Saintes
| Saintes Saintes | |
|---|---|
|
| |
.svg) Grb | |
| Osnovni podaci | |
| Država |  Francuska |
| Gradonačelnik | Bruno Drapron |
| Region | Nova Akvitanija |
| Departman | Charente-Maritime |
| Okrug | Saintes |
| Kanton | Saintes |
| Stanovništvo | |
| Stanovništvo (2023.) | 25.363 |
| Gustina stanovništva | 556.8 st./km² |
| Geografija | |
| Koordinate | 45°44′47″N 0°38′00″W / 45.7464°N 0.6333°W |
| Vremenska zona | UTC+1, ljeti UTC+2 |
| Nadmorska visina | 2—81 m |
| Površina | 45.55 km² |
  Saintes Saintes (Francuske) | |
| Ostali podaci | |
| Poštanski kod | 17100 |
| INSEE kod | 17415 |
| Web-stranica | ville-saintes.fr |
Saintes (francuski: Saintes, izgovor: [sɛ̃t]) je historijski grad i općina u zapadnoj Francuskoj, u departmanu Charente-Maritime i regiji Nova Akvitanija. Smješten je na rijeci Charente i sjedište je arondismana Saintes, kantona Saintes i aglomeracijske zajednice Saintes Grandes Rives – L’Agglo. Prema francuskom statističkom zavodu INSEE, općina je 2023. imala 25.363 stanovnika.[1]
Saintes je historijsko središte nekadašnje pokrajine Saintonge. U rimsko doba grad je bio poznat kao Mediolanum Santonum i u 1. stoljeću bio je glavni grad prostrane provincije Galije Akvitanije. O njegovoj nekadašnjoj važnosti svjedoče veliki galo-rimski amfiteatar, Germanikov slavoluk, ostaci termi i akvedukta te brojni arheološki nalazi.[2]
Grad posjeduje i bogatu srednjovjekovnu i novovjekovnu baštinu. Među najvažnijim spomenicima su Damska opatija (Abbaye aux Dames), katedrala Saint-Pierre i crkva Saint-Eutrope. Potonja je od 1998. dio UNESCO-vog serijskog dobra svjetske baštine Putevi Santiago de Compostele u Francuskoj.[3]
Od 1989. Saintes nosi francusku oznaku Ville d’Art et d’Histoire („Grad umjetnosti i historije”), a zaštićeno historijsko područje grada obuhvaća više od 40 hektara.[2]
Saintes se razvio na obje obale rijeke Charente, pri čemu se najveći dio historijskog središta nalazi na lijevoj obali. Grad leži u srcu historijske pokrajine Saintonge, između atlantske obale i unutrašnjosti jugozapadne Francuske.
Nalazi se približno 75 km jugoistočno od La Rochelle, oko 28 km sjeverozapadno od Cognaca i oko 120 km sjeverno od Bordeauxa.
Površina općine iznosi 45,55 km², a nadmorska visina kreće se od 2 do 81 metra. Dolina Charente i prijelaz preko rijeke odredili su razvoj naselja još u antičko doba. Rijeka je stoljećima bila važna trgovačka i prometna veza između unutrašnjosti Saintongea i atlantske obale.
Klima je umjereno oceanska, pod snažnim utjecajem Atlantika, s relativno blagim zimama i toplim ljetima.
Područje današnjeg Saintesa prije rimskog osvajanja nastanjivalo je galsko pleme Santona. Po njima su kasnije dobili ime grad Saintes i historijska pokrajina Saintonge.
