Greenland

Greenland Kalaallit Nunaat (Greenland) Grønland (Denmark)
Bendera Jata
Lagu kebangsaan: Nunarput utoqqarsuanngoravit
Lokasi Greenland
Greenland dalam Kerajaan Denmark
Ibu negara dan bandar terbesar}	Nuuk 64°10′U 51°44′B
Bahasa rasmi	Bahasa Greenland
Bahasa lain	Bahasa Denmark dan bahasa Inggeris
Pemerintah	Wilayah berkerajaan sendiri dengan sistem berparlimen dalam raja berperlembagaan
• Raja	Frederik X
• Pesuruhjaya Tinggi	Julie Præst Wilche
• Perdana Menteri	Jens-Frederik Nielsen
• Yang Dipertua Inatsisartut	Kim Kielsen
Badan perundangan	Inatsisartut
Pemerintahan sendiri dalam Kerajaan Denmark
• Penempatan Norse	sekitar 985
• Koloni Denmark-Norway dimulakan	1721
• Disatukan sebagai daerah Denmark	5 Jun 1953
• Pemerintahan tempatan	1 Mei 1979
• Keluar daripada Komuniti Ekonomi Eropah	1 Februari 1985
• Pemerintahan sendiri	21 Jun 2009
Keluasan
• Jumlah	2,166,086 km2 (836,330 bt2)
Populasi
• Perkiraan 1 April 2026	56,948
• Kepadatan	0.026/km2 (0.1/sq mi)
KDNK (nominal)	2023
• Jumlah	DKK22.9 bilion
• Per kapita	DKK405,200
Mata wang	Krona Denmark (DKK)
Zon waktu	UTCUTC−4, UTC−2 dan UTC±0 (Beberapa zon waktu)
• Musim panas (DST)	UTCUTC−3 dan UTC−1
Kod panggilan	+299
Kod ISO 3166	GL
DPT internet	.gl

Greenland (bahasa Greenland: Kalaallit Nunaat; bahasa Denmark: Grønland) ialah sebuah wilayah berkerajaan sendiri dalam Kerajaan Denmark. Wilayah ini terletak di antara Lautan Artik dengan Lautan Atlantik Utara, di sebelah timur Kepulauan Artik Kanada. Dari segi geografi, Greenland merupakan sebahagian daripada Amerika Utara, tetapi hubungan politik, sejarah dan kebudayaannya juga rapat dengan negara-negara Nordik. Pulau utamanya ialah pulau terbesar di dunia yang tidak dianggap sebagai sebuah benua, dengan keluasan keseluruhan 2,166,086 kilometer persegi.

Kira-kira empat perlima permukaan Greenland dilitupi lembaran ais Greenland, manakala hampir semua bandar dan petempatan terletak di kawasan pesisir yang bebas ais. Greenland mempunyai 56,948 penduduk pada 1 April 2026, menjadikannya antara wilayah yang paling jarang penduduk di dunia. Lebih satu pertiga penduduknya tinggal di ibu kota, Nuuk, yang mempunyai 20,298 penduduk pada 1 Januari 2026. Bahasa Greenland ialah bahasa rasmi, manakala bahasa Denmark turut digunakan dalam pentadbiran, pendidikan dan kehidupan awam.

Penduduk terawal tiba melalui beberapa gelombang penghijrahan Paleo-Inuit dari Amerika Utara. Penempatan Norse diasaskan pada akhir abad ke-10, manakala nenek moyang masyarakat Inuit Greenland masa kini, yang dikaitkan dengan budaya Thule, tiba sekitar abad ke-13. Denmark-Norway memulakan semula penjajahan dan kegiatan mubaligh pada 1721. Greenland dijadikan sebahagian daripada Denmark di bawah Perlembagaan Denmark pada 1953, memperoleh pemerintahan tempatan pada 1979 dan melaksanakan pemerintahan sendiri yang lebih luas pada 2009. Akta Pemerintahan Sendiri mengiktiraf penduduk Greenland sebagai suatu bangsa yang mempunyai hak menentukan nasib sendiri menurut undang-undang antarabangsa serta menyediakan tatacara perundangan sekiranya kemerdekaan dipilih pada masa hadapan.

Ekonomi Greenland bergantung terutamanya pada perikanan dan sektor awam, dengan sokongan geran blok daripada kerajaan Denmark. Pelancongan, perlombongan dan pembinaan merupakan sektor tambahan yang semakin penting. Greenland tidak mempunyai rangkaian jalan raya yang menghubungkan bandar-bandarnya. Perjalanan antara petempatan dilakukan terutamanya melalui udara dan laut. Kedudukan Greenland di Artik, sumber galiannya, lembaran aisnya serta kemudahan pertahanan di Pangkalan Angkasa Pituffik menjadikannya penting dalam dasar alam sekitar, keselamatan dan geopolitik Artik.

