შინაარსზე გადასვლა

ჰოკონ VIII

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ჰოკონ VIII
Haakon VIII
ნორვეგიის მეფე
მმართ. დასაწყისი: 28 აგვისტო, 2026
წინამორბედი: ჰარალდ V
პირადი ცხოვრება
დაბ. თარიღი: 20 ივლისი, 1973 (1973-07-20) (53 წლის)
დაბ. ადგილი: ოსლო, ნორვეგია
მეუღლე: მეტე-მარიტი
შვილები: ინგრიდ ალექსანდრა
სვერე მაგნუსი
მამა: ჰარალდ V
დედა: სონია ჰარალდსენი
რელიგია: ლუთერანობა

ჰოკონ VIII (ნათლობის სახელი ჰოკონ მაგნუსი, ნორვ. Haakon Magnus, დ. 20 ივლისი, 1973, ოსლო) — ნორვეგიის მეფე 2026 წლის 28 აგვისტოდან. ნორვეგიის მეფის ჰარალდ V და დედოფალ სონიას ვაჟი. შლეზვიგ-ჰოლშტეინ-ზონდერბურგ-გლუქსბურგების დინასტიის წარმომადგენელი.

ჰოკონი გლიუქსბურგთა სახლის ნორვეგიის მმართველი სამეფო ოჯახის მეოთხე თაობას წარმოადგენს. 2001 წელს იგი დაქორწინდა მეტე-მარიტ ტიესემ ჰოიბიზე და მათ ორი შვილი ჰყავთ: კრონპრინცესა ინგრიდ ალექსანდრა და პრინცი სვერე მაგნუსი.

ჰოკონი განათლებით სამხედრო-საზღვაო ოფიცერია და, როგორც მეფე, ფორმალურად ნორვეგიის შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდალია. იგი მსახურობდა გაეროს განვითარების პროგრამის კეთილი ნების ელჩად და ჩართული იყო სხვადასხვა საქველმოქმედო თუ საერთაშორისო ინიციატივაში, მათ შორის „ახალგაზრდა გლობალური ლიდერების“ ქსელისა და მისი ფონდის საბჭოს წევრობაში. იგი ფლობს პოლიტოლოგიის ბაკალავრის ხარისხს ბერკლის კალიფორნიის უნივერსიტეტიდან და განვითარების კვლევების მაგისტრის ხარისხს ლონდონის ეკონომიკის სკოლიდან.

ადრეული ცხოვრება და ოჯახი

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჰოკონი დაიბადა 1973 წლის 20 ივლისს ოსლოში, სენტ-ჰანსჰაუგენის ეროვნულ ჰოსპიტალში; იგი კრონპრინც ჰარალდისა და კრონპრინცესა სონიას ერთადერთი ვაჟი და უმცროსი შვილია. მამამისი იმჟამად მმართველი მონარქის, მეფე ოლაფ V-ის ვაჟი იყო. დაბადებისას მას ჰოკონ მაგნუსი დაარქვეს, ხოლო ოფიციალურ განცხადებაში ხაზგასმით აღინიშნა, რომ იგი ჰოკონის სახელით იქნებოდა ცნობილი. იგი 20 სექტემბერს სამეფო სასახლის სამლოცველოში მოინათლა.[1] სახელი მას მამის მხრიდან დიდი პაპის, მეფე ჰოკონ VII-ის, დედის მხრიდან ბიძის, ჰოკონ ჰარალდსენის, ხოლო მაგნუსი — ნორვეგიელი წმინდანისა და მოწამის პატივსაცემად დაერქვა. ჰოკონის პაპა, ოლაფ V 1991 წლის 17 იანვარს გარდაიცვალა,[2] რის შემდეგაც მამამისი ტახტზე მეფე ჰარალდ V-ის სახელით ავიდა, ხოლო ჰოკონი კრონპრინცი გახდა.[3]

ჰოკონს ჰყავს ერთი და — ნორვეგიის პრინცესა მარტა ლუიზა (დ. 1971). 1990 წელს ნორვეგიის კონსტიტუციაში ცვლილება შევიდა აბსოლუტური პრიმოგენიტურის დასანერგად, რაც ნიშნავდა, რომ უფროსი შვილი, სქესის მიუხედავად, ტახტის მემკვიდრეობის რიგში უპირატესობით ისარგებლებდა.[4] ცვლილებას უკუძალა არ ჰქონია, ამიტომ ჰოკონმა თავის უფროს დასთან შედარებით პირველობა შეინარჩუნა.[5]