Rimski grad Mediolanum Santonum razvio se na prijelazu preko Charente, uz važnu cestu koja je povezivala Lugdunum (današnji Lyon) sa zapadnom Galijom. U 1. stoljeću Saintes je bio glavni grad Galije Akvitanije i veliki urbani centar s javnim zgradama, termama, akveduktom i amfiteatrom.[2]
Germanikov slavoluk podignut je 18–19. godine na prilazu rimskom mostu. Podigao ga je romanizirani santonski uglednik Caius Julius Rufus, a natpis ga posvećuje caru Tiberiju i Germaniku. Kada je stari most srušen 1843, slavoluk je spašen od uništenja i premješten na sadašnju lokaciju uz rijeku, zahvaljujući između ostalog zalaganju Prospera Mériméea.[4]
Veliki galo-rimski amfiteatar počeo se graditi za vrijeme Tiberija i dovršen je oko 40. godine, za vladavine cara Klaudija. Mogao je primiti oko 15.000 gledalaca i ubraja se među najstarije rimske amfiteatre u nekadašnjoj Galiji.[4] Ostaci amfiteatra zaštićeni su kao francuski historijski spomenik još 1840.[5]
Od drugih antičkih građevina očuvani su ostaci termi Saint-Saloine i dijelovi akvedukta, dok arheološke zbirke grada čuvaju brojne skulpture, natpise i predmete iz svakodnevnog života Mediolanum Santonuma.
Posebno značajno novije otkriće predstavljaju dvije kasnoantičke riječne olupine iz Courbiaca, pronađene 2008. u koritu Charente. Grad ih datira u 4. stoljeće i vodi program njihove zaštite i konzervacije.[6]
Nakon slabljenja rimske vlasti Saintes je ostao važno regionalno i crkveno središte. Postao je biskupsko sjedište i glavni grad historijskog Saintongea.
Od 11. stoljeća bio je važna stanica na hodočasničkim putevima prema Santiagu de Composteli, osobito na putu Via Turonensis koji je vodio iz Toursa.
Damska opatija (Abbaye aux Dames) osnovana je sredinom 11. stoljeća kao benediktinska ženska opatija. Njena crkva Sainte-Marie jedan je od najpoznatijih primjera romaničke arhitekture Saintongea.[4]
Crkva Saint-Eutrope razvila se kao veliko hodočasničko svetište. Njena romanička kripta i historijska povezanost s putevima prema Composteli razlog su zbog kojeg je crkva 1998. uključena u UNESCO-vo dobro svjetske baštine Putevi Santiago de Compostele u Francuskoj.[3]
U 12. i 13. stoljeću Saintonge je bio pogranično područje između posjeda francuske i engleske krune. Godine 1242. francuski kralj Luj IX odnio je pobjedu nad snagama engleskog kralja Henrika III u borbama kod Taillebourga i pred Saintesom.[7]
Tokom kasnog srednjeg vijeka Saintonge je više puta prelazio između francuske i engleske vlasti, prije nego što je trajno uključen u Francusko Kraljevstvo.
U 16. stoljeću Saintes i šira oblast Saintongea bili su važna uporišta protestantizma. Tokom francuskih vjerskih ratova grad je više puta mijenjao kontrolu, a brojni vjerski objekti bili su teško oštećeni.[8]
Tokom 17. i 18. stoljeća uslijedilo je razdoblje obnove i urbanog razvoja. Podignute su brojne gradske palače, samostani i građanske kuće koje i danas čine važan dio historijskog središta.
Nakon Francuske revolucije Saintes je 1790. postao sjedište novog departmana Charente-Inférieure, današnjeg Charente-Maritimea.
Godine 1810. prefektura je premještena u La Rochelle, dok je Saintes zadržao status podprefekture i niz važnih upravnih i pravosudnih funkcija.[9]
Tokom 19. stoljeća grad je znatno moderniziran izgradnjom novih javnih zgrada, bulevara i prometne infrastrukture.
Dolazak željeznice imao je posebno snažan utjecaj. Prve pruge stigle su 1867, a otvaranje velikih željezničkih radionica 1877. pretvorilo je Saintes u jedno od važnijih željezničkih središta zapadne Francuske. Željeznica je desetljećima bitno oblikovala gospodarski i društveni život grada.[10]
Tokom 20. stoljeća Saintes se učvrstio kao regionalno administrativno, trgovačko, zdravstveno, obrazovno i kulturno središte.
