Jump to content

Kimali

Kubijyanye na Wikipedia

Kimali
Indabo za kimali (Galinsoga parviflora)
Scientific classification Edit this classification
Kingdom: Plantae
Order: Asterales
Family: Asteraceae
Genus: Galinsoga
Species:
G. parviflora
Binomial name
Galinsoga parviflora
Cav. (1795)

Kimali (Galinsoga parviflora; mu Gifaransa galinsoga à petites fleurs, mu Cyongereza gallant soldier) ni icyatsi cyo mu muryango wa Asteraceae, gikomoka muri Amerika yo hagati, ariko ubu kiboneka hafi ku isi hose, harimo no mu Rwanda.

Ni icyatsi gito gifite indabo nto z'umweru n'umuhondo, gikunze kumera mu mirima nk'icyatsi kibi. Mu bice bimwe bya Afurika amababi yacyo aribwa nk'imboga, kandi gikoreshwa mu buvuzi gakondo.

Kimali irabije.

Kimali ni icyatsi kimara umwaka umwe, gihagaze, gishobora kugera kuri santimetero 20 kugeza kuri 60, rimwe na rimwe kikagera kuri metero 1,2. Amababi yacyo ateganye, areshya na santimetero 1 kugeza kuri 6,5, afite inkombe zifite amenyo mato.[1]

Indabo zacyo ziteranye mu mitwe mito iri ku mpera z'amashami, akenshi ebyiri ebyiri. Buri mutwe ufite ibibabi bitanu bito by'umweru bizengurutse umutima w'umuhondo.[1] Ikimera kimwe gishobora kubyara imbuto zirenga 7 000.[1]

Aho kiboneka

[Hindura | hindura inkomoko]

Gikomoka muri Amerika yo hagati no muri Amerika y'Amajyepfo, ariko cyakwirakwiye ku migabane yose, harimo u Rwanda.[2] Muri Afurika ishyuha kiboneka kuva ku nkombe z'inyanja kugeza ku butumburuke bwa metero 2 400, ahantu hagwa imvura nyinshi.[1] Mu Rwanda kimera ku nkengero z'imihanda, mu mirima yararaye, mu mirima ihinzwe no ahandi hahinduwe n'abantu.[3]

Kubera ko imbuto zacyo zikenera urumuri kugira ngo zimere, gikunze kumera ahantu harangaye, cyane cyane mu mirima y'ibihingwa bikiri bito. Ni icyatsi kibi gikomeye mu mirima y'ingano, ibigori n'ipamba, kandi kibamo udukoko na virusi byangiza itabi, ibirayi n'amashu.[1]

Imikoreshereze

[Hindura | hindura inkomoko]

Amababi n'uduti twacyo tukiri duto bitekwa bikaribwa nk'imboga. Gihabwa kandi amatungo nk'inkoko, inkwavu n'ingurube.[1] Mu majyaruguru y'u Rwanda, ikimera cyose gikoreshwa mu buvuzi gakondo mu kuvura umunaniro w'ubwonko (stress).[3] Muri Etiyopiya amababi yacyo apfuka ibikomere.[1]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Schippers, R. R. (2004). "Galinsoga parviflora Cav". PROTA4U (in Icyongereza). Plant Resources of Tropical Africa. Retrieved 2026-10-15.
  2. ↑ "Galinsoga parviflora Cav". Plants of the World Online (in Icyongereza). Royal Botanic Gardens, Kew. Retrieved 2026-10-15.
  3. 1 2 "Galinsoga parviflora". Medicinal Plants of Rwanda (in Icyongereza). INES-Ruhengeri. Archived from the original on 2024-11-06. Retrieved 2026-10-15.

Ingingo zijyanye

[Hindura | hindura inkomoko]

Ihuza ryo hanze

[Hindura | hindura inkomoko]