განათლება და სამხედრო სამსახური

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჰოკონი ნორვეგიის სამეფო სამხედრო-საზღვაო ძალებში მსახურობდა. 1995 წელს მან ნორვეგიის საზღვაო აკადემია დაამთავრა,[6] რის შემდეგაც ერთი წელი სარაკეტო-სატორპედო კატარღებსა და სხვა სამხედრო ხომალდებზე გაატარა.[7]

მოგვიანებით იგი ბერკლის კალიფორნიის უნივერსიტეტში სწავლობდა, სადაც 1999 წელს პოლიტოლოგიის ბაკალავრის ხარისხი მიიღო.[8] ამის შემდეგ ჰოკონი ოსლოს უნივერსიტეტის ლექციებს ესწრებოდა და 2001 წელს ნორვეგიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს საჯარო მოხელეთა შესავალი კურსი დაასრულა. 2003 წელს მან განათლების მიღება ლონდონის ეკონომიკის სკოლაში დაასრულა, სადაც მიენიჭა მაგისტრის ხარისხი განვითარების კვლევებში, საერთაშორისო ვაჭრობისა და აფრიკის სპეციალიზაციით.[7]

2013 წლის 15 ნოემბრის მონაცემებით, ჰოკონის წოდება ნორვეგიის სამეფო სამხედრო-საზღვაო ძალებში ადმირალია, ხოლო ნორვეგიის არმიასა და სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალებში — გენერალი.[9]

2016 წელს ჰოკონმა ნორვეგიის არმიის პარაშუტისტთა კურსი გაიარა და სამხედრო პარაშუტისტის კვალიფიკაცია მიიღო. აღნიშნულ კურსს სპეციალური ოპერაციების კომანდო ხელმძღვანელობდა.[10]

კრონპრინცი

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
ჰოკონი ბრაზილიის იმჟამინდელ ვიცე-პრეზიდენტ მიშელ ტემერთან ერთად, იტამარატის სასახლეში (ბრაზილია), 2015 წლის 16 ნოემბერი.

ჰოკონი რამდენჯერმე ასრულებდა რეგენტის მოვალეობას, როდესაც ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო ჰარალდი ვერ ახერხებდა მონარქის მოვალეობების შესრულებას.[11]

2003 წელს ჰოკონი გაეროს განვითარების პროგრამის კეთილი ნების ელჩად დაინიშნა.[12] 2013 წელს მან დააფუძნა SIKT კონფერენცია.[12] იგი რეგულარულად ესწრება ნორვეგიის საწარმოთა კონფედერაციის ყოველწლიურ კონფერენციას, ხოლო 2016 წელს შეხვდა ნორვეგიის პროფესიული კავშირების კონფედერაციას ნორვეგიის სამმხრივი თანამშრომლობის მოდელის გაცნობის მიზნით.[13]

2005-2010 წლებში ჰოკონი „ახალგაზრდა გლობალური ლიდერების“ ქსელის წევრი იყო, ხოლო 2010 წლიდან 2017 წლამდე მუშაობდა „ახალგაზრდა გლობალური ლიდერების“ ფონდის საბჭოში.[12]

ჰოკონმა და მეტე-მარიტმა კრონპრინცისა და კრონპრინცესის ფონდი დააფუძნეს.[12] იგი პატრონაჟს უწევს 4H Norge-ს, ANSA-ს, იბსენის თეატრალურ ფესტივალს, ნორდლანდის მუსიკალურ ფესტივალსა და რამდენიმე სხვა ორგანიზაციას.[14] 2017 წელს იგი გახდა ნორვეგიის ლტოლვილთა საბჭოს მფარველი.[15]

2022 წლის მაისში ჰოკონი შეუერთდა ტრომსოს უნივერსიტეტის ექსპედიციას, რომლის მიზანიც იყო პოლარული ისტორიისა და არქტიკაში მიმდინარე სამეცნიერო კვლევების შესახებ ცოდნის გავრცელება. ორი კვირის განმავლობაში მან სნოუკაიტით გადაკვეთა გრენლანდიის ყინულოვანი საფარი.[16][17]

2022 წელს ოსლოში მომხდარი სროლის შემდეგ ჰოკონმა განაცხადა: „ჩვენ უნდა დავიცვათ ნორვეგიაში უფლება, გვიყვარდეს ის, ვინც გვსურს“.[18]