Očuvanje bogate arhitektonske baštine postupno je postalo jedna od važnih gradskih politika. Godine 1989. Saintes je dobio oznaku Ville d’Art et d’Histoire, koju francusko Ministarstvo kulture dodjeljuje gradovima posvećenima istraživanju, zaštiti i predstavljanju vlastitog naslijeđa.[2]
U 21. stoljeću provode se veliki programi obnove amfiteatra i crkve Saint-Eutrope te zaštite kasnoantičkih olupina iz Courbiaca.
Broj stanovnika Saintesa od druge polovine 20. stoljeća relativno je stabilan i uglavnom se kreće između 25.000 i 27.000.
| 1968. | 1975. | 1982. | 1990. | 1999. | 2007. | 2012. | 2017. | 2023. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 26.507 | 26.891 | 25.471 | 25.874 | 25.595 | 26.401 | 25.645 | 25.470 | 25.363 |
Izvor: INSEE.[11]
Godine 2023. gustoća naseljenosti iznosila je 556,8 stanovnika po km². Aglomeracijska zajednica Saintes Grandes Rives – L’Agglo imala je iste godine 60.740 stanovnika.[12]
Saintes je podprefektura departmana Charente-Maritime, sjedište arondismana Saintes i kantona Saintes te sjedište aglomeracijske zajednice Saintes Grandes Rives – L’Agglo.
Stara podjela grada između kantona Saintes-Nord, Saintes-Est i Saintes-Ouest prestala je važiti nakon reforme francuske kantonalne organizacije 2015. godine.
Gradonačelnik je Bruno Drapron, izabran na konstituirajućoj sjednici gradskog vijeća 27. marta 2026. Ujedno je predsjednik aglomeracijske zajednice Saintes Grandes Rives.[13]
Poštanski broj grada je 17100, a službeni INSEE kod 17415.
Saintes je prvenstveno regionalno administrativno, trgovačko i uslužno središte. Važne funkcije imaju javna uprava, zdravstvo, školstvo, trgovina i turizam, a grad pruža usluge znatno širem području Saintongea.
Željeznica je od druge polovine 19. stoljeća imala posebno mjesto u lokalnoj privredi. Iako joj je relativni značaj danas manji nego u razdoblju velikih državnih željezničkih radionica, Saintes ostaje važno regionalno željezničko čvorište.
Turizam se velikim dijelom temelji na rimskim spomenicima, romaničkoj i gotičkoj sakralnoj arhitekturi, staroj gradskoj jezgri i dolini Charente.
Saintes je tradicionalno prometno raskrižje između atlantske obale, Bordeauxa i unutrašnjosti Francuske.
Željeznička stanica Saintes ima izravne regionalne ili međugradske veze s La Rochelleom, Bordeauxom, Royanom, Angoulêmeom, Niortom i Nantesom.[14]
U blizini grada prolazi autocesta A10, glavna cestovna os između Pariza i Bordeauxa. Drugi važni pravci vode prema Rochefortu, Royanu, Cognacu i Angoulêmeu.
Charente, nekada važan teretni plovni put, danas ima pretežno turističku i rekreativnu ulogu.
Glavni ostaci antičkog Mediolanum Santonuma su:
- Germanikov slavoluk, monumentalni rimski dvostruki luk iz 18–19. godine;
- galo-rimski amfiteatar, jedan od najstarijih rimskih amfiteatara u nekadašnjoj Galiji;
- ostaci termi Saint-Saloine;
- dijelovi rimskog akvedukta i fontana;
- arheološke zbirke grada;
- kasnoantičke olupine Courbiac u rijeci Charente.
Katedrala Saint-Pierre dominira historijskom jezgrom grada. Današnji izgled u velikoj mjeri potječe od gotičke obnove u 15. i 16. stoljeću. Veliki zvonik ostao je nedovršen.[7]
Damska opatija (Abbaye aux Dames) jedan je od najznačajnijih spomenika romanike Saintongea. Nekadašnja benediktinska ženska opatija danas je važno muzičko i kulturno središte.
Crkva Saint-Eutrope poznata je po velikoj romaničkoj kripti i historijskoj ulozi na hodočasničkom putu prema Santiagu de Composteli. Od 1998. dio je UNESCO-ve svjetske baštine.[3]
Među drugim sakralnim građevinama ističu se crkve Saint-Pallais i Saint-Vivien te protestantski hram.
