Главна страница

слободната енциклопедија

Eнциклопедија што може секој да ја уредува. Моментално има вкупно 164.024 статии на македонски јазик и 296 активни уредници!
Напишете нова статија!

географија • астрономија • биологија • геологија • информатика • математика • медицина • физика • хемија • археологија • економија • историја • политика • социологија • философија • индустрија • образование • уметност • архитектура • јазици • книжевност • музика • религија • спорт повеќе...

Избрана статија

Александар Ончев Мартулков, познат по псевдонимот Бизмарк — македонски револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на социјализмот во Македонија. Деец на Македонската револуционерна организација и учесник во Илинденското востание. Член и раководител на ВМРО (Обединета) во 1930-тите.

Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во Скопското педагошко училиште. Во 1894 година се приклучил во социјалистичкото движење со поттик од Васил Главинов. Како член на Македонската социјалистичка група, учествувал во првото празнување на ден на трудот во Бугарија. Во 1900-тите соработувал со Велешкиот револуционерен реон и Иван Аљабакот. Во 1906 година се преселил во Софија каде се приклучил во Бугарската комунистичка партија. Учествувал во политичкото управување на Македонија по Младотурската револуција.

За време на Првата светска војна, го основал Комитетот на дезертери каде префрлил македонски борци од српската војска во Царството Бугарија. Во текот на војната бил секретар на Општина Оморани и подоцна чиновник во Косово и Метохија. По војната се приклучил во Емигрантскиот комунистички сојуз и Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“. Во 1931 година бил одбран за пратеник во народното собрание на Бугарија, заедно со Христо Трајков. Во 1932 година почнал со издавањето на весникот „Македонско знаме“, следната година доживеал неуспешен обид на атентат од Михајловистите. На 8 јули 1936 година, го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета).

Учествувал во Народноослободителната борба. Во 1944 година се приклучил во Президиумот на АСНОМ и подоцна во народното собрание на НР Македонија. Помогнал со спроведување на Илинденската пензија и подоцна доделување на Илинденската споменица. Во 1954 година ги објавил неговите спомени насловени „Моето учество во револуционерните борби на Македонија“. Во текот на 1960-тите, Лазар Колишевски го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Незадоволен со режимот, се преселил во Народна Република Бугарија каде починал. (Дознајте повеќе...)

архива • критериуми

На денешен ден...

Денес е 8 септември 2026 година и издвоени настанати од времепловот се:

Настани:

1331	Стефан Душан се прогласува за крал на Србија.
1831	Вилијам IV е крунисан за крал на Велика Британија.
1940	На Водно, Скопје, се одржува Покраинската конференција на КПЈ за Македонија. Методија Шаторов - Шарло е избран за секретар на Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија, а Кочо Рацин е исклучен од партијата.
1941	Kaj Водно, Скопје, Боро Петрушевски успева да се пробие низ заседата на бугарската војска и полиција, при што убива еден бугарски војник.
1943	Американскиот генерал Двајт Ајзенхауер го објавува примирјето на сојузниците со Италија, а малку подоцна премиерот Бодољо им наредува на италијанските вооружени сили да го запрат отпорот против Британците и Американците.
1943	Ослободен е Дебар.
1944	Ослободени се Пробиштип и Крушево.
1966	Беше емитувана „Човечка стапица“, првата епизода од научнофанатастичната телевизиска серија „Ѕвездени патеки“.
1991	Ден на независноста на Македонија.
1992	Промовирана е првата редовна поштенска марка на Република Македонија.
2022	Чарлс III станува крал на Обединетото Кралство со смртта на неговата мајка истиот ден.

Родени:

1474	Лудовико Ариосто — италијански поет.
1779	Мустафа IV — отомански султан.
1804	Едуард Морике — германски поет.
1841	Антонин Дворжак — чешки композитор.
1880	Јордан Тренков — македонски револуционер.
1881	Хари Хилман — американски атлетичар.
1897	Сејмур Харис — американски економист.
1914	Димитриј Цариградски — патријарх на Цариград.
1915	Франк Кади — американски глумец.
1937	Вирна Лиси — италијанска глумец.
1925	Питер Селерс — англиски глумец.
1946	Александар Авдеев — министер за култура на Русија.
1955	Валериј Герасимов — руски генерал, началник на ГШ на руската армија.
1962	Кристофер Клим — американски писател.
1969	Моџтаба Хаменеи — трет Врховен водач на Иран.
1972	Маркус Бабел — германски фудбалер.
1979	Пинк — американска поп-пејачка.
1980	Ирена Јорданова — македонска писателка.
1980	Мануеле Мори — италијански велосипедист.
1981	Џо Кол — англиски фудбалер.
1983	Џинг Јинг — кинески кану-спринтер.
1983	Питер Каузер — словенечки кајакар.
1983	Диего Бенаљо — швајцарски фудбалер .
1986	Кирил Набабкин — руски фудбалер.
1986	Карлос Бака — колумбиски фудбалер.
1986	Жоао Мутињо — португалски фудбалер.
1989	Табаре Виудез — уругвајски фудбалер.
1989	Гилфи Сигурдсон — исландски фудбалер.
1994	Бруно Фернандеш — португалски фудбалер.