Penamaan

Nama Greenland dalam bahasa Greenland ialah Kalaallit Nunaat, yang bererti “Tanah Kalaallit”. Istilah Kalaallit lazimnya merujuk kepada masyarakat Inuit Greenland, khususnya masyarakat berbahasa Kalaallisut di bahagian barat pulau.

Nama Denmark Grønland berasal daripada nama bahasa Norse Kuno Grœnland, yang secara harfiah bererti “tanah hijau”. Menurut Íslendingabók dan Eiríks saga rauða, Erik si Merah memberikan nama yang menarik itu dengan harapan lebih ramai peneroka akan terdorong untuk menyertainya.

Bentuk terjemahan Tanah Hijau pernah digunakan dalam sebilangan sumber Melayu lama. Sebuah atlas Melayu terbitan 1874, misalnya, menggunakan ejaan lama “Tanah Idjoe”. Walau bagaimanapun, nama Greenland merupakan bentuk yang paling lazim digunakan dalam bahasa Melayu moden.

Sejarah

Penempatan awal

Bukti arkeologi menunjukkan bahawa manusia pertama tiba di Greenland dari kawasan Artik Kanada kira-kira 4,500 tahun yang lalu. Kebudayaan awal ini lazimnya dikelompokkan sebagai budaya Paleo-Inuit dan termasuk budaya Saqqaq serta budaya Independence. Penduduknya hidup dalam kumpulan kecil dan bergantung pada pemburuan mamalia laut, karibu serta sumber pesisir.

Budaya Saqqaq berkembang terutamanya di bahagian barat dan selatan Greenland sejak sekitar 2500 SM. Beberapa kebudayaan Paleo-Inuit kemudiannya lenyap atau digantikan oleh gelombang penghijrahan baharu. Masyarakat yang dikaitkan dengan budaya Dorset tiba dalam beberapa peringkat dan mendiami bahagian utara serta barat pulau sebelum ketibaan budaya Thule.

Penempatan Norse dan budaya Thule

Runtuhan gereja Norse di Hvalsey, sebahagian daripada landskap kebudayaan Kujataa di selatan Greenland.

Pada akhir abad ke-10, Erik si Merah meneroka bahagian selatan Greenland selepas dibuang negeri dari Iceland. Sekumpulan peneroka dari Iceland kemudiannya menubuhkan dua kawasan penempatan utama yang dikenali sebagai Penempatan Timur dan Penempatan Barat. Walaupun namanya sedemikian, kedua-duanya terletak di pantai barat daya Greenland.

Masyarakat Norse mengusahakan ternakan, khususnya lembu, biri-biri dan kambing, di samping memburu karibu, anjing laut dan walrus. Mereka membina gereja, ladang serta jaringan perdagangan dengan Iceland, Norway dan Eropah. Kawasan pertanian Norse di selatan kini menjadi sebahagian daripada Tapak Warisan Dunia Kujataa Greenland: Pertanian Norse dan Inuit di Pinggir Tudung Ais, yang dimasukkan dalam senarai UNESCO pada 2017.

Pada abad ke-13, masyarakat budaya Thule tiba dari kawasan Alaska dan Artik Kanada. Mereka ialah nenek moyang utama masyarakat Inuit Greenland masa kini. Teknologi mereka, termasuk kayak, perahu besar umiaq, kereta luncur anjing, tempuling dan peralatan pemburuan ikan paus, membolehkan mereka menyesuaikan diri dengan pelbagai persekitaran Artik.

Penempatan Norse menerima kekuasaan Raja Norway pada abad ke-13 dan kemudiannya menjadi sebahagian daripada kesatuan Denmark-Norway. Hubungan bertulis terakhir yang terkenal ialah catatan perkahwinan di Gereja Hvalsey pada 1408. Penempatan tersebut lenyap menjelang pertengahan abad ke-15. Punca tepatnya masih diperdebatkan. Penyelidikan mengaitkannya dengan gabungan perubahan iklim, kemerosotan perdagangan gading walrus, pengasingan politik, tekanan ekonomi dan keterbatasan penyesuaian sosial, bukannya satu peristiwa tunggal.

Pemerintahan Denmark-Norway dan Denmark

Pada 1721, paderi Denmark-Norway Hans Egede tiba untuk mencari keturunan masyarakat Norse dan menjalankan kegiatan mubaligh Kristian. Beliau tidak menemukan masyarakat Norse yang masih hidup, tetapi menjalankan kegiatan mubaligh dalam kalangan masyarakat Inuit. Penempatan baharu Denmark-Norway kemudian berkembang di sepanjang pantai barat dan perdagangan dikawal melalui monopoli kerajaan.

