सामग्री पर जैथिन

आवृत्ति

विकिपीडिया से

आवृत्ति समयके प्रति इकाईमे कौनो दोहरावल जायेवाला घटनाके घटनाके सङ्ख्या हे । आवृत्ति विज्ञान आउ इञ्जीनियरिङ्गमे एक महत्वपूर्ण प्राचल हे जेकर प्रयोग यान्त्रिक कम्पन, श्रव्य सङ्केत (ध्वनि), रेडियो तरङ्ग आउ प्रकाश नियन दोलनशील आउ कम्पनकारी घटनाके दर निर्धारित करेला कैल जा हे । एकरा हर्टज (Hz) मे नापल जा हे ।

२.८ सेकेण्डके अवधि आउ ०.३६ हर्ट्जके आवृत्ति वाला एक पेण्डुलम

चक्रीय घटना जैसे दोलन, तरङ्ग या सरल हार्मोनिक गतिके उदाहरण लागि, आवृत्ति शब्दके समयके प्रति इकाई चक्र या कम्पनके सङ्ख्याके रूपमे परिभाषित कैल गेल हे । आवृत्तिला पारम्परिक प्रतीक f हे; यूनानी अक्षर {\displaystyle \nu }\nu (nu) एकरो प्रयोग कैल जा हे ।[१] अवधि {\displaystyle T}T एक दोलनके एक चक्रके पूरा करेमे लगेवाला समय हे । आवृत्ति आउ अवधिके बीचके सम्बन्ध समीकरण द्वारा देल गेल हे:

अस्थायी आवृत्ति शब्दके प्रयोग ई बात पर जोड़ देवेला कैल जा हे कि आवृत्तिके प्रति इकाई समयमे दोहरावे जायेवाला घटनाके सङ्ख्याके विशेषता हे, न कि इकाई दूरी ।

आवृत्तिके एसआइ व्युत्पन्न इकाई हर्ट्ज (Hz) हे, जेकर नाम 1930 मे अन्तर्राष्ट्रिय इलेक्ट्रोटेक्निकल कमीशन द्वारा जर्मन भौतिक विज्ञानी हेनरिक हर्ट्जके नाम पर रखल गेल हल । एकरा 1960 मे CGPM (कॉन्फ्रेन्स जेनरेल डेस पॉयड्स एट मेसर्स) द्वारा अपनावल गेल हल, आधिकारिक तौरपर एकर जगह पिछला नाम, "साइकल प्रति सेकेण्ड" (सिपिएस) । अवधिला एसआइ इकाई, समयके सब मापला, दोसर हे ।[२] घूर्णन यान्त्रिक उपकरणके साथे प्रयोग कैल जायेवाला मापके एक पारम्परिक इकाई प्रति मिनट क्रान्ति, सङ्क्षिप्त आर/मिनट या आरपिएम हे । 60 आरपिएम एक हर्ट्जके बराबर हे ।

पवन-जनित तरङ्गके आवृत्तिके बजाय उनकर अवधिके सन्दर्भमे वर्णित कैल गेल हे।

  1. ↑ Boreman, Glenn D. "Spatial Frequency". SPIE. Retrieved 22 जनवरी 2021.
  2. ↑ "Resolution 12 of the 11th CGPM (1960)". BIPM (International Bureau of Weights and Measures). Archived from the original on 8 April 2020. Retrieved 21 January 2021.