Починале:

Празници:

701	Сергиј I — римски папа.
1397	Томас — Прв војвода од Глостер.
780	Лав IV Хазар — цар на Византија.
1613	Карло Џезуалдо — италијански композитор.
1645	Џон Коук — англиски политичар.
1811	Петер Симон Палас — германско-руски зоолог и ботаничар.
1945	Атанас Стојаноски — борец во НОВ.
1949	Рихард Штраус — германски композитор и диригент.
1977	Зеро Мостел — американски глумец.
1978	Рикардо Самора — шпански фудбалер.
1979	Видое Смилевски - Бато — македонски народен херој.
2003	Лени Рифенштал — германска филмска режисерка и глумица.
2015	Мирослав Јосиќ Вишњиќ — српски писател.
2017	Љубиша Самарџиќ — југословенски и српски глумец.
2022	Елизабета II — британска кралица.
2024	Снежана Стамеска — македонска глумица.

*	Ден на независноста на Република Македонија.

Издвоен цитат

„

„Животот е една голема угорница, а уште поголема удолница по која трчаме. Цел живот трчаме за да го откриеме нејзиниот крај, нејзиниот газер, кај што ќе заврши и нашето талкање. Нашето постојано паѓање“.
— „Пиреј“, Петре М. Андреевски, 1980 год.

“

архива • предложете цитат

Слика на денот
Залез над Тромекилен, Шведска.
други избрани слики

Дали сте знаеле...

... дека архитектот на современо Скопје, Јосиф Михајловиќ - Јурукоски, бил правнук на мијачкиот достоинственик Ѓурчин Кокале?
... дека Пелагониската битка (1259) одиграна кај леринските села Неокази и Овчарани му го ставила крајот на крстоносното Латинско Царство на Балканот?
... дека средновековното име на Дојран било Полин?
... дека Византијците успеале да ја надвладеат војската на Петар Делјан само поради помошта од Викиншката гарда на Харалд Суровиот — подоцна крал на Норвешка како Харалд III, крунисан со воената слава како „опустошувач и разорувач на Македонија“ и опеан во скандинавска сага?
... дека индиското име на Индија е Барат (भारत)?
... покрај аритметичката и геометриската средина, модусот, медијаната, и просекот се видови на средна вредност?
... дека галаксијата MoM-z14 е најдалечното познато астрономско тело, на растојание од 33,8 милијарди светлосни години од нас?
... дека во Русија живеат преку 190 народи?
... дека кикиритките потекнуваат од Јужна Америка?
... дека Белскиот даб во манастирот „Св. Илија“ на Осогово е прогласен за споменик на природата?

архива • предложете факт

Што е Википедија?

Изданијата на Википедија се места каде многу различни доброволци работат заедно за да напишат енциклопедии на различни јазици. Овој проект претставува енциклопедија на македонски јазик и моментално има 164.024 енциклопедиски статии. Целата нејзина содржина е лесно достапна и слободна за употреба. Нашата мисија е да го собереме целото човеково знаење на македонски јазик — знаење кое е бесплатно, слободно и лесно пристапно за секого.

Сакате заедно да ја оствариме целта?
Најпрво, започнете со нашиот вовед!

Содржина и помош
скорешни промени • технички списоци • почетен курс • помош • кратко упатство • превод на статија • вашата прва статија • селска чешма • викисредби • начела и напатствија • категориски индекс • избрана содржина • добри статии • нови статии • потребни статии

Заедница

Селска чешма — главно место за разговор поврзан со Википедија. Селската чешма е место каде што можете да поставувате прашања, решавате проблеми, да помогнете на заедницата и заедно да ја развиваме енциклопедијата.

Портал на заедницата — збирно место поврзано со тематски проекти. Тука може да најдете тематски портали од различни области, каде може да придонесувате и да ја збогатувате Википедија.

Викисредби — можност за дружење, размена на идеи и предлози за развојот на Википедија - во живо!

Тековни настани — бидете во тек со развојните настани на Википедија. Следете го развојот на најголемата енциклопедија во светот!

Повеќејазичност — слободната енциклопедија е достапна и на голем број други јазици, освен македонскиот. Истражете ја и на друг јазик!

Братски проекти

Фондацијата Викимедија е непрофитна организација која, покрај Википедија, опфаќа и други проекти:

	Ризница — складиште на мултимедијални содржини
	Викиизвор — збирка на дела и книги
	Викивести — вести од светот
	Викиречник — повеќејазичен речник и лексикон
	Викицитат — збирка на цитати
	Викикниги — збирка на учебници и прирачници
	Викивидови — именик на видови
	Викиуниверзитет — збирка на материјали и активности за учење
	Мета-вики — усогласување на проектот „Викимедија“
	Википодатоци— база на слободни знаења
	Википатување — туристички водич

↑ најгоре ↑ • превчитај ја страницава • статистика • односи со јавноста • пријавете неправилност