2026 წელს იგი პრინც სვერე მაგნუსთან ერთად მენიჩბედ იმყოფებოდა „მიუკლებსუტის“ ხომალდის ეკიპაჟში.[19] ამ მოვლენის ვიდეოკადრები მოგვიანებით სამეფო სახლმა ნორვეგიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მხარდასაჭერად გამოიყენა, როგორც პასუხი 2026 წლის ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატზე გულშემატკივრების მიერ შესრულებულ ვირუსულ შეძახილზე, რომელიც ცნობილია „ვიკინგების ნიჩბოსნობის“ სახელით.[20]

მას შემდეგ, რაც 2026 წლის ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატზე ნორვეგიამ ბრაზილია დაამარცხა, ჰოკონი ოსლოში სამეფო სასახლის წინ შეკრებილ გულშემატკივრებს შეუერთდა და მათთან ერთად შეასრულა „ვიკინგების ნიჩბოსნობა“.[21] ნორვეგიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების დაბრუნებისას, ოფიციალური მიღების ფარგლებში, ჰოკონმა სამეფო სასახლის წინ შეკრებილი 150 000-ზე მეტი ადამიანის წინაშე უხელმძღვანელა „ვიკინგების ნიჩბოსნობის“ შესრულებას.[22] მას შეუერთდნენ პრინცესა ინგრიდ ალექსანდრა და პრინცი სვერე მაგნუსი.[23]

მეფობა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2026 წლის 28 აგვისტოს, მამის გარდაცვალების შემდეგ, ჰოკონ VIII ნორვეგიის ტახტზე ავიდა.[24] იმავე დღეს იგი სამეფო სასახლეში მთავრობის მინისტრებს სახელმწიფო საბჭოს სხდომაზე შეხვდა თავის ქალიშვილსა და ტახტის მემკვიდრე ინგრიდ ალექსანდრასთან ერთად.[25]

ოფიციალური მოვალეობების გარდა, ჰოკონი დიდ ინტერესს იჩენს კულტურის სფეროსადმი და პატრონაჟს უწევს მთელ რიგ ორგანიზაციებს. 2006 წელს იგი Global Dignity-ს სამიდან ერთ-ერთი დამფუძნებელი გახდა, პეკა ჰიმანენსა და ჯონ ჰოუპ ბრაიანტთან ერთად.[12][26]

პირადი ცხოვრება

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჰოკონის პირველი საჯაროდ ცნობილი ურთიერთობა კოსმეტიკური იმპერიის მემკვიდრე სელინა მიდელფარტთან იყო, რომელთანაც მას 1994-იდან 1996 წლამდე ურთიერთობა აკავშირებდა.[27]

ქორწინება

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
ჰოკონი და მეტე-მარიტი 2014 წელს

ჰოკონი 2001 წლის 25 აგვისტოს ოსლოს საკათედრო ტაძარში დაქორწინდა უბრალო წარმოშობის ქალსა და მარტოხელა დედაზე, მეტე-მარიტ ტიესემ ჰოიბიზე.[28][29] დანიის კრონპრინცი ფრედერიკი, მოგვიანებით მეფე ფრედერიკ X, მისი მეჯვარე იყო.[30]

როდესაც 2000 წლის დეკემბერში მათი ნიშნობის შესახებ გამოცხადდა,[31] საზოგადოებისა და მედიის რეაქცია მეტწილად უარყოფითი აღმოჩნდა.[32] ბევრმა ნორვეგიელმა შეშფოთება გამოთქვა ჰოკონის მიერ პარტნიორის არჩევანის გამო, ძირითადად მეტე-მარიტის მარტოხელა დედის სტატუსის მიზეზით.[33][34] მისი შვილის მამა ნარკოტიკებთან დაკავშირებული დანაშაულისთვის იყო მსჯავრდებული,[35] ხოლო კრიტიკოსები ასევე ხაზს უსვამდნენ მის შეზღუდულ ფორმალურ განათლებას, წარსულ ურთიერთობებს მსჯავრდებულ დამნაშავეებთან და მის სოციალურ წრეს, რომელსაც ზოგიერთი კომენტატორი აღწერდა, როგორც წრეს, „სადაც ნარკოტიკები ადვილად ხელმისაწვდომი იყო“.[36][37] წყვილის რვათვიანი ნიშნობა მოიცავდა ოსლოს ერთ-ერთ ბინაში თანაცხოვრების პერიოდსაც — გადაწყვეტილება, რომელმაც ნორვეგიის კონსერვატიული ეკლესიის კრიტიკა გამოიწვია.[35]

