Niger

Kwa maana nyingine, tazama Niger (maana).

Jamhuri ya Niger Jamhuriyar Nijar  (Hausa)
Bendera Nembo
Mji mkuu na mkubwa	Niamey
Lugha rasmi	Hausa
Lugha ya taifa	List Kiarabu Kifulfulde Kizarma Kikanuri Kituareg
Dini	99.3% Uislamu 0.3% Ukristo 0.2% Dini za jadi 0.1% Wasio na dini
Serikali	Jamhuri ya nusu-rais chini ya utawala wa kijeshi
• Rais	Abdourahamane Tchiani
• Makamu wa Rais wa Baraza la Taifa la Kulinda Nchi	Salifou Modi
Uhuru
• Kutangazwa kwa jamhuri	18 Desemba 1958
• Uhuru kutoka Ufaransa	3 Agosti 1960
Eneo
• Jumla	km2 1,267,000
Idadi ya watu
• Kadirio la 2024	26,342,784
• Msongamano	21/km2
PLT (PPP)	Kadirio la 2025
• Jumla	$61.040 bilioni
• Kwa kila mtu	$2,100
PLT (Kawaida)	Kadirio la 2025
• Jumla	$21.870 bilioni
• Kwa kila mtu	$751
HDI (2023)	0.419 chini
Gini ()	32.9
Sarafu	Faranga ya CFA ya Afrika Magharibi (XOF)
Majira ya saa	UTC+1
Msimbo wa simu	++227
Jina la kikoa	.ne

Nijer (pia Nijeri; jina rasmi: Jamhuri ya Niger; kwa Kifaransa: République du Niger) ni nchi isiyo na bahari katika Afrika ya Magharibi, inayopakana na Aljeria na Libya kaskazini, Chad mashariki, Nigeria na Benin kusini, pamoja na Burkina Faso na Mali magharibi; kufikia mwaka 2024, ina idadi ya watu takriban milioni 27, ikiwa miongoni mwa nchi zenye watu wengi katika eneo hilo, na mji mkuu pamoja na jiji kubwa zaidi ni Niamey. Kifaransa ndiyo lugha rasmi.

Niger ina sifa ya kuwa na mandhari inayotawaliwa na jangwa, ambapo sehemu kubwa ya eneo lake imefunikwa na Jangwa la Sahara, huku maeneo ya kusini yakiwa sehemu ya Ukanda wa Sahel na ndipo yanapokaliwa na idadi kubwa ya watu. Mto Niger, ambao nchi imepewa jina lake, ndio chanzo kikuu cha maji na unasaidia shughuli za kilimo, uvuvi, na makazi ya watu. Nchi ina hali ya hewa ya joto na ukame, yenye mvua chache, hali inayochangia changamoto kama ukame, uhaba wa chakula, na uharibifu wa mazingira. Idadi kubwa ya watu wa Niger wanaishi vijijini, wakitegemea kilimo cha kujikimu na ufugaji.

Uchumi wa Niger ni miongoni mwa uchumi ambao haujaendelea sana duniani na unategemea kwa kiasi kikubwa kilimo na rasilimali za asili. Madini ya Uranium ndizo bidhaa kuu za mauzo ya nje na chanzo muhimu cha mapato ya serikali, pamoja na mifugo na uzalishaji mdogo wa mazao ya kilimo. Nchi inakabiliwa na changamoto za kimuundo kama miundombinu duni, ongezeko la haraka la idadi ya watu, na athari za mabadiliko ya tabianchi. Nijeri pia ni mwanachama wa mashirika ya kikanda kama Jumuiya ya Kiuchumi ya Nchi za Afrika Magharibi (ECOWAS) na Umoja wa Kiuchumi na Fedha wa Afrika Magharibi (WAEMU), ambayo huathiri sera zake za kiuchumi na kisiasa.

Jiografia

Ramani ya Niger.

Niger haina pwani kwenye bahari yoyote.

Ni sehemu ya kanda la Sahel, yaani sehemu kubwa ya nchi ni yabisi, kaskazini mwake ni yabisi sana ikiwa jangwa la Sahara.