Selepas Perjanjian Kiel pada 1814 membubarkan kesatuan Denmark-Norway, Greenland kekal di bawah pemerintahan Denmark. Pentadbiran kolonial memisahkan Greenland kepada bahagian utara dan selatan, dengan perhubungan dan kegiatan perdagangan tertumpu pada beberapa pusat pesisir.

Semasa Perang Dunia Kedua, pendudukan Denmark oleh Jerman memutuskan hubungan pentadbiran biasa antara Greenland dengan Copenhagen. Perjanjian dengan Amerika Syarikat membolehkan pembinaan lapangan terbang dan kemudahan pertahanan. Kedudukan Greenland menjadi semakin penting kepada pertahanan Amerika Utara dan laluan penerbangan merentasi Atlantik.

Pada 1953, pindaan Perlembagaan Denmark menamatkan status rasmi Greenland sebagai tanah jajahan dan menyatukannya sebagai sebuah daerah dalam Kerajaan Denmark. Dasar pemodenan selepas perang memperluas kemudahan kesihatan, pendidikan, perumahan dan pengangkutan, tetapi turut menyebabkan pemusatan penduduk, penggunaan bahasa Denmark yang lebih meluas serta perubahan sosial yang pesat. Penilaian terhadap kesan dasar penjajahan dan pemodenan tersebut terus menjadi bidang penyelidikan dan perbahasan di Greenland serta Denmark.

Pemerintahan tempatan dan pemerintahan sendiri

Gerakan politik yang menuntut kuasa membuat keputusan yang lebih besar berkembang pada dekad 1960-an dan 1970-an. Selepas sebuah referendum, sistem pemerintahan tempatan Greenland mula berkuat kuasa pada 1 Mei 1979. Sistem itu menubuhkan badan perundangan dan kerajaan Greenland serta memindahkan tanggungjawab dalam beberapa bidang domestik.

Greenland menyertai Komuniti Ekonomi Eropah bersama Denmark pada 1973 walaupun majoriti pengundi Greenland menentang penyertaan tersebut. Sebuah referendum pada 1982 menyokong pengunduran. Perjanjian yang mengubah status Greenland mula berkuat kuasa pada 1 Februari 1985. Greenland selepas itu dikaitkan dengan Kesatuan Eropah sebagai salah sebuah negara dan wilayah seberang laut.

Pada 25 November 2008, referendum penasihat mengenai pemerintahan sendiri diadakan. Sebanyak 75.5 peratus undi menyokong sistem baharu dan 23.6 peratus menentangnya. Akta Pemerintahan Sendiri mula berkuat kuasa pada 21 Jun 2009, menggantikan sistem pemerintahan tempatan 1979.

Akta tersebut mengiktiraf bahasa Greenland sebagai bahasa rasmi, mengiktiraf penduduk Greenland sebagai suatu bangsa menurut undang-undang antarabangsa dan membolehkan pihak berkuasa Greenland mengambil alih lebih banyak bidang pentadbiran daripada Denmark. Tanggungjawab terhadap sumber galian dipindahkan kepada Greenland pada 1 Januari 2010.

Geografi

Bentuk muka bumi dan lembaran ais

Ilulissat Icefjord, tempat glasier Sermeq Kujalleq mengalirkan ais daripada lembaran ais Greenland ke laut.

Greenland membentang lebih 2,600 kilometer dari utara ke selatan. Pulau utamanya dipisahkan daripada Kepulauan Artik Kanada oleh Selat Nares, Teluk Baffin dan Selat Davis, manakala Selat Denmark memisahkannya daripada Iceland. Laut Greenland dan Laut Norway terletak di sebelah timur.

Sebahagian besar kawasan pedalaman dilitupi lembaran ais yang luasnya kira-kira 1.7 juta kilometer persegi. Ketebalannya melebihi tiga kilometer di beberapa tempat. Kawasan bebas ais, yang meliputi kira-kira 410,000 kilometer persegi, terdiri daripada banjaran gunung, dataran tinggi, lembah glasier, tundra, fjord dan pulau pesisir.

Kebanyakan kawasan bebas ais berada di sepanjang pantai. Pantai barat mempunyai banyak fjord dan kawasan perairan yang secara relatifnya lebih terlindung. Pantai timur pula lebih bergunung-ganang dan sukar dicapai kerana ais laut serta keadaan cuaca. Titik tertinggi Greenland ialah Gunnbjørn Fjeld, setinggi kira-kira 3,694 meter, di banjaran Watkins di bahagian timur.

Ilulissat Icefjord, yang terletak kira-kira 250 kilometer di utara Bulatan Artik, dimasukkan dalam Senarai Warisan Dunia UNESCO pada 2004. Glasier Sermeq Kujalleq di situ ialah antara glasier yang paling aktif di dunia dan menghasilkan sejumlah besar aisberg yang mengalir ke Teluk Disko.

