Modalen

Berggrunnen i Modalen består hovudsakleg av gneis av grunnfjellsalder, men med strukturar (strokretning med meir) hovudsakleg frå kaledonsk tid (kaledonske orogenese). Under issmeltinga etter siste istid blei det avsett store sandavsetningar nedst i Modalen, der dalbotnen er relativt flat.

Landskapet er vilt og stig bratt opp på begge sider av Mofjorden og dalen innanfor, til cirka 1000 meter over havet ved fjordbotnen, 1200–1300 meter over havet i indre strok. Høgast når Runderabben på grensa til Høyanger kommune i Sogn (1292 meter over havet). Fjella innanfor fjordbotnen tilhøyrer Stølsheimen. Store høgtliggjande område og rikeleg med nedbør er grunnlaget for dei store kraftressursane til kommunen.

Ved Otterstadstølen, nær Mo, veks den mest vestleg viltvoksande granskogen i Nord-Europa.

Ved Mo renn Kvernhusfossen med loddrett fall på nesten 100 meter.

Etter offentleg administrasjon og tenesteyting er forretningsmessig tenesteyting (mellom anna mindre gründerbedrifter innan IKT-sektoren) og byggje- og anleggsverksemd med kraft- og vassforsyning dei viktigaste næringane. Kommunen satsa tidleg på IKT-teknologi, og kunne som første kommune i landet tilby alle husstandar og bedrifter tilgang til breibandsnett allereie i 2000.

Industrien er svært beskjeden og avgrensar seg til sand- og grusdrift med lange tradisjonar og maskinindustri. Jordbruket, som tidlegare var ryggrada i næringsverksemda i Modalen, har i dag mindre enn ein prosent av arbeidsplassane i kommunen. Jordbruket er for ein stor del basert på husdyrhald (storfe, sau).

Modalen er ein viktig kraftkommune på landsbasis. Dei ni vasskraftverka i kommunen produserer til saman 1152 gigawattimer i året (gjennomsnitt 1993-2020). Det største kraftverket er Steinsland (i drift fra 1981), som står for om lag to tredjedeler av vasskraftproduksjonen. Andre store kraftverk er Hellandsfoss (1992) og Nygard (2005). Eviny Fornybar er hovudeigar av nesten all vasskraftproduksjonen i kommunen.

Kommunen har hatt store kraftinntekter sidan kraftutbyggingane starta i 1970-åra.

I 1976 fekk Modalen veg gjennom Modalstunnelen til Eksingedalen og dermed ferjefritt samband med riks- og fylkesvegnettet. Nytt vegsamband til Romarheim i dåverande Lindås kommune opna i 1996. Begge dei to sambanda følgjer fylkesveg 569 og knyter kommunen til E39 ved Romarheim.

Modalen høyrer til Vest politidistrikt, Hordaland tingrett, og Gulating lagmannsrett.

Kommunen er med i Regionrådet Nordhordland saman med Alver, Austrheim, Fedje, Gulen, Masfjorden og Osterøy. Modalen er del av Osterfjorden næringsregion saman med Osterøy og Vaksdal.

Modalen kommune svarer til soknet Mo i Nordhordland prosti (Bjørgvin bispedøme) i Den norske kyrkja.

Mot slutten av 1800-talet høyrde Modalen til Nordhordland fogderi (futedøme) i Søndre Bergenhus amt.

Gardane i Modalen ligg på gammal, fruktbar hav- og elvebotn, mellom Mofjorden og Steinslandsvatnet. Heilt frå mellomalderen har Mo vore kyrkjestad for dalen og gardane ovanfor. Ved den særprega Mostraumen ved ei innsnevring i fjorden finst der helleristningar frå bronsealderen.

Lyrikaren Olav Nygard er fødd på fjellgarden Krossen øvst i Modalen. Ein minnebauta over han er reist i tettgrenda Mo.

Mo kyrkje i Modalen er ei langkyrkje i tre frå 1883 med altertavle frå 1893. I koret heng òg ei eldre altertavle frå 1612.

Steinsland er ein naturleg innfallsport til Stølsheimen.

Kommunevåpenet (godkjent i 1984) har tre spadar i sølv, to over ein, mot ein grøn bakgrunn. Motivet speglar jordbruk og sanduttak, som er det tradisjonelle næringsgrunnlaget for kommunen.

Namnet har førsteleddet etter garden og kyrkjestaden Mo ved fjordbotnen, av norrønt mór, ‘tørr sandslette’.

• Vestland
• Nordhordland
• Noregs geografi

• Nettsidene til Modalen kommune
• Statistisk sentralbyrå: Kommunefakta Mdalen

• Bygdebok for Modalen herad, 1976–1990, 2 bind
• Rødland, Kjartan: Modalen – mennesket i naturen, 2001