Glavne muzejske i baštinske zbirke u Saintesu obuhvaćaju:
- Arheološki muzej, s nalazima iz antičkog Mediolanum Santonuma;
- Musée de l’Échevinage, sa zbirkama likovne umjetnosti;
- Musée Dupuy-Mestreau, posvećen umjetnosti, predmetima i svakodnevnom životu Saintongea.
Saintes ima razvijen kulturni život, u kojem posebno mjesto zauzima Damska opatija.
Festival u Saintesu (Festival de Saintes) osnovan je 1972. i razvio se u značajan francuski festival klasične, barokne i rane muzike. Među mladim izvođačima koji su nastupali tokom ranih godina festivala bili su William Christie, Philippe Herreweghe, Jean-Claude Malgoire i Jordi Savall.[15]
Festival se održava u julu i danas okuplja više od 400 umjetnika različitih generacija na približno trideset koncerata.[15]
Važnu kulturnu ustanovu predstavlja i Gallia Théâtre Cinéma, dok se amfiteatar, Damska opatija i druge historijske lokacije redovno koriste za koncerte, predstave i kulturne manifestacije.
Prema službenoj stranici grada, Saintes ima šest tradicionalnih međunarodnih gradskih partnerstava, od kojih su četiri trenutno aktivna, dok su dva u mirovanju.[16]
Godine 2025. Saintes je uspostavio saradnju s ukrajinskim gradom Novyi Rozdil u Lavovskoj oblasti. Na dnevnom redu gradskog vijeća Saintesa 3. aprila 2025. nalazila se Povelja prijateljstva i saradnje između grada Saintesa i grada Novyi Rozdil.[17]
Saradnja je razvijena u kontekstu podrške ukrajinskim lokalnim zajednicama nakon ruske invazije na Ukrajinu.
Panorama Saintesa
Germanikov slavoluk
Galo-rimski amfiteatar
Damska opatija
Katedrala Saint-Pierre
Amfiteatar i Saint-Eutrope
- ↑ INSEE, Comparateur de territoires – Commune de Saintes (17415), objavljeno 27. augusta 2026.
- 1 2 3 4 Ville de Saintes, Découvrir le patrimoine, pristupljeno 31. augusta 2026.
- 1 2 3 UNESCO World Heritage Centre, Routes of Santiago de Compostela in France, komponenta Saintes: Church of Saint-Eutrope.
- 1 2 3 Office de Tourisme de Saintes et de la Saintonge, À la rencontre des Gallo-Romains, pristupljeno 31. augusta 2026.
- ↑ Ministère de la Culture, Base Mérimée, Restes de l'amphithéâtre gallo-romain, PA00105246.
- ↑ Ville de Saintes, Sauvegarde des épaves de Courbiac, pristupljeno 31. augusta 2026.
- 1 2 Larousse, Saintes (17100).
- ↑ Larousse, Saintonge.
- ↑ Médiathèques de Saintes, Les collections patrimoniales, pristupljeno 31. augusta 2026.
- ↑ Grande Encyclopédie Larousse, Saintes.
- ↑ INSEE, Populations de référence 2023 – Commune de Saintes (17415).
- ↑ INSEE, Comparateur de territoires – Saintes Grandes Rives – L’Agglo et commune de Saintes, 2023.
- ↑ Ville de Saintes, Vos élus & instances représentatives, pristupljeno 31. augusta 2026.
- ↑ SNCF TER Nouvelle-Aquitaine, Gare de Saintes – prochains départs, pristupljeno 31. augusta 2026.
- 1 2 Abbaye aux Dames, Le Festival de Saintes – L'histoire du Festival, pristupljeno 31. augusta 2026.
- 1 2 Ville de Saintes, Jumelages, pristupljeno 31. augusta 2026.
- ↑ Conseil municipal de Saintes, ordre du jour du 3 avril 2025, tačka 2.
- Službena stranica grada Saintesa
- Office de Tourisme de Saintes et de la Saintonge
- Saintes na stranicama INSEE-a