Iklim

Greenland mempunyai iklim Artik dan subartik dengan perbezaan besar mengikut latitud, ketinggian, jarak dari laut dan keadaan ais. Kawasan pesisir selatan lebih sederhana berbanding kawasan utara dan pedalaman, manakala bahagian atas lembaran ais mengalami suhu yang amat rendah sepanjang tahun.

Arus laut menyebabkan pantai barat daya secara umumnya lebih mudah didiami. Bahagian utara dan timur mengalami musim sejuk yang lebih panjang, ais laut yang lebih meluas serta tempoh siang dan malam kutub yang lebih ketara. Kerpasan tahunan juga sangat berbeza, daripada keadaan yang sangat kering di utara hingga kawasan lembap di selatan.

Perubahan iklim memberi kesan ketara kepada Greenland. Lembaran ais kehilangan jisim akibat pencairan permukaan dan pelepasan ais melalui glasier, sekali gus menyumbang kepada kenaikan aras laut global. Perubahan suhu, litupan ais laut dan tempoh musim sejuk turut mempengaruhi ekosistem, perikanan, pengangkutan serta kegiatan pemburuan.

Greenland menggunakan tiga zon waktu utama. Nuuk dan kebanyakan kawasan berpenduduk menggunakan UTC−2 pada waktu piawai, manakala Pituffik menggunakan UTC−4 dan Danmarkshavn menggunakan UTC±0. Waktu musim panas digunakan di sebahagian wilayah.

Alam sekitar dan pemuliharaan

Vegetasi Greenland sebahagian besarnya terdiri daripada tundra, lumut, liken, rumput, renek dan tumbuhan berbunga tahan sejuk. Pokok semula jadi hanya tumbuh secara terhad di beberapa lembah terlindung di selatan. Faunanya termasuk beruang kutub, rubah Artik, lembu kasturi, karibu, arnab Artik dan pelbagai burung laut. Perairannya menjadi habitat anjing laut, walrus serta beberapa spesies ikan paus.

Taman Negara Greenland Timur Laut mempunyai keluasan kira-kira 972,000 kilometer persegi dan merupakan taman negara terbesar di dunia. Kawasannya hampir tidak berpenduduk dan tidak mempunyai bandar, rangkaian jalan raya atau lapangan terbang komersial. Aktiviti manusia tertumpu pada penyelidikan, rondaan dan ekspedisi yang dikawal.

Pengurusan hidupan liar merupakan tanggungjawab penting kerajaan Greenland. Pemburuan dan penangkapan ikan dikawal melalui lesen, kuota, musim dan peraturan tempatan. Walaupun pemburuan kekal penting kepada keselamatan makanan serta kebudayaan sesetengah petempatan, dasar pengurusan turut mengambil kira pemuliharaan, pengetahuan tempatan dan nasihat saintifik.

Politik dan pentadbiran

Status perlembagaan

Greenland ialah wilayah berkerajaan sendiri dalam Kerajaan Denmark, bersama-sama Denmark dan Kepulauan Faroe. Kedudukannya ditentukan oleh Perlembagaan Denmark dan Akta Pemerintahan Sendiri Greenland 2009.

Pihak berkuasa Greenland boleh mengambil alih tanggungjawab pentadbiran dan perundangan dalam bidang yang disenaraikan dalam akta tersebut. Antara bidang yang telah dipindahkan atau boleh dipindahkan ialah pendidikan, kesihatan, perikanan, alam sekitar, sumber galian, peraturan syarikat dan beberapa aspek kehakiman. Perlembagaan, kewarganegaraan, Mahkamah Agung, dasar monetari, pertahanan, keselamatan serta sebahagian besar hal ehwal luar kekal di bawah pihak berkuasa Kerajaan Denmark.

Akta Pemerintahan Sendiri menetapkan satu proses sekiranya penduduk Greenland memilih kemerdekaan. Keputusan untuk memulakan proses tersebut hendaklah dibuat oleh rakyat Greenland. Perjanjian kemerdekaan kemudiannya perlu dirundingkan antara Naalakkersuisut dengan kerajaan Denmark, diluluskan oleh Inatsisartut, diterima melalui referendum di Greenland dan mendapat persetujuan Folketing.

Raja Denmark ialah ketua negara. Baginda diwakili di Greenland oleh Pesuruhjaya Tinggi, yang berperanan sebagai penghubung rasmi antara kerajaan Denmark dengan pihak berkuasa Greenland.

Kerajaan dan pilihan raya

Bangunan Inatsisartut, parlimen Greenland, di Nuuk.

Kuasa perundangan dilaksanakan oleh Inatsisartut, sebuah parlimen satu dewan yang mempunyai 31 orang ahli. Ahlinya dipilih melalui sistem perwakilan berkadar untuk tempoh empat tahun, tetapi pilihan raya boleh diadakan lebih awal.

Kuasa eksekutif dilaksanakan oleh Naalakkersuisut, yang diketuai oleh perdana menteri. Menteri lazimnya dilantik daripada kalangan ahli Inatsisartut dan bertanggungjawab kepada parlimen.

