跳至內容

Nepal

makayzaay i Wikipitiya
Flag of Nepal.svg
u hata nu Nepal (尼泊爾)

Nepal(尼泊爾)

Nepal, i sasa nu Himalayas (Ci-Ma-La-Ya buyu' (喜馬拉雅山), Di’tu mikiyadah tu tademaw, biyu hantu mikiyadah tu luma, liwanen ku kakelidan nu babalaki a kanatal.

u Nepal(尼泊爾) sa i labu nu Asia (亞洲), itiza i 28 00 N, 84 00 E.

u ahebal nu lala' mapulung sa izaw ku 147,181 km2.

u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 143,351 km2, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 3,830 km2.

hamin nu tademawan sa 29,033,914.

kakalukan umah sa 28.80%, kilakilangan umah sa 25.40%, zumaay henay umah sa 45.80%.

u tapang tusu nu kanatal sa u Kathmandu (加德滿都).

kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)

[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

kakinging nu kanatal demiad sa 28 bulad 5 demiad.

tabakiay a tapang nu kanatal (元首)

[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]
Nepal (orthographic projection)
Map of Nepal (Political and Administrative)

u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung, 總統) ayza sa ci Bidhya Devi Bhandari, micakat a demiad sa i 2015 a mihca 10 bulad 29 demiad.

u cunli nu Nepal (尼泊爾) ayza sa ci Khadga Prasad Sharma Oli (卡德加·普拉薩德·夏爾馬·奧利), micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 2 bulad 15 demiad.

Boudhanath Stupa (peo-da-ha tabakiay a fu-ta,博達哈大佛塔)

[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

Pu-ta-ha samiay itida ku nipatideng i Cia-de-mang walian amisan hakiya tu cay sep kun li kitidaan. talakaw lu wal mi, tanayu cay sep sep mi, satabakiay i kitakidan nu makimulmulay nu samian, sakay Lein-he-kuo tademaw nu liwan a lalangawan. i Cia-de-man-tu sakasenengan nu tataydaan mipaypay. tabakiay nu Pu-ta-ha nu salengacay a nisangaan tu makimulmulay nu samian, mahida u ahebalay nu balucuan a nisimsiman, ipabaw nu masanganguay ni sangaan idaw ku madicumay a sangan, kimkimkiman ku dicum, liklik idaw ku nipikulitan tu tabakiay nu mataan. hekal nu sasaan, idaw ku nipikihulan tu cay sep wal nu adidiay a samian.

博達哈大佛塔於加德滿都東北方向約10公里處。塔高38米,周長100米,是全世界最大的圓佛塔,也是聯合國人類文化遺產之一。也是加德滿都最神聖的佛教朝拜聖地之一。博達哈大佛塔的白色巨大穹形(圓拱形),象征寬大為懷的思想,穹形上方還有一個方形尖塔,塔尖是金色的,四面都畫有巨大的佛祖眼睛。塔底的外緣,刻有108尊阿彌陀佛的小浮雕。

liklik nu samian matumes nu mahuyayangay nu matumesay nu sulitan a mapahecek, idaw ku sumanahay, langdaway, sumilaway, salengacay, kalawlaway, lima nu ailuan ku sakadayhiw itida i kitikidan. tidaay nu sinzaan itida i Ni-puo-e Puo-ta-ha tabakiay nu samian miinuli, kilul sa ku culil nu nikaniyulan, miala tu sapiinuli a uduan miinuli, miasip tu luzaliw, milineng tu a miinuli.tu mihmihcaan tu baluhay nu mihcaan " tusa nu buladan" itida tu idaw ku La-ma sinzaan misatabaki misalisin, namakacuwacuwaay nu tademaw makaala tu malebu mangan nu tademaw tayda miinuli, sakacinglawan sa kina Pu-ta-ha-fuo. tu sep cay lim mihcaan sepat bulad wal.cay nu ninelan itida i Ni-puo-e, mapela' ku tungduh nu tabakiay a Puo-ta-ha samian, mapelad ku sakatusa, makayda i cacay nu mihcaan sa mamin masangan mahida tu uyauaan ku sangan.

