Cartagena, Colombia

Cartagena
Lungsod
Cartagena de Indias
Sa taas: Bocagrande Harbour. Ikalawang hanay: Tanawin ng Pulo ng Santa Cruz, Teatrong Heredia. Ikatlong hanay: Torre del Reloj, Pilar Republicano, Kastilyo ng San Felipe Barajas (Castillo de San Felipe de Barajas) (itaas), Charleston Hotel (ibaba). Sa baba: Panoramang urbano ng lungsod.
Watawat Sagisag
Palayaw:  "The Magic City", "The Cosmopolitan City", "The city of Cartagena", "The Heroic" , "The Rock Corral" , " The fantastic"
Bansag:  "Primero la Gente" ("People First" (2016–2019)
Mga koordinado: 10°24′N 75°30′W
Bansa	Colombia
Departmento	Bolívar
Rehiyon	Caribbean
Pagkatatag	June 1, 1533
Nagtatág	Pedro de Heredia
Pamahalaan
• Punong bayan	Manuel Vicente Duque
Lawak
• Lungsod	572 km2 (221 milya kuwadrado)
Taas	2 m (7 tal)
Populasyon  (2016)
• Lungsod	971,592
• Ranggo	Panglima
• Metro	1,013,389
Tawag sa tagalugar	Cartagenero(s) (sa Espanyol)
Sona ng oras	UTC-5 (EST)
Kodigo Postal	130000
Kodigo ng lugar	57 + 5
HDI (2008)	0.798 – Mataas
Mga santong patron	Santa Catalina at San Sebastian
Karaniwang temperatura	82º
Websayt	cartagena.gov.co (sa Espanyol)

Ang Cartagena, kilala mula noong panahon ng imperyal bilang Cartagena de Indias, ay ang punong-lungsod ng departamento ng Bolívar sa Colombia. Isa ang lungsod sa mga pangunahing daungan sa hilagang baybayin ng Colombia sa rehiyon ng Baybayin ng Karibe, sa kahabaan ng Dagat Karibe.

Ang kasalukuyang lungsod—na ipinangalan sa Cartagena, Espanya at, sa gayon, sa makasaysayang lungsod ng Kartago—ay itinatag noong 1 Hunyo 1533 ng Kastilang mananakop na si Pedro de Heredia, kaya isa ito sa mga pinakamatandang kolonyal na lungsod sa Timog Amerika. Karamihan sa mga pamanang pansining at pangkultura nito ay nagmula sa panahong ito. Mula sa pagkakatatag nito at sa buong panahon ng pamumuno ng Espanya, naging isa sa mga pinakamahalagang daungan sa Kastilang Amerika ang Cartagena. Isa itong mahalagang daungan para sa pagluluwas ng pilak mula sa Bolivia patungong Espanya at para sa pag-aangkat ng mga inaliping Aprikano sa ilalim ng sistemang asiento. Napoprotektahan ito laban sa mga pag-atake ng mga pirata sa Karibe. Dahil sa estratehikong lokasyon ng lungsod sa pagitan ng mga ilog ng Magdalena at Sinú, nagkaroon ito ng madaling daan patungo sa kaloob-looban ng New Granada at nagsilbing pangunahing daungan para sa kalakalan sa pagitan ng Espanya at ng mga kolonya nito sa ibayong-dagat, na nagpatibay sa kahalagahan nito noong unang bahagi ng dekada 1540. Noong 11 Nobyembre 1811, idineklara ng Cartagena ang kalayaan nito mula sa Espanya.

Sa paglipas ng panahon, pinaunlad ng Cartagena ang urbanong bahagi nito habang pinapanatili ang makasaysayang sentro, at naging isa sa mga pinakamahalaga at tanyag na destinasyon ng mga turista sa Colombia at sa Karibe. Ang kasalukuyang Cartagena ay may populasyon na 876,885 ayon sa senso noong 2018, na ginagawa itong ikalawang pinakamalaking lungsod sa rehiyon ng Karibe, kasunod ng Barranquilla, at ang ikalimang pinakamalaking lungsod sa Colombia. Ang kalakhang pook ng Cartagena ang ikaanim na pinakamalaking urbanong lugar sa bansa, kasunod ng kalakhang pook ng Bucaramanga. Kabilang sa mga aktibidad na pang-ekonomiya ang mga industriyang pandagat at petrokemikal, pati na rin ang turismo. Ang Cartagena rin ang nagsisilbing tahanan ng himpilan ng Departmental Assembly ng Bolívar at ng Administrative Court ng Bolívar.

Mga sanggunian

Ang lathalaing ito na tungkol sa Kolombiya at Heograpiya ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.