Dalam pilihan raya 11 Mac 2025, Demokraatit memperoleh 10 kerusi, Naleraq lapan, Inuit Ataqatigiit tujuh, Siumut empat dan Atassut dua. Jens-Frederik Nielsen daripada Demokraatit kemudiannya membentuk kerajaan gabungan dengan Inuit Ataqatigiit, Siumut dan Atassut.

Greenland memilih dua orang wakil ke Folketing, parlimen Denmark. Wakil Greenland boleh menyertai perbahasan dan pengundian mengenai perkara yang berada di bawah bidang kuasa Kerajaan Denmark.

Pembahagian pentadbiran

Sejak pembaharuan pentadbiran 2018, Greenland dibahagikan kepada lima majlis perbandaran:

• Avannaata
• Kommune Kujalleq
• Kommune Qeqertalik
• Kommuneqarfik Sermersooq
• Qeqqata Kommunia

Majlis perbandaran bertanggungjawab terhadap perkhidmatan tempatan seperti sekolah rendah, penjagaan sosial, pengurusan sisa dan perancangan setempat. Kawasan Taman Negara Greenland Timur Laut serta beberapa kawasan di sekitar Pituffik berada di luar pembahagian majlis perbandaran biasa.

Disebabkan jarak yang sangat jauh antara petempatan, perkhidmatan kerajaan turut disusun melalui daerah, pejabat tempatan dan kemudahan wilayah. Nuuk ialah pusat pentadbiran utama dan menempatkan Inatsisartut, Naalakkersuisut, Mahkamah Greenland serta kebanyakan institusi kebangsaan.

Hubungan luar, Kesatuan Eropah dan pertahanan

Walaupun hal ehwal luar secara perlembagaan berada di bawah Kerajaan Denmark, Naalakkersuisut boleh merundingkan dan menandatangani perjanjian antarabangsa bagi pihak Kerajaan Denmark apabila perjanjian tersebut hanya melibatkan Greenland dan bidang tanggungjawab yang telah diambil alih. Greenland mempunyai perwakilan di Copenhagen, Brussels, Washington, Reykjavík dan beberapa pusat diplomatik lain.

Greenland bukan sebahagian daripada Kesatuan Eropah, pasaran tunggal atau kesatuan kastamnya. Walau bagaimanapun, Greenland dikaitkan dengan EU sebagai negara dan wilayah seberang laut. Hubungan tersebut merangkumi pembangunan, pendidikan, perdagangan dan perjanjian perikanan.

Kerajaan Denmark bertanggungjawab terhadap pertahanan Greenland. Sebagai sebahagian daripada Kerajaan Denmark, wilayah ini termasuk dalam kawasan NATO. Perjanjian pertahanan Denmark-Amerika Syarikat 1951 membentuk asas kehadiran tentera Amerika di Greenland. Kemudahan utama ialah Pangkalan Angkasa Pituffik di barat laut, yang dahulunya dikenali sebagai Pangkalan Udara Thule.

Kepentingan strategik Greenland meningkat berikutan perubahan iklim, pembukaan laluan Artik, persaingan kuasa besar dan perhatian terhadap sumber galian. Naalakkersuisut menegaskan bahawa keputusan mengenai Greenland hendaklah dibuat dengan penyertaan Greenland dan menghormati hak penduduknya menentukan masa depan sendiri.

Penduduk

Penduduk dan petempatan

Greenland mempunyai 56,948 penduduk pada 1 April 2026. Bilangan penduduk berubah secara perlahan dan dipengaruhi oleh kelahiran, kematian serta penghijrahan antara Greenland dengan Denmark dan negara lain.

Statistics Greenland merekodkan penduduk mengikut tempat kelahiran, kewarganegaraan, umur dan jantina, bukannya melalui kategori etnik yang menyeluruh. Oleh itu, peratusan “Inuit” atau “Denmark” yang sering disebut dalam sumber lama tidak boleh disamakan secara langsung dengan statistik etnik semasa. Sebahagian besar penduduk lahir di Greenland dan mempunyai keturunan Kalaallit, Inuit lain atau campuran, manakala kumpulan yang lahir di luar Greenland kebanyakannya berasal dari Denmark.

Pemandangan Nuuk, bandar terbesar dan pusat politik, ekonomi serta pendidikan Greenland.

Nuuk mempunyai 20,298 penduduk pada 1 Januari 2026, diikuti oleh Sisimiut, Ilulissat, Qaqortoq dan Aasiaat. Petempatan lain terdiri daripada bandar kecil serta kampung pesisir yang hanya mempunyai beberapa puluh atau ratus penduduk.

