Ôtri
ZE |
Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize, segóndo a grafîa ofiçiâ |
| Ôtri quartê | ||
|---|---|---|
| ||
 Vìsta de Ôtri da-o Moìn de Crêvei
| ||
| Localizaçión | ||
| Stâto |  Itàlia
| |
| Región |  Liguria
| |
| Çitæ metropolitann-a |  Zena
| |
| Comùn |  Zena
| |
| Aministraçión | ||
| Instituçión | 1861 | |
| Sopresción | 1926 | |
| Teritöio | ||
| Cordinæ | 44°25′47″N 8°45′06″E | |
| Abitànti | 11 632 (2022) | |
| Âtre informaçioìn | ||
| Prefìsso | 010 | |
| Fûzo orâio | UTC+1 | |
| Nómme abitànti | Ôtrìn, Vôtrìn | |
| Patrón | Sàn Càrlo Boromêo | |
| Circoscriçión | Muniçìpio VII Ponénte | |
| Cartografîa | ||
  Ôtri | ||
 | ||
Ôtri ò Vôtri (Voltri in italiàn) o l'é o quartê ciù a Ponénte do comùn de Zêna, ch'o s'atrêuva tra-o quartê de Pêgi e-o comùn de Rensén, into Muniçìpio VII Ponénte. L'àrea de Ôtri a conprénde e unitæ urbanìstiche de Ôtri, Crêvei, Fràbiche e Scioìn, insémme a-e fraçioìn de Vêxima e da pàrte zenéize de l'Ægoasànta.
Giögrafîa
[modìfica | modìfica wikitèsto]Ôtri a s'atrêuva into setô ciù intèrno do Górfo de Zêna e-a seu còsta a reprezénta o pónto ciù a nòrd do Mâ Mediterànio de ponénte. A-e spàlle do tê se tîan sciù e artûe, che tóccan i 1200 m co-a çìmma do mónte Reixa. Ôtri a l'é atraversâ da-i rién Léia e Cerûza.
Stöia
[modìfica | modìfica wikitèsto]Conosciûa cómme Hasta Veiturium, prìmma da dominaçión romànn-a Ôtri a l'é stæta a capitâle da tribû lìgure di Viturii, da dónde a pìggia o nómme.
Do 1796 a l'é stæta tiâtro da Batàggia de Ôtri, tra l'exérçito de Napolión Bonapàrte e-i oustrìachi aleæ di sardo-piemontéixi. Ôtri a l'é stæta 'n comùn outònomo da-o 1798 a-o 1926, quànde co-a costitoçión da Grànde Zêna deçîza da-o regimme fascìsta a l'é stæta unîa a-o comùn de Zêna.
Pòsti d'interèsse
[modìfica | modìfica wikitèsto]Architetûe religiôze
[modìfica | modìfica wikitèsto]- Santoâio da Madònna de Gràçie (IV sécolo), conosciûo cómme San Nicolò ascì
- Santoâio de Nòstra Scignôra Sónta de l'Ægoasànta inta localitæ de l'Ægoasànta (XVII sécolo )
- Gêxa e convénto de Nòstra Scignôra di Àngei
- Gêxa de Sant'Anbrêuxo
- Gêxa di Sànti Nicolò e Eràsmo (XVII sécolo), conosciûa ciufîto cómme gêxa de Sant'Eràmo, nasciûa in sciô pòsto de 'n ötöio do XIII sécolo di Ospitalieri de Pre intitolòu a San Zâne
- Gêxa de Sant'Ànna (za intitolâ a-a Madònna do Càrmo e Sànta Terêza) con l'anéso convénto carmelitàn òua sêde da schêua média statâle
- Gêxa de Sànta Linbania (XIII sécolo), inte l'òmònima ciasétta de Bórgo Cerûza, a l'é a sêde da Confratèrnita N.S. do Rozâio, dîta "di Turchìn" pe-o cô de càppe; sótta l'artâ gh'é o pertûzo dónde pe tradiçión se métte a tèsta pe baxâ e relìchie da sànta e òtegnî proteçión
- Gêxa de Sant'Eogénio a Crêvei inte l'òmònima localitæ
- Ötöio se Sant'Eogénio inte l'òmònima localitæ
- Gêxa de Sant'Antönio Abòu a Crêvei inte l'òmònima localitæ
- Ötöio de Sant'Eràmo
- Ötöio "Mòrte e Òraçión" (XVII sécolo), riavèrto do 2010 dòppo di travàggi de restòuro
- Gêxa de San Pê a-a Vêxima (XII sécolo), za convénto de móneghe cistercénsi
- Convénto e Gêxa de San Françésco, òua seròu
A gêxa de Santa Linbania
A gêxa parochiâle di Sànti Nicolò e Eràsmo
Architetûe çivîli
[modìfica | modìfica wikitèsto]
- Vìlla Brìgnoe Sale Duchéssa de Galêa (XVII sécolo), constroîa in scê colìnn-e de Castelâ, Gîvi, Belvedêre e San Nicolò, a l'à 'n pàrco de 32 ètari avèrto a-o pùbrico
- Vìlla Lomelìn Mameli (XVIII sécolo), che ne rèsta sôlo o palàçio, purtròppo co-e faciæ de fêua òrmâi sénsa decoraçioìn. A-o moménto a l'é dêuviâ da de câze privæ e a se peu vixitâ in pàrte inte di giórni predefinî; se consèrva e decoraçioìn de pitûa intêrne do Giöxèppe Cànepa
- Monuménto a-i chéiti: o monoménto òriginâio, inougoròu do 1925 e distrûto a-o coménso da Segónda Goæra Mondiâ pe ricavâ do materiâle da destinâ a-e àrmi (brónzo a-a pàtria) o l'é stæto fæto da-o scultô Prof. Vitöio Lavezzari (1864-1938). A configuraçión d'ancheu do monuménto a l'é conpòsta da-o bazaménto òriginâio e da l'êuvia astræta de l'artìsta contenporànio Chimeri; a fìrma in sciâ bâze do Prof. Vitöio Lavezzari dónca a no dêve indûe in àro in sciâ paternitæ de l'êuvia into seu conplèsso.
Monuménto òriginâio do scultô Prof. Vitöio Lavezzari
Monuménto d'ancheu
Coltûa
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Comunicaçioìn
[modìfica | modìfica wikitèsto]Ôtri a l'é 'na staçión da ferovîa Zêna-Sànn-a. O l'é 'n çéntro stradâle inportànte, dæto che chi se destàcca da l'Ourélia a stràdda che, pe-o Pàsso do Turchìn, a pòrta a Oâ in Piemónte; in càngio a ferovîa Zêna-Oâ a l'arîva a-a carosàbile a mónte de Ôtri.
Ferovîe
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Âtri progètti
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Ôtri
| Contròllo de outoritæ | VIAF (EN) 152597172 · LCCN (EN) n94016718 · GND (DE) 4549438-1 |
|---|