Ardhi yenye rutuba iko kusini kabisa, karibu na mto wa Niger.

Historia

Historia ya Niger inaakisi maendeleo mapana ya kihistoria ya ukanda wa Sahel wa Afrika ya Magharibi, ambapo nafasi yake ya kijiografia ilifanya iwe njia muhimu ya biashara, uhamaji wa watu, na mwingiliano wa tamaduni. Katika nyakati za kale na za kati, eneo hili lilikuwa sehemu ya njia kuu za biashara za kuvuka Jangwa la Sahara zilizounganisha Afrika Kaskazini na Afrika kusini mwa Sahara. Madola yenye nguvu kama Dola la Songhai upande wa magharibi na Dola la Kanem-Bornu upande wa mashariki yalikuwa na ushawishi katika sehemu za Niger ya sasa, zikiwezesha biashara ya dhahabu, chumvi na bidhaa nyingine. Miji kama Agadez ilikua kuwa vituo muhimu vya biashara na elimu ya Kiislamu, huku makundi ya wahamaji kama Watuareg na Wafulani yakichangia kuunda maisha ya kijamii na kiuchumi ya eneo hilo.

Mwishoni mwa karne ya 19, Niger iliingia chini ya udhibiti wa kikoloni wa Ufaransa kama sehemu ya Afrika ya Magharibi ya Kifaransa. Utawala wa kikoloni ulileta mipaka mipya ya kisiasa, mifumo ya kiutawala na miundo ya kiuchumi, mara nyingi ukilenga uchimbaji wa rasilimali na udhibiti badala ya maendeleo ya ndani. Upinzani dhidi ya utawala wa kikoloni ulijitokeza kwa njia mbalimbali, lakini kufikia mwanzoni mwa karne ya 20 mamlaka ya Ufaransa yalikuwa yamesimikwa kikamilifu. Miundombinu kama barabara na vituo vya utawala vilijengwa, ingawa faida za kiuchumi kwa wananchi wa eneo hilo zilibaki kuwa ndogo.

Niger ilipata uhuru wake kutoka Ufaransa tarehe 3 Agosti 1960, na kuwa jamhuri. Tangu uhuru, nchi imepitia vipindi vya ukosefu wa utulivu wa kisiasa, ikiwa ni pamoja na mapinduzi ya kijeshi, serikali za kiraia za muda mfupi, na mabadiliko ya katiba. Katika miongo ya hivi karibuni, Niger imekabiliwa na changamoto za utawala, maendeleo ya kiuchumi, na usalama, ikiwa ni pamoja na uasi katika baadhi ya maeneo ya nchi. Licha ya changamoto hizi, inaendelea kushiriki katika ushirikiano wa kikanda na kimataifa huku ikijaribu kufikia utulivu wa kisiasa na maendeleo.

Jaribio la mapinduzi lilifanyika usiku wa kuamkia Machi 31, 2021, siku chache kabla ya kuapishwa kwa Mohamed Bazoum, aliyekuwa rais mteule. Mnamo Aprili 2, 2021, Mohamed Bazoum aliapishwa na kuchukua madaraka ya kutawala Niger, lakini alipinduliwa na Abdourahamane Tchiani mwaka 2023.

Demografia

Wakazi walikuwa zaidi ya milioni 17 katika sensa ya mwaka 2012. Kwa sasa ni 22.4 kutokana na ongezeko la haraka. Idadi kubwa wako kusini.

Kadiri ya utafiti wa mwaka 2005, asilimia 8 walikuwa watumwa.

Kabila

Mipaka ilichorwa wakati wa ukoloni wa Ufaransa, ikiunganisha watu wenye utamaduni tofautitofauti, kama vile Watuareg (9.3% za wakazi wote) wa Sahara, wahamaji Wafula (8.5%) na Wakanuri (4.7%) wa eneo la Sahel na wakulima wa kusini kama Wasonghai (21%) na Wahausa: hawa wa mwisho ni 55.4% .