Penduduk tertumpu di pantai barat, terutamanya di kawasan Nuuk, Teluk Disko dan Sisimiut. Bahagian timur hanya mempunyai beberapa petempatan utama seperti Tasiilaq dan Ittoqqortoormiit, manakala bahagian utara didiami oleh masyarakat di sekitar Qaanaaq serta beberapa kampung kecil.

Kepadatan penduduk berdasarkan seluruh kawasan Greenland ialah kira-kira 0.026 orang bagi setiap kilometer persegi. Walau bagaimanapun, ukuran tersebut kurang menggambarkan pola petempatan sebenar kerana hampir empat perlima wilayah dilitupi ais dan tidak didiami.

Bahasa

Bahasa Greenland ialah satu-satunya bahasa rasmi menurut Akta Pemerintahan Sendiri 2009. Bahasa itu tergolong dalam cabang Inuit dalam keluarga bahasa Eskimo-Aleut dan berkait rapat dengan bahasa Inuit di Kanada serta Alaska.

Kalaallisut, yang berasaskan dialek Greenland Barat, merupakan bentuk tulisan piawai dan digunakan oleh kerajaan, media, sekolah serta penerbitan. Tunumiisut dituturkan di Greenland Timur, manakala Inuktun digunakan oleh sebahagian masyarakat di kawasan Qaanaaq.

Bahasa Denmark digunakan secara meluas dalam pentadbiran, pendidikan tinggi, perdagangan dan komunikasi dengan Denmark. Ramai penduduk menggunakan kedua-dua bahasa Greenland dan Denmark. Bahasa Inggeris semakin penting dalam pendidikan, penyelidikan, pelancongan dan hubungan antarabangsa.

Agama

Agama Kristian diperkenalkan kepada masyarakat Norse pada Zaman Pertengahan dan kepada masyarakat Inuit melalui kegiatan mubaligh Denmark-Norway sejak abad ke-18. Gereja Greenland, yang beraliran Evangelis Lutheran, merupakan sebahagian daripada Gereja Denmark tetapi mempunyai keuskupan dan pentadbiran sendiri.

Majoriti penduduk masih berdaftar sebagai anggota gereja Lutheran, walaupun tahap amalan agama berbeza-beza. Greenland turut mempunyai penganut gereja Kristian lain, agama lain dan penduduk yang tidak beragama. Statistik rasmi gereja mengukur keanggotaan berdaftar dan tidak semestinya menggambarkan kepercayaan atau amalan peribadi.

Ekonomi

Perikanan dan perdagangan

Ekonomi Greenland bersaiz kecil, terbuka dan amat bergantung pada sektor perikanan. Udang air sejuk, ikan kod dan halibut Greenland merupakan antara hasil laut terpenting. Sektor ini merangkumi penangkapan ikan pesisir dan luar pesisir, pemprosesan, eksport serta perkhidmatan pelabuhan.

Pada 2025, nilai eksport barangan Greenland berjumlah kira-kira DKK6.30 bilion. Udang menyumbang kira-kira DKK2.18 bilion dan ikan kod sekitar DKK1.50 bilion. Hasil laut dengan itu membentuk bahagian terbesar eksport barangan, walaupun nilainya berubah mengikut kuota, harga pasaran, stok ikan dan keadaan persekitaran.

Kesatuan Eropah, Denmark dan negara-negara Asia merupakan pasaran penting. Perjanjian perikanan dengan EU memberikan akses terkawal kepada kapal EU sebagai pertukaran untuk bayaran dan kerjasama sektor perikanan.

Keluaran dan kewangan awam

Keluaran dalam negara kasar pada harga semasa berjumlah kira-kira DKK22.9 bilion pada 2023, bersamaan sekitar DKK405,200 bagi setiap penduduk. Angka 2021 hingga 2023 masih dikategorikan sebagai sementara oleh Statistics Greenland.

Sektor awam memainkan peranan besar dalam pekerjaan, penggunaan dan pelaburan. Kerajaan Denmark membayar geran blok tahunan kepada Naalakkersuisut. Akta Pemerintahan Sendiri menetapkan nilai asasnya pada DKK3.4 bilion berdasarkan aras harga dan upah 2009, dengan pelarasan mengikut peruntukan undang-undang.

Hasil kerajaan Greenland turut datang daripada cukai pendapatan, cukai korporat, levi perikanan, lesen dan pulangan daripada syarikat milik kerajaan. Antara perusahaan awam penting termasuk Royal Greenland dalam pemprosesan hasil laut, Royal Arctic Line dalam pengangkutan kargo, Air Greenland dalam penerbangan serta Nukissiorfiit dalam bekalan tenaga dan air.

Kebergantungan pada beberapa spesies eksport, kos pengangkutan yang tinggi, kekurangan tenaga kerja mahir dan saiz pasaran domestik yang kecil merupakan cabaran struktur utama. Perdebatan mengenai kemerdekaan juga berkait rapat dengan persoalan sama ada hasil domestik dapat menggantikan geran blok Denmark dan membiayai perkhidmatan awam.