佛塔周圍掛滿了隨風飄揚的經幡(上面寫經文的旗子),有紅、綠、藍、白、黃五種顏色,分別代表構成世界的五種基本元素。尼泊爾信徒在博達哈大佛塔祈禱時,會順時針方向繞行,一邊數念珠、背經文,一邊轉動祈禱輪。每年藏曆新年期間(西曆2月左右),都會有喇嘛在此舉行盛大的祭典,成千上萬的朝聖人潮從四面八方湧入,將博達哈佛塔裝點得熱鬧非凡。2015年4月尼泊爾發生8.1級地震,博達哈大佛塔的主體建築頂部開裂,副塔坍塌,經過一年多的修復才恢復原貌。

Ku-Ma-Li tatayna nu Di’tu (庫瑪麗女神, Kumari)

[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]
Temples of Patan in Nepal

Ku-ma-li u Ni-puo-e a " maudipay nu di'tuan", u caayay henay kabulad nu limucedan kusikawaway tina kawawan, malaHung-cia a di'tuan " Ta-lei-cu" nu nisiketan i udip. mahiniay nu lalangawan namaka cay pic secian. pasu Ciq-de-man-tu nu pinaay nu tukayan tu midiputay ci Ku-ma-li di'tuan.satalakaway ci Cia-de-man-tu itida i Ku-ma-li. anu u tatayna itida i Cia-de-man-tu a Ku-ma-li, amiliyas tu tuluma',ayitida tu i biyu mueneng. muculil tu demidemiad aitida tu i kelakela' nu samiay mueneng, acaay emek ku kuku' tu lala'.

庫瑪麗是尼泊爾的「活女神」,由還沒有月經的處女擔任,被視為守護皇家的女神「塔蕾珠」的化身。這個風俗起源於17世紀。包含加德滿都在內,幾個大城市都有守護當地的庫瑪麗女神。

加德滿都的庫瑪麗地位最高。女孩一旦確認成為加德滿都的庫瑪麗,就要離開家,住在寺廟中。她平日走路都要坐神轎,雙腳不能碰地。

caay katahekal tu demidemiad, itida sa i picidekan nu pilisinan atu kataydaan nu binacadan mipaypay kya maadih, pakalemedan ci nida.anu tayni satu ku bulad, maidang, amiales tu ci nida.ci Ku-ma-li i katuuday nu tademawan caay patahekal tu wayway nida, anu taydaay nu binacadan cidek saca ku wayway sa, anu mahida sa ya misalamaay ci nidaan sa hakiya la'cus ku lemed sa. saan kasenu sa muangic atu matawa: pihaceng ku imelang hida satu mapatay.muangic atu minecnec tu mata: imelang, kaykayda satu mapatay. mamilmil: idaw ku sakapulul nu kawaw.mitelatela tu lima: u Kuo-wan a idaw ku kawaw.hanulimaen ku nipiala tu kakaneng atu sinubu : a malapakuyucay sa.

平日她閉門不出,只有在特殊的節日和時段才會讓民眾前往膜拜,並受她祝福。如果庫瑪麗月經來了,或流血,她就要退位。庫瑪麗在信眾前不輕易流露感情,如果她對信眾作出突然的行為或表情,那可能表示信眾將有的不幸。例如: 突然嚎哭或大笑:重病甚至死亡。抽泣或揉眼睛:生病,瀕臨死亡。發抖:牢獄之災。拍手:國王會有不測。動手抓食供品或禮物:破財

cay siw tu sep mihcaan Ni-puo-e siidaay nu licucedan 1920年代尼泊爾貴族
Ci-de-ma-tu nu hekal 加德滿都一景

nipahetikan nu babalaki nu lalangawan nu kitakid, makayda tu pinaay nu malebut tu sakadihian a tulu nu malumanay nu putahan, Cia-de-man-tu-pa putah, Pa-tan-tu-pa putah atu Pa-ti'-kan-tu-pa putah.Cia-de-man-tu masadihepay nu kitidaan, idaw ku tuluay nu malumanay nu kasumamadan nu luma': Cia-de-man-tu, Pa-tan atu Pa-te'-kan, atu liklikay nu niyadu'an, mala Ni-puo-e a Su-tu Cia-de-man-tu. ina tuluay nu kasumamadan nu luma'an idaw namin ku Tu-pa putahan " imi han u putah nu hung-kun", nu tawyaay tuluay nu Kuo-wan a Wan-kun putahan. mapatay satu kina sakaenem nu Ni-puo-e-ma-la wan-caw, nina tuluay nu tatamaan a wawa idaw namin ku sapikuwan nu heni, patideng tu u Kuwan kaku sa, mamialaw tu Si-can pisiwbayan nu sapilawaan, masasualaw, misumad misangan misatabaki tu putah nu wan-kun. mapadiput ku Ni-puo-e tu cay nem seci katukuh tu cay siw seci a Ni-wa-li-ku-ten miyuan nu luma'an atu kitidaan nu Kuo-wan, ayda han tu malasakapahay tu nu kitakid a liwan nu lalangawan.