ჰოკონსა და მეტე-მარიტს ორი შვილი ჰყავთ: კრონპრინცესა ინგრიდ ალექსანდრა (დაიბადა 2004 წლის 21 იანვარს ოსლოში, ოსლოს საუნივერსიტეტო ეროვნულ ჰოსპიტალში) და პრინცი სვერე მაგნუსი (დაიბადა 2005 წლის 3 დეკემბერს იმავე საავადმყოფოში).[38] ჰოკონი ასევე მეტე-მარიტის ვაჟის, მარიუს ბორგ ჰოიბის მამინაცვალია.[38] მათი ოფიციალური რეზიდენციაა სკაუგუმის მამული, რომელიც სემსვანეთის ტბის მახლობლად მდებარეობს.[39]

მეტე-მარიტს რამდენიმე წლის განმავლობაში ჰქონდა კონტაქტი სექსუალურ დანაშაულებში მსჯავრდებულ ჯეფრი ეპსტეინთან,[40] ხოლო ჰოკონი ეპსტეინს მხოლოდ ერთხელ შეხვდა, სამეფო სასახლის კომუნიკაციების მენეჯერის, გური ვარპეს ცნობით.[41][42]

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. ↑ Ilse, Jess. The godparents of Europe's heirs (19 September 2020). ციტირების თარიღი: 18 June 2022
  2. ↑ Flint, Peter B. (18 January 1991). „Olav V, Norway's King 33 Years And Resistance Hero, Dies at 87“. The New York Times.
  3. ↑ Crown Prince Haakon, Britannica. "Harald became king of Norway upon the death of his father on January 17, 1991. Although the succession law had been changed in 1990 to state that the eldest child, whether male or female, would be first in line to succeed to the throne, it applied only to those born after the amendment's passage, and thus Haakon became crown prince."
  4. ↑ A look at the Norwegian line of succession en-GB (19 July 2019). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 June 2021. ციტირების თარიღი: 19 June 2021
  5. ↑ Absolute primogeniture - How Sweden revolutionized the royal world en-US (13 December 2020). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 June 2021. ციტირების თარიღი: 19 June 2021
  6. ↑ HRH Crown Prince Haakon en. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 June 2021. ციტირების თარიღი: 19 June 2021
  7. 1 2 Haakon, thirty years as heir en-GB (18 January 2021). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 June 2021. ციტირების თარიღი: 19 June 2021
  8. ↑ „Crown Prince Breaks Tradition at Berkeley / Norway's royal son has enrolled at Cal“. SFGate. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 December 2021. ციტირების თარიღი: 31 May 2017.
  9. ↑ Hans Kongelige Høyhet Kronprinsen utnevnes til admiral og general (15 November 2013). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 June 2021. ციტირების თარიღი: 20 June 2021
  10. ↑ Completed Army paratrooper course. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 June 2021. ციტირების თარიღი: 20 June 2021
  11. ↑ Rasmussen, Louise (27 August 2026). „Norway's King Harald in 'very serious' condition as royal family gathers at hospital“. The Independent. ციტირების თარიღი: 27 August 2026.
  12. 1 2 3 4 5 His Royal Highness Crown Prince Haakon. Norwegian Royal House Official Website. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 August 2020. ციტირების თარიღი: 17 August 2020
  13. ↑ In focus: Trade, industry and innovation. Norwegian Royal House Official Website. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 27 August 2021. ციტირების თარიღი: 17 August 2020
  14. ↑ Organisations under the patronage of The Crown Prince. Norwegian Royal House Official Website. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 1 March 2021. ციტირების თარიღი: 17 August 2020
  15. ↑ Crown Prince becomes patron of the Norwegian Refugee Council. www.nrc.no (1 March 2017). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 27 November 2021. ციტირების თარიღი: 27 November 2021
  16. ↑ Crown Prince crosses the Greenland ice sheet. The Royal House of Norway. ციტირების თარიღი: 8 June 2022
  17. ↑ Rød, Mathias Moene. Kitekongen over Grønland. NRK (7 June 2022). ციტირების თარიღი: 8 June 2022
  18. ↑ Solsvik, Terje; Fouche, Gwladys (25 June 2022). „Horror on Oslo Pride day as gunman goes on deadly rampage at gay bar“. Reuters (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 25 June 2022. ციტირების თარიღი: 25 June 2022.
  19. ↑ Her ror de sammen: Far og sønn på nytt kongelig oppdrag no (2026-04-25). ციტირების თარიღი: 2026-06-28
