Treasurer’s House
 nr rej. 1257251 z 14 czerwca 1954 | |
 Budynek w 2024 roku | |
| Państwo | |
|---|---|
| Kraj | |
| Miejscowość | |
| Typ budynku | |
| Architekt |
Temple Moore i inni |
| Inwestor | |
| Właściciel | |
Położenie na mapie North Yorkshire  | |
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii  | |
Położenie na mapie Anglii  | |
 53°57′46,80″N 1°04′50,88″W/53,963000 -1,080800 | |
| Strona internetowa | |
Treasurer’s House – zabytkowy dom z ogrodem znajdujący się w angielskim mieście York w hrabstwie North Yorkshire. Budynek będący własnością brytyjskiej organizacji National Trust, znajduje się bezpośrednio na północ od katedry York Minster[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwszy Skarbnik York Minster został mianowany w 1091 roku, kiedy urząd ten ustanowił arcybiskup Yorku, Thomas z Bayeux. Z jego pierwotnego domu pozostał jedynie mur zewnętrzny, będący częścią Grays Court, oraz fragmenty muru z XII wieku w obecnym Treasurer’s House, co do którego nie ma pewności, czy jest zachowany na miejscu, czy też został ponownie wykorzystany. Jako zarządca finansów katedry, skarbnik potrzebował okazałej rezydencji, aby móc podejmować ważnych gości[2][3].
Treasurer’s House pełnił tę funkcję do 1547 roku, kiedy to reformacja w Królestwie Anglii położyła kres posłudze skarbnika. Ostatni skarbnik poddał dom Koronie 26 maja, a następnie został on przyznany księciu Edwardowi Seymourowi, który sprzedał go arcybiskupowi Yorku Robertowi Holgate’owi. Thomas Young, arcybiskup Yorku w latach 1561–1568 i jego potomkowie są odpowiedzialni za strukturę domu, jaką ma on dzisiaj. Na początku XVII wieku rodzina Youngów dodała symetryczny front i niemal całkowicie przebudowała dom. W 1617 roku Treasurer’s House gościł rodzinę królewską, gdy sir George Young podejmował Jakuba I Stuarta. Dom przeszedł następnie przez szereg prywatnych właścicieli, w tym lorda Thomasa Fairfaxa, i z czasem został podzielony na osobne kamienice[2][3].
Dom został odrestaurowany do obecnego stanu przez Franka Greena, bogatego lokalnego przemysłowca, który w latach 1897–1898 kupił każdą część domu. Wyznaczył architekta Temple Moore’a do odnowienia domu i usunięcia licznych wcześniejszych dodatków. Prace te zostały w większości ukończone do 1900 roku, zanim książę Albert Edward, księżniczka Aleksandra Duńska i księżniczka Wiktoria odwiedzili go w czerwcu tego samego roku[2]. Kiedy Frank Green przeszedł na emeryturę i wyprowadził się z Yorku w 1930 roku, dom i jego wyposażenie zostały przekazane National Trust[3]. Był to pierwszy raz, kiedy zarówno prywatny dom, jak i jego oryginalne wyposażenie zostały przekazane tej organizacji[2].
Dom został zbudowany bezpośrednio nad jedną z głównych rzymskich dróg prowadzących z rzymskiego Yorku (Eboracum) na północ. Podczas gruntownej przebudowy, przeprowadzonej przez Greena, odkryto cztery bazy rzymskich kolumn, z których jedna pozostaje in situ w piwnicy[4].
Zwiedzanie
[edytuj | edytuj kod]Treasurer’s House jest otwarty dla zwiedzających za opłatą wstępu, a dla członków National Trust wstęp jest bezpłatny. Wstęp do ogrodu i kawiarni Below Stairs jest bezpłatny. Zwiedzanie piwnic i strychów jest możliwe w zależności od pory roku[1].