世界文化遺產, 歷經千年滄桑的三座舊皇宮廣埸, 加德滿都杜巴廣場, 帕坦杜巴廣場和巴特崗杜巴廣場.加德滿都谷地內, 存在著三座古城: 加德滿都, 帕坦和巴特崗, 及其周邊的村落城鎮, 組成了 尼泊爾的首都加德滿都.這三座古城也各自擁有一座杜巴廣場(意為皇宮廣場),是當年三個王國的王宮廣場. 尼泊爾馬拉王朝第六代國王去世後,其三個兒子各據一方, 自立為王, 為奪取西藏商路的控制權, 相互征戰, 斥巨資修建王宮廣場.它囊括了尼泊爾十六世紀至十九世紀間的尼瓦利古典寺廟建築和宮殿, 現都已成為寶貴的世界文化遺產.

Ci-Wan kanatalay nu aaidangan (奇旺國家公園)

[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]

itida i sasa nu Si-ma-la-ya buyuan a Ci-wan- kunyen, u caayay ka peci' nu pinaay a sengesengetan a kitidaan, ya kitidaan naahebal katukuh i In-tu atu Ni-puo-e buyu nu Lu-li kitidaan.ilabu yadah ku canancanan nu kilakilangan atu aadupan, uyda u sadikuday tu nu masaupuay nu cacayay ku ngawa nu Ya-cu katalanan nu kaitida mueneng sa idaw henay ku kainai'an tu nu Mung-cia-la tulaan.

位於喜馬拉雅山腳的奇旺國家公園, 是少數幾個未曾遭受破壞的洷地, 其範圍曾廣及印度和尼泊爾之山噜麓地帶.

區內蘊藏有豐富的動植物生態, 除了為最後一群的單角亞洲犀牛之棲居地外亦為珍貴稀有的孟加拉虎最後庇護所之一.

itida i Cia-de-man-tu nu aaidangan 位在加德滿都的觀光客聚集點

itida i Ni-puo-e inai' ku picidekan nu nipisalamian tu kakanen, hitidaay tu nu kakanen kilul sananay kan nu In-tu nai' ku nipisumadan tu kakanen, saan namakayda i Si-cen ku nikasumad tu kakanen. Ni-puo-e nu tademaw manamuh mukan tu hemay atu duhepicay nu minfunan, buletu, lami' atu heci nu sidi, manamuh minanum tu buling atu uciya, manamuh tu nisakabaian, anu u canancanan nu baisisan atu laimi'an, kanca palamelan namin tu canancanan nu bangsisay nu lami'an.

caayay kalecan nu binacadan caay tu kalecad ku nisalamian tu kakanen atu nanam mukan.yu mukan satu, alacacay tu tabakiay nu salaan, padengan tu hemay atu duhepicay nu minfunan, nu madimelay nu luma'an miala ku neheni tu adidi'ay nu salaan padeng tu lami' atu nipacikahan atu lihum nu kabian, sa u kawanan nu tatuduan nu lima ku sakan tu hemay atu lamian mukan.

尼泊爾並沒有發展出代表性的飲食及烹飪特色, 大多數的飲食風格是承襲印度地方性的烹調方式再加以變化而來, 或者是由西藏的飲食演變而來的.尼泊爾人喜歡吃米飯與薄餅, 馬鈴薯, 青菜和羊肉, 喜愛喝牛奶和茶, 烹煮食物時, 不論肉類或蔬菜, 都會加入大量的各種辛香料.不同的種族通常也有自己不同的烹調方式及飲食習慣.一般用餐時, 每人使用一個大圓盤, 盛放米飯或薄餅, 較講究的家庭會使用小碟子盛放其他配菜和醃菜以及豆子湯等, 之後再以右手指腹將米飯和配菜伴著吃.

malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

[mikawaway-kalumyiti | mikawaway tu kalumyiti sakatizeng bangu]