Chiasso

Padron:Infobox Swiss townAng Chiasso (Bigkas sa Italyano: [ˈkjasso]; Lombard: Ciass [ˈtʃas]) ay isang bayan at munisipalidad sa distrito ng Mendrisio sa canton ng Ticino sa Suwisa.

Bilang pinakatimog na munisipalidad ng Suwisa, ang Chiasso ay nasa hangganan ng Italya, sa harap ng Ponte Chiasso (isang frazione ng Como, Italya). Kabilang sa munisipalidad ng Chiasso ang mga nayon ng Boffalora, Pedrinate, at Seseglio.

Noong 2007, nagpasya ang tatlong alkalde ng Chiasso, Vacallo, at Morbio Inferiore na magkaisa sa isang komuna. Ang bagong nagkakaisang komyun na may populasyon na ~15,300 katao sa teritoryong may lawak na 9.2 km² (3.6 mi kuw), ay tinanggihan ng populasyon noong Nobyembre 2007.

Kasaysayan

Unang nabanggit si Chiasso noong 1140 bilang Claso.

Sa kasaysayan, ang Chiasso at Boffalora ay dalawang magkaibang nayon na pang-agrikultura. Dahil sa kalapit na tanggapan ng hangganan at adwana ng Italya, at kalaunan bilang bahagi ng isang ruta patungo sa Lagusan ng San Gotardo, ang dalawang nayon ay nagsanib at lumago.

Ang kasaysayan at pag-unlad ng Chiasso ay lubos na naimpluwensiyahan ng natatanging lokasyon nito. Sa maagang kasaysayan nito, isang kastilyo ang itinayo sa Chiasso bilang bahagi ng pinalawak na mga kuta ng lungsod ng Como. Ito ay isang suburb ng Como, hanggang 1416 nang ito ay isinama sa Pieve ng Balerna at ibinigay sa pamilyang Rusca upang pamahalaan. Ang mga bahay sa sentro ng nayon ay pagmamay-ari ng pamilyang Albrici at pinagkalooban ng mga pribilehiyong imperyal. Ang Chiasso ay naging isang malayang komunidad bago ang 1552. Sa mga kontemporaryong dokumento, binanggit ito bilang Clasio tabernarum (Chiasso ng mga taberna) na tumutukoy sa tungkulin nito bilang isang punto ng pagbibiyahe.

Nabanggit ang Boffalora noong 1536 bilang isang munisipalidad at napanatili ang kalayaan nito hanggang sa ikalawang kalahati ng ika-17 siglo. Ang mga ay naging iisang parokya noong 1657 o 1677.

Ang simbahan ng Chiasso ay pagmamay-ari ng Pieve ng Zezio (sa Como), kung saan ito humiwalay noong ika-16 na siglo. Noong 1888, humiwalay ang Boffalora sa parokya. Ito ay naging luklukan ng isang arsipreste noong 1928. Ang Simbahan ng San Vitale, na unang nabanggit noong 1227, ay muling itinayo noong 1934.

Noong ika-15 siglo, kilala ang Chiasso sa pamilihan ng kabayo nito. Ngunit natapos ang pamilihan pagkatapos ng pagsalakay sa Kompederasyong Suwisa at ang martsa sa Chiasso sa Digmaan ng Liga ng Cambrai noong 1510. Noong huling bahagi ng ika-16 na siglo, ang populasyon ng Chiasso ay mas maliit kaysa sa ibang mga munisipalidad ng lambak ng Mendrisiotto. Nakaligtas ang nayon dahil sa papel nito bilang isang bayan sa hangganan (nagbibigay ng mga bodega at bahay-tuluyan) kasama ang kita mula sa agrikultura at mga gilingan ng papel. Noong ika-19 na siglo, lumipat sa bayan ang mga pabrika ng tabako at seda.

Ang pagtatayo ng riles ng tren kasama ang kita mula sa customs ay nagdulot ng pagbangon ng ekonomiya at demograpiya sa Chiasso. Noong 1874, binuksan ang linya ng riles ng tren na Lugano-Chiasso, na sinundan noong 1876 ng isa pang riles patungong Como.

Simula noong 1950, ang Chiasso ay naging isang mahalagang sentro ng pananalapi at sentro ng ekonomiya ng rehiyon ng Mendrisio; kaya mabilis na lumaki ang populasyon. Gayunpaman, mula noong dekada '80, ang populasyon at mga trabaho, lalo na sa sektor ng serbisyo, ay lumipat sa mga kalapit na komunidad.

Mga panlabas na link

• (sa Italyano) Opisyal na website ng munisipalidad
• "Chiasso" in