Duchy żołnierzy rzymskich
[edytuj | edytuj kod]Treasurer’s House podobno nawiedza kilka duchów, w tym George Aislabie, właściciel rezydencji w XVII wieku. Jednak najbardziej znanym nawiedzeniem jest grupa żołnierzy armii rzymskiej, których widziano w piwnicy[5]. Pierwsza udokumentowana wzmianka pochodzi od kobiety, która była gościem na przyjęciu, wydanym przez właściciela domu Franka Greena i udała się do piwnicy w poszukiwaniu wina. Po tym, jak mężczyzna w ubiorze rzymskiego żołnierza ją powstrzymał, poskarżyła się gospodarzowi. Na przyjęciu nie było tak ubranej osoby[6].
W 1953 roku miejscowy 18-letni hydraulik Harry Martindale naprawiał rury w piwnicy. Po około czterech godzinach pracy na szczycie drabiny usłyszał dźwięk, przypominający serię powtarzających się pojedynczych dźwięków trąbki. Dźwięk narastał, aż tuż pod drabiną Martindale zobaczył żołnierza w hełmie galea z grzebieniem, wyłaniającego się ze ściany, a za nim konia z jeźdźcem i około 18 lub 20 innych rzymskich żołnierzy. Martindale, przerażony, spadł z drabiny i ukrył się w kącie. Żołnierze byli uzbrojonymi legionistami, widocznymi jedynie od kolan w górę, w szyku marszowym, ale wyglądali na „zmęczonych i brudnych”. Wyróżniali się trzema cechami: nosili okrągłe tarcze scutum na lewym ramieniu, sztylety w pochwach po prawej stronie i nosili zielone tuniki. Kiedy zeszli na poziom rzymskiej drogi (w miejscu której znajdowała się piwnica), na której Martindale stał na drabinie, zobaczył, że noszą sandały caligae ze skórzanymi paskami sięgającymi do kolan[5][7][8].
To doświadczenie tak przeraziło Martindale’a, że powrót do pracy zajął mu dwa tygodnie[7]. Wiele lat później wykopaliska w Yorku ujawniły, że opisy ubioru żołnierzy podane przez Martindale’a, początkowo odrzucone jako niewłaściwe, w rzeczywistości pokrywały się z opisami żołnierzy, którzy służyli w rzymskim garnizonie Eboracum (York) w IV wieku[9]. Przez całe życie Martindale wielokrotnie opowiadał o swoim przeżyciu, nigdy jednak nie zmienił żadnych szczegółów i zawsze odmawiał przyjęcia jakiejkolwiek zapłaty[7].
W lutym 1957 roku (na długo przed publicznym ukazaniem się historii Harry’ego Martindale’a), Joan Mawson, ówczesna gospodyni w Treasurer’s House, zbliżając się do piwnicy, usłyszała stukot końskich kopyt. Myślała, że dochodzą z ulicy, dopóki nie zdała sobie sprawy, że nie jest sama. Podobnie jak Martindale, przyznała, że była przerażona, gdy ściany zdawały się znikać, a rzymscy żołnierze i ich konie przechodzili obok niej[6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Treasurer’s House, York. National Trust. [dostęp 2026-05-31]. (ang.).
- 1 2 3 4 Treasurer’s House. History of York. [dostęp 2026-05-31]. (ang.).
- 1 2 3 The Treasurer’s House and Gray’s Court. British History Online. [dostęp 2026-05-31]. (ang.).
- ↑ Treasurer’s House, Minster Yard, York. Jorvik. [dostęp 2026-05-31]. (ang.).
- 1 2 John V. Mitchell: Ghosts of an Ancient City. Cerialis Press, 1996, s. 53-54. ISBN 978-0-9529616-0-4.
- 1 2 The ghost stories of Treasurer’s House. National Trust. [dostęp 2026-05-31]. (ang.).
- 1 2 3 Famous ghost witness Harry Martindale dies. York Press. [dostęp 2026-05-31]. (ang.).
- ↑ Treasurer’s House, York. Britain Express. [dostęp 2026-05-31]. (ang.).
- ↑ „By the look of you, you’ve seen the Romans!”. National Trust. [dostęp 2026-05-31]. (ang.).