ազդեցութիւններով եւ ստեղծարար երաժշտական տեսահոլովակներով: «Time» ամսագիրը զայն անուանած է «Ափրիկէի առաջին տիվա»[15]: BBC-ն Քիժոյին ընդգրկած է Ափրիկէ մայր ցամաքի 50 ամենանշանաւոր գործիչներու ցանկին մէջ[16]: «The Guardian»ը զայն անուանած է աշխարհի 100 ոգեշնչող կիներէն մէկը[17]։

Քիժօ առաջին կինն է, որուն «Forbes»-ը ներառած է «Ափրիկէի 40 ամէնահզօր աստղերը» շարքին մէջ[18]: 2012-ի Ողիմպիական խաղերու երաժշտական փառատօնի ժամանակ լոնտոնեան «The Daily Telegraph»ը զայն անուանած է «Ափրիկեան երաժշտութեան անվիճարկելի թագուհի»[19]: Մարտ 2013-ին Ամերիկայի Ազգային Հանրային Ձայնասփիւռը զայն կոչած է «Ափրիկէի ապրող ամէնամեծ տիվան»[20]: «New African» եւ «Jeune Afrique» ամսագիրներուն կողմէ Քիժօն ընդգրկուած է «2014-ի ամենաազդեցիկ ափրիկեցիները» շարքին մէջ[21][22]: «Forbes Afrique» ամսագիրը 2015-ին Քիժոյի լուսանկարը տեղադրած է իր «100 ամենաազդեցիկ կանայք» թիւին մէջ[23]: Յունիս 2013-ին Քիժօն ընտրուած է Հեղինակներու եւ Երգահաններու Միութիւններու Միջազգային Դաշնութեան փոխնախագահ (CISAC):

Այժմ կը բնակի Նիւ Եորք[24], ուր իր ներդրումը ունի «Նիւ Եորք Թայմս» ամսագրին[25][26][27]:

Քիժօն պատուաւոր դոկտորի կոչումներ ստացած է Եյլի համալսարանէն, Պերքլիի երաժշտական ճեմարանէն եւ Միտլպերի ճեմարանէն[28][29][30]: 2018-ին Հարվըրտի համալսարանի ճազ վարպետ է[31]:

Կանուխ կեանք[32]

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]

Անժէլիք Քփասելոքօ Հինթօ Հունսինու Քանճօ Մանթա Զոկպին Քիտժօ ծնած է Ուիտահ, Ֆրանսական Տահոմէյ, ներկայիս՝ Պենին։ Անոր հայրը Ուիտահի Ֆոն ժողովուրդէն է, իսկ մայրը՝ Եորուպա ժողովուրդէն։ Հայրը երաժիշտ էր, իսկ մայրը կը աշխատէր իբրեւ պարուսոյց եւ թատերական բեմադրիչ։ Ան մեծցած է մտիկ ընելով Եորուպայի եւ Պենինի աւանդական երաժշտութիւն, Միրիամ Մաքեպա, Հիւ Մասեքելա , Ճէյմս Պրաուն, Մանու Տիպանոօ, Օթիս Րետինկ, Ճիմի Հենտրիքս, Ֆելա Քութի, Սթիվի Ուանտըր, Օսիպիսա եւ Սանթանա։ Վեց տարեկանին, Քիտժօ արդէն ելոյթներ կունենար իր մօր թատերախումբին հետ։

Ան սկսաւ երգել իր դպրոցի «Լէ Սֆենքս» նուագախումբին մէջ, իսկ պատանեկան տարիքին յաջողութիւն գտաւ Միրիամ Մաքեպայի «Les Trois Z» երգի իր տարբերակով, որ կը հնչէր պետական ռատիոյէն։ 20 տարեկանին, ան ձայնագրեց «Pretty» ալպոմը՝ քամերունցի արտադրիչ Էքամպի Պրիլիանի եւ իր եղբօր՝ Օսքարի հետ։ Անիկա կը պարունակէր «Ninive», «Gbe Agossi» երգերը եւ ձօն մը՝ իր ներշնչման աղբիւրներէն մէկուն՝ երգչուհի Պելլա Պելլոյին։ Ալպոմին յաջողութիւնը առիթ տուաւ իրեն շրջագայելու Արեւմտեան Աֆրիկայի տարածքին։ Պենինի մէջ շարունակուող քաղաքական հակամարտութիւնները արգելք եղան, որ ան ըլլայ անկախ արուեստագէտ մը իր հայրենիքին մէջ, ինչ որ պատճառ դարձաւ, որ ան 1983-ին տեղափոխուի Փարիզ։

Սկաւառակագրութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  • Pretty (1981)
  • Ewa Ka Djo (Let's Dance) (1985)
  • Parakou (1990)
  • Logozo (1991)
  • Ayé (1994)
  • Fifa (1996)
  • Oremi (1998)
  • Keep On Moving: The Best of Angelique Kidjo (2001)
  • Black Ivory Soul (2002)
  • Oyaya! (2004)
  • Djin Djin (2007)
  • Õÿö (2010)
  • Spirit Rising (2012)
  • Eve (2014)
  • Sings with the Orchestre Philharmonique du Luxembourg (2015)
  • Remain in Light (2018)

