Naar inhoud springen

Europese hittegolf van juni 2026

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Waarnemingen op 26 juni 2026 volgens het Europees Coördinatiecentrum voor noodhulp
Toestand op 23 juni 2026 toen de hitte nog beperkt was tot Frankrijk, Spanje en Italië

De hittegolf in West- en Zuid-Europa vanaf 17 juni 2026 wordt gezien als de zwaarste hittegolf in het getroffen gebied, zowel qua temperatuur als qua luchtvochtigheid, en de meest uitgestrekte die West-Europa ooit heeft getroffen. Dit blijkt uit een analyse van de World Weather Attribution, een internationale samenwerking van wetenschappers.[1][2] Er vielen duizenden extra doden vergeleken met een normale periode (oversterfte). Vermoedelijk stierven een miljoen vleeskippen.[3] Met name de nachten waren opvallend warm, wat als gevolg had dat woningen niet konden afkoelen.

België

[bewerken | brontekst bewerken]

De hittegolf duurde in België van 18 tot 29 juni, dus twaalf dagen, wat uitzonderlijk is en slechts zeven maal voorkwam sinds 1975. In de jaren 1980 was de kans op zo'n lange hittegolf slechts 3%.[4]

De hoogste temperatuur in Ukkel werd gemeten op 26 juni en bedroeg 35,5°C.[5]

In België werd een ongeziene oversterfte van 39% vastgesteld tussen donderdag 18 juni en maandag 29 juni. Sciensano meldde een piek op zaterdag 27 juni met 641 gemelde overlijdens, het dubbele van een normale dag.[6] De hittegolf was uitzonderlijk met 7 tropische dagen boven de 30 graden. Met name de nachten waren opvallend warm.[7] In definitieve cijfers werden tussen 18 juni en 1 juli 1.747 extra sterfgevallen geteld, vooral in Wallonië. Het gaat om de dodelijkste hittegolf in België sinds het begin van deze analyses in 2000.[6]

Op 24 juni bereikte de Belgische groothandelsprijs voor elektriciteit (EPEX day ahead) een recordprijs van meer dan € 1 per kWh elektriciteit rond zonsondergang tijdens de aircopiek, onder andere doordat de overblijvende Belgische kerncentrales een half jaar buiten dienst zijn wegens langdurig onderhoud.[8]

Alle treinen op niet-geëlektrificeerde lijnen werden door de NMBS geannuleerd op 25 en 26 juni vanaf de namiddag vanwege de hittegevoeligheid van de MW41-treinstellen.[9]

Verschillende evenementen werden (deels) afgelast door zware onweersbuien in de laatste dagen van de hittegolf, zoals het optreden van Katy Perry[10] op Werchter Boutique, Couleur Café, en ook de jaarlijkse heropvoering van de slag bij Waterloo (Waterloo1815).

Frankrijk

[bewerken | brontekst bewerken]

Frankrijk werd zwaar getroffen door de hittegolf. Van 24 tot 26 juni telde het Franse agentschap voor Volksgezondheid samen 1.000 sterfgevallen meer dan gemiddeld, vooral bij 65-plussers. Er waren 40% meer mensen dan gemiddeld thuis overleden, vooral in regio rond Parijs. Om verkoeling te zoeken zochten veel mensen het water op, wat leidde tot 74 verdrinkingsdoden.[11]

Nederland

[bewerken | brontekst bewerken]

In Nederland wordt een hittegolf gedefinieerd als vijf opeenvolgende zomerdagen met temperaturen van 25 °C of hoger, waarbij de temperatuur op minstens drie van die dagen tropische hitte bereikt (30 °C of hoger).[12] Tijdens dergelijke dagen wordt het Nationaal Hitteplan geactiveerd door het RIVM.[13] De NS zet uit voorzorg minder treinen in.[14] De hitte maakte het ook noodzakelijk om de beweegbare bruggen over de kanalen met water te besproeien om ze functioneel te houden.[15][16][17]

Op 26 mei bereikte de temperatuur in Ell 30,7 °C, waarmee de eerste Nederlandse regionale hittegolf van 2026 begon.[18] De tweede, landelijke, hittegolf begon op 18 juni, toen de temperatuur in De Bilt 29,6 °C bereikte. Een dag later steeg de temperatuur in De Bilt naar 33,4 °C, waarmee de eerste tropische dag aanbrak. Na een aantal zomerse dagen volgde de tweede tropische dag op 24 juni met 34 °C.