Tofauti hizo kubwa zilileta kipindi cha ugomvi kati ya makabila uliopoa tena baada ya mwaka 2000. Tatizo kubwa la nchi ni vipindi vya ukame na njaa vinavyorudiarudia mara kwa mara.

Lugha

Tangu wakati wa ukoloni, lugha rasmi ilikuwa Kifaransa. Lakini kuna lugha 10 za taifa kati ya lugha kuu za makabila asili. Muhimu zaidi ni Kihausa na Kizarma-Sonrai. Mwaka 2025 Kihausa kimetangazwa lugha rasmi mpya.

Dini

Mskiti kuu wa Djenne, Mali

Walio wengi kabisa (99.3%) ni wafuasi wa Uislamu; baadhi yao wanasemekana kuchanganya Uislamu na dini asilia za Kiafrika. Wakristo ni 0.3% tu. Hata hivyo Niger ni nchi isiyo na dini rasmi.

Siasa

Siasa za Niger zimepangwa kama jamhuri ya nusu-rais, ingawa kwa vitendo mfumo huu mara nyingi umekumbwa na usumbufu kutokana na mapinduzi ya kijeshi na vipindi vya serikali za mpito. Rais wa Niger ni mkuu wa nchi, wakati Waziri Mkuu ni mkuu wa serikali na husimamia shughuli za kila siku za utawala wa nchi. Chombo cha kutunga sheria ni Bunge la Taifa la Niger, ambalo ni bunge la chumba kimoja linalochaguliwa kutunga sheria, kuidhinisha bajeti, na kusimamia shughuli za serikali. Mfumo wa kisiasa unategemea vyama vingi vya siasa, na uchaguzi hufanyika pale tu utaratibu wa kikatiba unapokuwa umewekwa.

Tangu uhuru mwaka 1960, historia ya kisiasa ya Niger imekuwa na vipindi vinavyobadilishana kati ya utawala wa kiraia na uingiliaji wa kijeshi. Mapinduzi kadhaa yametokea, yakionesha kutokuwa na utulivu katika utawala na mabadiliko ya madaraka. Katika miaka ya hivi karibuni, uchaguzi wa kidemokrasia umekuwa ukifanyika mara kwa mara, lakini mwendelezo wa kisiasa umekuwa dhaifu. Marekebisho ya katiba yamefanyika nyakati tofauti ili kubadili mamlaka ya utendaji, taratibu za uchaguzi, na miundo ya taasisi, mara nyingi kufuatia migogoro ya kisiasa au mabadiliko ya uongozi.

Masuala ya kisiasa nchini Niger ni pamoja na utulivu wa utawala, changamoto za usalama, rushwa, na maendeleo ya kiuchumi. Nchi inakabiliwa na vitisho vya kiusalama kutoka kwa makundi yenye silaha katika ukanda wa Sahel, jambo linaloathiri sera za ndani na ushirikiano wa kimataifa. Niger pia ni mwanachama wa mashirika ya kikanda kama ECOWAS na Umoja wa Afrika, ambayo yana jukumu katika upatanishi, viwango vya utawala, na ushirikiano wa usalama wa kikanda. Hivyo, maisha ya kisiasa nchini humo yanahusiana kwa karibu na uthabiti wa ndani pamoja na mwelekeo mpana wa kikanda katika Afrika Magharibi.

Tazama pia

• Shirikisho la Mataifa ya Sahel
• Orodha ya lugha za Niger
• Orodha ya nchi kulingana na idadi ya watu
• Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
• Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
• Orodha ya nchi za Afrika kwa pato la taifa
• Demografia ya Afrika

Viungo vya nje

• Rais wa Niger tovuti rasmi (Kifaransa)
• Niger entry at The World Factbook
• Niger Ilihifadhiwa 7 Juni 2008 kwenye Wayback Machine. from UCB Libraries GovPubs
• Niger katika Open Directory Project
• Niger profile from the BBC News
• Wikimedia Atlas of Niger
• Key Development Forecasts for Niger from International Futures
• 2012 Niger Trade Summary Statistics