Sâta a-o contegnûo

Hotel Portofino Kulm

Sta pagina chi a l'é scrita in camugin
Da Wikipedia
CA
Sta pagina chi a l'é scrita in camugin
Vista de l'hotel, cun l'Hermitage e, ciü inderé, Villa Margherita[1]

L'Hotel Portofino Kulm o Hotel Portofino Vetta u l'é ün hotel, ancö serou, ch'u se tröva in tu teritoiu du cumüne de Camuggi. St'hotel u l'é stetu custruiu in ta lucalitè dita A Vetta de Portufin, in simma au Munte de Portufin, e u l'é ün'architetüa de güstu liberty ch'a mustra cumme in ta Belle Époque Camuggi e a frasiun da Rüa ean tegnüe in gran cuntu. I feti de guera e e sö dimensciuin han però purtou a serà l'hotel, in seguitu gh'é stetu ciü tentativi de rilancià e fà prumusiun da strutüa.

A cumensà daa fin de l'Öttusentu, A Rüa a l'ea vegnüa üna destinasiun pe'i türisti ben impurtante e frequentà. In tu detaggiu, u l'é stetu ün agente de bursa de Pariggi, u Sebastiano Gaggini, ch'u l'ha vistu e puscibilitè pe'u türismu de lüssu in te sta lucalitè. Le, ch'u ne vegniva da üna famiggia svissera de Bissone (in sciu lagu de Lügan) che dau Quattrusentu a stava a Zena, u l'ha decizu de fabricà ün gran albergu in sciu Munte (Monte Fino, cumm'u l'ea ditu alantù), in te üna puzisiun panuramica da duve se vedde tantu u Gurfu Paradizu che quellu du Tigülliu. In tu 1904 s'é inandiou i travaggi pe'a stradda ch'a porta daa Rüa au postu de l'hotel, inaugürà in tu meize de dixembre du 1905 doppu 32.000 mine e u travaggiu de 350 ommi au giurnu, pe ün percursu lungu 2.600 metri e largu 7. A ogni moddu, u s'é abandunou u prugettu de andà avanti finn-a in scia Vetta, a 610 metri in sciu livellu du mà[2].

In ti anni doppu s'é costruiu tütte e strutüe: in tu 1906 u l'é stetu inaugürou u Grand Restaurant, in tu 1907 l'Hotel Hermitage e, in tu 1908, tütte e custrusiuin de servissiu, cumpreizu üna gexetta. Tüttu u cumplessu, inaugürou de mazzu, u l'ha pigiou u numme de Portofino Kulm in unù de l'hotel Rihi Kulm in tu Cantun de Schwyz, duve u Gaggini u gh'andava de spessu. Zà in quell'annu, tra i ospiti de l'hotel gh'é stetu a Reginn-a Margherita de Savoia, che finn-a aa sö morte a l'ha frequentou e lucalitè ciü in vista da Ligüria. Doppu u gh'é pasou l'inventù Guglielmo Marconi, u liricu Giacomo Puccini, a tennista Susanna Lenglen, u spadasin Nedo Nadi, u puliticu Italo Balbo e u pueta e puliticu Gabriele D'Annunzio, ch'u l'ha purtou a cangià u numme da strutüa in te "Portofino Vetta", scicumme ch'u l'ea ascidiou dau "barbaro germanismo Kulm"[3][4]. A ogni moddu, pasou nu guei tempu, in ta strutüa u gh'é stetu propiu di "tedeschi", cumme prexuné de l'armà de l'Austria-Üngheria in ta Grande Guera. I surdatti de l'"Imperiale e Regiu Ezercitu" (K.u.k. Armee / C.e.k. Hadsereg) pe riseive ün megiu tratamentu e quarche munea de ciü s'ean deti a tagià i erbi in ti boschi vixin, pe fane du carbun de legna pe'e gente de Camuggi e de Reccu. Doppu l'hotel u l'é stetu ün üspià militare pe'i ufisiali italien ferii. A strutüa a l'é steta turna averta pe l'ucaxun da Cunferensa de paxe de Zena ch'a s'é tegnüa dau 10 d'arvì au 19 de mazzu du 1922, cun ciü incuntri e cunferense pe'i rapresentanti di 34 stati che se sun tegnüi in scia Vetta de Portufin ascì[2].