In 2026 werden veel records voor de hoogste temperaturen op een kalenderdag verbroken:

Temperatuurrecord overdag (De Bilt)
Datum Nieuw record Jaar van vorige record Oude record
26 mei 30,4 °C 2005 29,1 °C
24 juni[19] 33,7 °C 2005 32,6 °C
25 juni[20] 33,1 °C 1976 32,9 °C
26 juni[21] 36,8 °C 1976 32,9 °C
Nachttemperatuurrecord
Nieuw record Datum Locatie Datum Locatie Oude record
21,3 °C 25 juni 2026 De Bilt[22] 25 juni 2019 De Bilt 19,5 °C
Warmste aller tijden in De Bilt 27 juli 2018 De Bilt 22,4 °C
Warmste plaats buiten De Bilt 27 juli 2018 Deelen 32,9 °C

24 juni is de zesde dag ooit waarop er in het hele land tropische omstandigheden heersen (boven de 30 °C), en tevens de eerste dag ooit waarop dit in juni het geval was.[19] De nacht van 24 juni was de warmste nacht ooit gemeten in die maand van het jaar.[22]

KNMI-waarschuwingen
Datum Code Locatie Reden
22 – 25 juni Geel Noordelijke provincies; Waddeneilanden
Oranje Rest van het land Verwachte temperatuur tot 36 °C.[23]
26 – 27 juni Oranje Noordelijke provincies; Waddeneilanden
Rood Rest van het land Verwachte temperatuur tot 40 °C.[24]
Opgeschaald van preventieve code oranje
Eerste code rood-alarm ooit voor hitte[24]
Met uitzondering van Gelderland, Limburg, Noord-Brabant en Overijssel werd de rest van het land op 27 juni gedegradeerd naar code oranje

Op de middag van 25 juni werd de preventieve landelijke code oranje van 26 juni opgewaardeerd naar code rood, met uitzondering van het noorden, Waddeneiland en Zeeland. De code rood-waarschuwing werd verlengd tot 27 juni, omdat gegevens erop wezen dat de hittekoepel later dan verwacht was verschoven.[24]

Het absolute record voor juni dateerde uit 1947, toen het op 27 juni in Venlo 37,9 °C bereikte.[24] Dit record werd verbroken door 39,4 °C in Ell op de middag van 26 juni 2026.[25] Eerder, op 25 juli 2019, werd het absolute hitterecord uit 1944 verbroken met 40,7 °C in Gilze-Rijen. [26]

In de nacht van 19 juni raasde een zware onweersbui over de gehele Benelux. In Nederland werden meer dan 188.307 blikseminslagen geregistreerd, waarmee het dagrecord werd gebroken.[27] In Oost-Groningen werd aanzienlijke stormschade aangericht, vermoedelijk veroorzaakt door een EF-2 tornado.[28] Een bruiloft met 150 gasten in Twente werd tijdens de ceremonie overstroomd door een plotselinge overstroming na een oeverbreuk.[29] Een 25-jarige vrouw overleed toen een boom op haar auto viel nabij Coevorden.[30] De volgende ochtend werd een NL-Alert afgegeven voor de overbelaste hulpdiensten vanwege de grootschalige inzet bij de schade aan huizen en bomen.[31][32][33]

Op 26 juni gaf het KNMI niveau 10 af op de hittekracht-schaal,[34] de vierde keer in De Bilt sinds de invoering van de schaal in 1991.[24] Deze dag werd ook geclassificeerd als de allereerste "superhittegolf" in Nederland, waarbij de temperatuur drie dagen achter elkaar boven de 35 °C bleef.[35] Het rode alarm leidde tot de annulering van diverse evenementen, waaronder de NK atletiek onder 18 en onder 20,[36] en het dancefestival Defqon.1 in Biddinghuizen.[37][38] Op 27 juni werden ook talrijke evenementen afgelast, omdat de veiligheidsregio Rotterdam-Rijmond het onveilig achtte om massabijeenkomsten in de openlucht te organiseren.[39]

In de avond van 27 juni werd code oranje afgegeven voor zware onweersbuien, die erger waren dan in de nacht van 19 juni vanwege een hogere hoeveelheid atmosferische energie.[40]In totaal werden 301.137 blikseminslagen geregistreerd vóór middernacht, waarmee het record van slechts een week eerder werd verdubbeld.[41] Verschillende regio's in Nederland werden getroffen door hagelstenen tot 5 cm.[42][39] Een tram in Scheveningen werd door de bliksem getroffen en kwam tot stilstand.[43] Een monumentale schuur aan de Oldenoordweg in Toornwerd brandde af nadat deze door de bliksem was getroffen.[44] Er waren verschillende grote woningbranden in Nederland als gevolg van blikseminslagen.[39] Er kwamen ook meldingen binnen van plotselinge overstromingen in Nederlandse steden.[39]

Tijdens de tweede hittegolf waren er talloze meldingen van defecten aan beweegbare bruggen in heel Nederland.[45][46][47] Veel gemeenten legden alle bruggen stil, waardoor scheepvaartverkeer vast kwam te zitten.[48][49][50]

Zie ook

[bewerken | brontekst bewerken]
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Europese_hittegolf_van_juni_2026&oldid=71542919"