Perlombongan, tenaga, pertanian dan pelancongan

Greenland mempunyai pelbagai kejadian geologi yang mengandungi emas, zink, besi, grafit, anortosit, unsur nadir bumi dan bahan mentah lain. Walau bagaimanapun, kewujudan sesuatu sumber tidak semestinya bermakna perlombongan komersial dapat dijalankan. Kos pengangkutan, keadaan Artik, harga komoditi, keperluan modal dan kesan alam sekitar mempengaruhi daya maju projek.

Pada Januari 2026, GEUS merekodkan dua lombong aktif, iaitu sebuah lombong emas di selatan Greenland dan sebuah lombong anortosit atau feldspar di fjord Kangerlussuaq. Cadangan perlombongan, khususnya yang melibatkan uranium atau bahan radioaktif, telah mencetuskan perdebatan mengenai alam sekitar, kesihatan, faedah ekonomi dan kuasa membuat keputusan tempatan.

Tenaga hidro digunakan untuk membekalkan elektrik kepada beberapa bandar utama, manakala penempatan kecil masih bergantung pada bahan api import. Potensi hidroelektrik dan tenaga angin turut dikaji bagi projek perindustrian serta pengeluaran bahan api rendah karbon.

Pertanian tertumpu di lembah dan fjord selatan yang lebih sederhana. Penternakan biri-biri merupakan kegiatan utama, di samping pengeluaran kentang, sayur-sayuran dan makanan ternakan secara kecil-kecilan. Landskap pertanian Inuit dan Norse di kawasan ini diiktiraf melalui Tapak Warisan Dunia Kujataa.

Pelancongan berasaskan alam semula jadi, pelayaran, pengamatan hidupan liar, pendakian, budaya Inuit dan cahaya utara semakin penting. Pertumbuhan sektor ini dibatasi oleh kos perjalanan, kapasiti penginapan, cuaca dan infrastruktur, tetapi pembukaan lapangan terbang antarabangsa baharu di Nuuk telah meningkatkan hubungan langsung dengan luar negara.

Infrastruktur dan pengangkutan

Tiada rangkaian jalan raya yang menghubungkan bandar atau petempatan Greenland. Jalan raya biasanya hanya terdapat dalam lingkungan sesebuah bandar, lapangan terbang, ladang atau kemudahan perindustrian. Oleh itu, pengangkutan antara petempatan bergantung pada kapal, pesawat, helikopter dan, di sesetengah kawasan, kereta luncur anjing atau kenderaan salji.

Air Greenland mengendalikan penerbangan domestik menggunakan pesawat sayap tetap dan helikopter. Lapangan terbang di Nuuk, Kangerlussuaq, Ilulissat, Narsarsuaq dan Kulusuk berfungsi sebagai pusat penting bagi perjalanan domestik dan antarabangsa.

Lapangan Terbang Nuuk yang diperbesar dibuka untuk operasi antarabangsa pada 28 November 2024. Landasan baharunya membolehkan pesawat yang lebih besar beroperasi terus dari Nuuk dan mengurangkan kebergantungan pada pertukaran penerbangan di Kangerlussuaq.

Pengangkutan laut penting untuk penumpang dan barangan. Royal Arctic Line, sebuah syarikat milik kerajaan Greenland, memegang konsesi bagi kebanyakan penghantaran kargo ke, dari dan antara bandar serta petempatan Greenland. Arctic Umiaq Line pula menyediakan perkhidmatan kapal penumpang bermusim di sepanjang sebahagian pantai barat.

Perjalanan laut dan udara sering dipengaruhi oleh kabus, angin, ribut, ais laut serta jarak yang jauh. Banyak petempatan kecil bergantung pada jadual bekalan berkala dan boleh mengalami kelewatan apabila keadaan cuaca merosot.

Telekomunikasi disediakan melalui kabel dasar laut, sambungan gelombang mikro dan satelit. Liputan telefon mudah alih serta internet tersedia di kebanyakan bandar dan petempatan, tetapi kapasiti serta kos berbeza mengikut lokasi.

Pendidikan dan kesihatan

Pendidikan asas disediakan oleh sekolah perbandaran dalam bahasa Greenland dan Denmark. Dasar pendidikan menekankan penggunaan bahasa Greenland sebagai bahasa pengantar, sambil memastikan murid memperoleh kemahiran bahasa Denmark dan bahasa lain yang diperlukan untuk pendidikan lanjutan.

Pendidikan menengah, latihan vokasional dan pendidikan khusus disediakan di beberapa bandar. Sebilangan besar program pengajian tinggi dan profesional masih memerlukan pelajar melanjutkan pelajaran di Denmark atau negara lain.