Տեսագրութիւն

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Տարի Վերնագիր Ալպոմ Արտադրող Ծան.
1991 We We LOGOZO Թոմ Վաթսոն
1991 Batonga LOGOZO Միշէլ Մեյէր
1994 Agolo AYE Միշէլ Մեյէր
1994 Adouma AYE —
1996 Wombo Lombo FIFA Միշէլ Մեյէր
1996 Shango FIFA —
1998 Voodoo Chile OREMI —
1998 We Are One Lion King II soundtrack —
2007 Gimme Shelter Ճոս Սթոունի դերով DJIN DJIN —
2010 Move On Up OYO Քեվըն Քասթեր
2012 PBS Special: Angelique Kidjo and Friends SPIRIT RISING Ճիմ Կեյպլ
2014 Eva ներկայացնելով ASA-ին EVE Քեվըն Քասթեր
2015 Ekomole գլխաւոր արուեստագէտ — — [33]

Ծանօթագրութիւններ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
  1. ↑ (unspecified title)
  2. 1 2 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  3. 1 2 http://www.jazzinmarciac.com/sites/jazz-in-marciac/files/dossier_de_presse_2012.pdf
  4. 1 2 Dictionary of African Biography / E. K. Akyeampong, Henry Louis Gates, Jr. — NYC: OUP, 2012.
  5. 1 2 Ֆրանսիական միջազգային ռադիո — 1975.
  6. 1 2 3 4 5 6 https://www.fnac.com/Angelique-Kidjo/ia201067/bio
  7. 1 2 Store norske leksikon — 1978. — ISSN 2464-1480
  8. ↑ https://www.afriquemagazine.com/angelique-kidjoj-aime-la-vie-simple
  9. ↑ https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/tout-et-son-contraire/angelique-kidjo-je-passe-parfois-pour-une-extraterrestre_1761691.html
  10. ↑ https://www.rfi.fr/fr/musique/20210420-kidjo-ang%C3%A9lique
  11. ↑ Montreux Jazz Festival Database
  12. 1 2 https://web.archive.org/web/20220404151602/https://vimbuzz.com/jean-hebrail-meet-angelique-kidjos-husband/
  13. ↑ https://lanouvelletribune.info/2008/05/deuil-dans-la-famille-kidjo/
  14. ↑ http://www.100pour100culture.com/arts-vivants/deces-de-mere-dangelique-kidjo-yvonne-kidjo-premieres-comediennes-benin/
  15. ↑ Perry Alex (May 23, 2007)։ «Redemption Song»։ Time։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ June 16, 2007-ին։ արտագրուած է՝ October 10, 2018
  16. ↑ «Focus On Africa Magazine | Forum: Who is your African Icon?»։ BBC։ արտագրուած է՝ 2012-04-03
  17. ↑ Khaleeli Homa (March 8, 2011)։ «Angélique Kidjo»։ The Guardian (London)
  18. ↑ Nsehe Mfonobong։ «Angelique Kidjo, 51, Beninoise, Musician – In Photos: The 40 Most Powerful Celebrities In Africa»։ Forbes։ արտագրուած է՝ 2014-02-18
  19. ↑ McNulty Bernadette (July 13, 2012)։ «BT River of Music: Angélique Kidjo interview for London 2012»։ Telegraph։ արտագրուած է՝ 2014-02-18
  20. ↑ «African Diva Kidjo Empowered By 'Bad Religion'»։ NPR։ 2013-03-13։ արտագրուած է՝ 2014-02-18
  21. ↑ "2014 Most Influential Africans – Arts & Culture", New African, December 22, 2014.
  22. ↑ HaNiakaté (12 January 2015)։ «Bénin – Bénin : Angélique Kidjo, diva engagée – Jeuneafrique.com – le premier site d'information et d'actualité sur l'Afrique»։ JEUNEAFRIQUE.COM։ արտագրուած է՝ 26 April 2015
  23. ↑ «Archived copy»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2015-07-23-ին։ արտագրուած է՝ 2015-07-21
  24. ↑ «Angelique Kidjo | Listen and Stream Free Music, Albums, New Releases, Photos, Videos»։ Myspace.com։ արտագրուած է՝ 2014-02-18
  25. ↑ Kidjo Angelique (November 30, 2012)։ «Songs of Freedom»։ The New York Times։ արտագրուած է՝ 2014-02-18
  26. ↑ Kidjo Angélique (August 13, 2010)։ «Daughter of Independence»։ The New York Times։ արտագրուած է՝ 2014-02-18
  27. ↑ "Don’t Let Ebola Dehumanize Africa", The New York Times, October 30, 2014.
  28. ↑ «Yale awards nine honorary degrees at Commencement 2015»։ YaleNews (անգլերեն)։ 2015-05-15։ արտագրուած է՝ 2018-02-09
  29. ↑ «Berklee 2010 Honorary Doctorates | Stan Getz Library»։ library.berklee.edu (անգլերեն)։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2018-11-13-ին։ արտագրուած է՝ 2018-02-09
  30. ↑ «Middlebury Celebrates Commencement»։ Middlebury (անգլերեն)։ 2014-05-25։ արտագրուած է՝ 2018-02-09
  31. ↑ «Archive copy»։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 2018-04-04-ին։ արտագրուած է՝ 2018-10-10
  32. ↑ (անգլերեն) Angélique Kidjo, 2026-09-19, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ang%C3%A9lique_Kidjo&oldid=1375749250, վերցված է 2026-09-22
  33. ↑ «Dibi Dobo, Angélique Kidjo Singers share 'Ekomole' dance song [Video]»։ Pulse Nigeria։ Joey Akan։ արխիւացուած է բնօրինակէն-էն՝ 7 January 2016-ին։ արտագրուած է՝ 22 June 2015

Արտաքին յղումներ

[Խմբագրել | Խմբագրել աղբիւրը]
Վերցուած է «https://hyw.wikipedia.org/w/index.php?title=Անժելիք_Քիժօ&oldid=255066» էջէն