A guera e a morte du Sebastiano Gaggini (cuscì cumme da Reginn-a Margherita, ch'a l'ea steta ün gran prumutù da strutüa) l'han purtou a üna gran crizi. Quelli che vantavan di crediti in tu 1927 l'han dumandou de serà i propi capituli pe 3.157.799 franchi in tüttu. I eredi, missi insemme in te l'Azienda Alberghiera Portofino Vetta, aivan dunque dumandou ün mutuu aa Cascia de Risparmiu de Zena, ch'u l'é stetu aseizu ai 8 de frevà du 1927. Tütti sti puffi han però purtou a asende di atri mutui in tu 1931 fintantu che, ai 16 de mazzu 1932, u Tribünà Civile u l'ha missu a l'incantu i beni da strutüa, che sun steti acatè daa Cascia de Risparmiu[2].

L'annu doppu a Cascia a l'ha acatou u fundu "La Dolcina", cu'a vivagna ch'a se ghe tröva, e tütti i sciti tra Camuggi e Santa Margaita de prupietè da famiggia Gaggini. A famiggia a l'ha risevüu ünn-a de vilette du cumplessu pe staghe de cà e u dirittu de cögge u pedaggiu pe'a stradda tra A Rüa e A Vetta de Portufin. A ogni moddu, a despetu de üna speiza de quattru miliuin de franchi, mancu a banca a l'ea sciurtia a guagnà dau cumplessu, tantu da vendilu tüttu pe sulu 1.700.000 franchi aa Società Anonima Portofino Vetta du cunte Lorenzo Bruzzo[2].

Cu'a Segunda Guera Mundiale, a strutüa a l'é steta requizia daa Wehrmacht, ch'a g'ha missu u Cumandu de zona duve gh'ea l'Hotel. Quand'u l'é arivou i Aleè, pe'u ciü cu'i americhen, u cumplessu u l'é stetu cunvertiu in te ün casinò, tantu pe'i civili che pe'i surdatti. Cumme ch'a l'é turnà ae Auturitè civili, a strutüa a l'é steta serà pe de raxuin de urdine pübblicu scicumme, ciü che de reciammu pe persunn-e pocu racumandabili, de votte e gente ean rapinè lungu a via da de bande de mascarsuin[2][5].

A strutüa a l'ha cumensou a andà in ruvinn-a, pe cangi de prupietè sensa vegnì mai averta tuttu l'annu e in moddu ch'a funsiunesse ben. In ti anni Setanta a l'é steta acatà dai frè Massone de Camuggi e da l'Orlando Crotti pe faghe üna mustra permanente de pitüe, pe pasà in ti anni Otanta a l'imprezaiu Micheletti e in ti anni Nuvanta aa Fondiaria Assicurazioni du Raul Gardini, ch'u vueiva metighe üna scöa de cuntu pe ommi d'afari. Aa sö morte in tu 1993, a strutüa e a sucietè Portofino Kulm srl sun andete in gestiun ae famigge De Ferrari e De Gregori, prupietaie de l'Alberto Cenobio dei Dogi de Camuggi, ma doppu ün prucessu inandiou in tu 2008 cu'a vegia Fondiaria Sai, poi Unipol, a sentensa du Tribünale de Zena du 2013 a l'ha missu fin au cuntrattu de gestiun ch'u s'ea firmou pe purtà avanti l'hotel[2].

Aa giurnà d'ancö, doppu de ün acordu firmou in tu 2024 cu'a Unipol, a strutüa a l'é da sucietè Akno de l'imprezaiu Alex Huhi, da cadenn-a de alberghi AN Hotels[6].

  1. (IT) 3844. PORTOFINO KULM, in sce agenziabozzo.it. URL consultòu l'8 lùggio 2026.
  2. 1 2 3 4 5 6 (IT) 1216. PORTOFINO VETTA, in sce agenziabozzo.it. URL consultòu l'8 lùggio 2026.
  3. (IT) 206. PORTOFINO KULM, in sce agenziabozzo.it. URL consultòu l'8 lùggio 2026.
  4. (IT) 1333. PORTOFINO VETTA, in sce agenziabozzo.it. URL consultòu l'8 lùggio 2026.
  5. (IT) 2641. PORTOFINO VETTA, in sce agenziabozzo.it. URL consultòu l'8 lùggio 2026.
  6. (IT) Edoardo Megli, Portofino Kulm al colosso dell'hotellerie: il piano di rilancio di AN Hotels, in sce ilsecoloxix.it, 11 dixembre 2024. URL consultòu l'8 lùggio 2026.

Ligammi de föa

[modìfica | modìfica wikitèsto]