Universiti Greenland, yang dikenali sebagai Ilisimatusarfik, diasaskan pada 1981 dan berpusat di Nuuk. Universiti tersebut menawarkan pengajian dalam bidang seperti bahasa, kebudayaan, sejarah, sains sosial, kewartawanan, teologi, pendidikan dan kesihatan.

Perkhidmatan kesihatan awam dibiayai melalui kerajaan Greenland. Hospital Ratu Ingrid di Nuuk ialah hospital kebangsaan dan pusat rawatan khusus. Hospital wilayah, pusat kesihatan, klinik serta stesen kejururawatan menyediakan penjagaan di bandar dan petempatan lain.

Jarak, cuaca dan jumlah penduduk yang kecil menimbulkan cabaran kepada penyediaan rawatan khusus. Pesakit dari kawasan terpencil mungkin perlu dipindahkan dengan helikopter atau pesawat ke Nuuk, Iceland atau Denmark. Perkhidmatan kesihatan juga berhadapan dengan masalah seperti kekurangan tenaga kerja, pergantungan pada kakitangan dari luar dan kos logistik yang tinggi.

Kebudayaan

Warisan dan kesenian

Kebudayaan Greenland moden berasaskan warisan Kalaallit dan masyarakat Inuit serantau, di samping pengaruh Denmark, Nordik dan antarabangsa. Bahasa, hubungan kekeluargaan, pengetahuan mengenai laut dan ais, makanan, muzik serta seni visual memainkan peranan penting dalam pembentukan identiti.

Kayak, yang namanya berasal daripada perkataan Inuit qajaq, dibangunkan sebagai perahu pemburuan ringan dan tangkas. Umiaq pula ialah perahu lebih besar yang digunakan untuk membawa keluarga dan barangan. Pembinaan kayak, penggunaan kereta luncur anjing, pembuatan pakaian kulit dan ukiran tulang atau batu sabun terus dipelihara sebagai kemahiran kebudayaan, walaupun penggunaannya telah berubah.

Nyanyian dan tarian gendang Inuit, yang dikenali sebagai qilaatersorneq, mempunyai fungsi hiburan, penceritaan, ritual dan penyelesaian pertikaian. Unsur kebudayaan ini dimasukkan dalam Senarai Perwakilan Warisan Budaya Tidak Ketara Kemanusiaan UNESCO pada 2021.

Seni kontemporari merangkumi lukisan, fotografi, arca, tekstil, filem, muzik rock, hip hop dan karya eksperimental. Muzik Greenland menggabungkan tradisi nyanyian gendang, lagu gereja, muzik rakyat Denmark, polka serta genre antarabangsa. Pusat kebudayaan Katuaq di Nuuk menjadi tempat persembahan, pameran, persidangan dan tayangan filem.

Muzium dan Arkib Negara Greenland di Nuuk menyimpan koleksi arkeologi, sejarah, seni dan etnografi dari seluruh wilayah. Antara koleksi terkenalnya ialah mumia Qilakitsoq dari abad ke-15.

Hari Kebangsaan Greenland disambut pada 21 Jun, bertepatan dengan solstis musim panas. Sambutan merangkumi upacara rasmi, pengibaran bendera, persembahan muzik, pakaian kebangsaan, kegiatan keluarga dan acara komuniti.

Masakan Greenland menggunakan ikan, udang, kerang, anjing laut, karibu, lembu kasturi, burung laut dan kambing biri-biri, bergantung pada kawasan dan musim. Makanan import juga membentuk sebahagian besar diet moden kerana keadaan iklim mengehadkan pertanian tempatan.

Sukan

Bola sepak, bola baling, badminton, ski, larian, kayak dan sukan salji popular di Greenland. Keadaan iklim dan ketiadaan jalan antara bandar menyebabkan pertandingan kebangsaan sering memerlukan perjalanan udara atau laut.

Bola baling merupakan antara sukan berpasukan yang paling berjaya di peringkat antarabangsa. Greenland menyertai pertandingan serantau dan dunia melalui persekutuan sukannya sendiri dalam beberapa cabang, walaupun kedudukan perlembagaannya menyebabkan syarat penyertaan berbeza mengikut badan sukan.

Perlumbaan kereta luncur anjing, pertandingan kayak dan sukan berasaskan alam sekitar Artik turut mempunyai kepentingan budaya. Sukan tradisional Inuit menekankan kekuatan, keseimbangan, ketahanan dan kemahiran yang berkaitan dengan kehidupan dalam persekitaran Artik.

Lihat juga

• Kerajaan Denmark
• Sejarah Greenland
• Lembaran ais Greenland
• Inuit
• Artik
• Kepulauan Faroe

Rujukan

Pautan luar

• Laman rasmi Naalakkersuisut
• Laman rasmi Inatsisartut
• Statistics Greenland
• Laman rasmi pelancongan Greenland
• Muzium dan Arkib Negara Greenland