  20. ↑ Åsebø, Kjellrun. (2026-06-26) Kongehuset er med på roinga - med lokalt innslag nn. ციტირების თარიღი: 2026-06-28
  21. ↑ Bøe, Svanhild. (2026-07-05) Kronprinsen satte seg ned og rodde med folket no. ციტირების თარიღი: 2026-07-14
  22. ↑ Ødegård, Magnus Hopland. (2026-07-13) Fotball-VM: Kongen tok imot landslaget nb-NO. ციტირების თარიღი: 2026-07-14
  23. ↑ Hanne Drange Jensen; Per Møller Pettersen; Henrik Ingebrethsen. Heltene våre rodde med folket! no (2026-07-13). ციტირების თარიღი: 2026-07-14
  24. ↑ Norway's King Harald dies aged 89 en-GB (2026-08-28). ციტირების თარიღი: 2026-08-28
  25. ↑ Doherty, Caitlin (28 August 2026). „King Haakon VIII takes the throne in Norway following death of Harald V“. BBC News. ციტირების თარიღი: 28 August 2026.
  26. ↑ Our Story. Global Dignity. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 11 April 2021. ციტირების თარიღი: 31 March 2021
  27. ↑ „De han vraket“. Aftenbladet. ციტირების თარიღი: 30 January 2026. ციტატა: „Hun var kronprinsens første offisielle kjæreste fra 1994 til 1996“ [She was the Crown Prince's first official girlfriend from 1994 to 1996]
  28. ↑ „Norwegian prince ties the knot“. BBC.com. 25 August 2001.
  29. ↑ Baciero, César Andrés. (25 August 2025) Princess Mette-Marit of Norway and the Wedding Gift She Rarely Wears.
  30. ↑ Crown Prince Haakon and Crown Princess Mette-Marit's royal wedding en (15 March 2018). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 June 2021. ციტირების თარიღი: 19 June 2021
  31. ↑ Contino, Kristin. (4 November 2024) The Former Waitress Who Will Become Queen of Norway.
  32. ↑ The scandalous past of Princess Mette-Marit. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 17 November 2019. ციტირების თარიღი: 10 January 2020
  33. ↑ Abrams, Margaret. (21 February 2018) Meet Mette-Marit, the Crown Princess of Norway with a wild past that includes drug use and a controversial ex. ციტირების თარიღი: 14 August 2022
  34. ↑ Osborn, Andrew. (23 August 2001) Norway's royal union causes an uncommon row. ციტირების თარიღი: 14 August 2022
  35. 1 2 „Tears of joy from Crown Prince Haakon as he makes Mette-Marit his future queen“. Hellomagazine.com. 25 August 2001. ციტირების თარიღი: 14 January 2011.
  36. ↑ Gibbs, Walter (26 August 2001). „Uncommon Royal Couple Exchange Vows in Norway“. The New York Times. ციტირების თარიღი: 15 February 2024.
  37. ↑ „Norway future queen admits wild past“. BBC News. BBC.co.uk. 22 August 2001. ციტირების თარიღი: 15 February 2024.
  38. 1 2 Prince Haakon. Biography, news, photos and videos English. Hello Magazine (8 October 2009). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 24 June 2021. ციტირების თარიღი: 19 June 2021
  39. ↑ The Royal House of Norway – Skaugum Estate. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 13 December 2013. ციტირების თარიღი: 11 December 2013
  40. ↑ Andersen, Elise Rønnevig; Tobiassen, Markus; Alsaker-Nøstdahl, Endre; Brekken, Benjamin; Opsahl, Per; Gorset, Johannes (30 January 2026). „Nye Epstein-filer: Omfattende kontakt med kronprinsesse Mette-Marit“ [New Epstein files: Extensive contact with crown princess Mette-Marit]. VG (ნორვეგიული ბუკმოლი). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 7 February 2026. ციტირების თარიღი: 30 January 2026.
  41. ↑ Myklebostad, Marie; Gaathaug, Jonathan (20 November 2025). „Dette vet vi om Mette-Marits møter med Epstein“ [This is what we know about Mette-Marit's meetings with Epstein]. TV2 (ნორვეგიული ბუკმოლი). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 10 February 2026. ციტირების თარიღი: 10 February 2026.
  42. ↑ Nymoen, Ole Christian; Ellingsen, Kasper (31 January 2026). „Epstein-filene: Omfattende kontakt med Mette-Marit“ [Epstein files: Extensive contact with Mette-Marit]. Nettavisen (ნორვეგიული ბუკმოლი). Norsk Telegrambyrå. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2 February 2026. ციტირების თარიღი: 10 February 2026.
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ჰოკონ_VIII&oldid=5497496“-დან