Jump to content

Morula

Go tswa ko Wikipedia

Setlhare se ke mofuta o o nang le kutu e le nngwe o o nang le serwalatlhogo se se sephara, se se anameng. E tlhaolwa ka lekwati la yone le le bosetlha le le nang le marontho mme e ka gola go fitlha go dimetara di le18 metres (59 ft) ka boleele, bogolosegolo mo bogodimong jo bo kwa tlase le mo dikgweng tse di bulegileng. Go anama ga mofuta ono go ralala Aforika le Madagascar go latetse Bantu mo diphudugong tsa bona. Go na le bosupi bongwe jwa go ruiwa ga ditlhare tsa marula ke batho, ka ge ditlhare tse di fitlhelwa thata mo masimong a polase,di na le tlwaelo ya go nna le bogolo jo bogolo jwa maungo a a farologaneng. [1]

Maungo a oblong kgotsa ovate, a ka nna 3–4 centimetres (1.2–1.6 in), ka sewelo e fitlhelela 5 centimetres (2.0 in), mme di butswe fa gare ga Tlhakole le Mopitlwe kgotsa moragonyana go sekae go fitlha ka Moranang; di na le letlalo le le serolwana se se botlhofo ( exocarp ), ka nama e tshweu ( mesocarp ) . [ 7 ] .Fa di sa butswa di na le mmala o mo tala e bile di wela fatshe,mme di fetola mmala di nne serolwane. [ 9 ] . Di na le matute le botlha ka tatso e e maatla le e e tlhaolang. [ 9 ] . Mo teng ga letlapa le le thata, le le nang le mabota a makima gantsi go na le dipeo di le 2 kgotsa di le 3, le fa go ka nna le dipeo di le 4, .  e le nngwe mo seleng nngwe le nngwe kgotsa mo phaposing nngwe le nngwe. Peo ya peo e a jewa. Dipeo di tswalelwa ka dipolaka. Go anamisa kgwebo, dipeo di ka kolobediwa kgotsa tsa alafiwa ka tsela nngwe go bofolola dipolaka ( opercula ) gore go tokafadiwe go mela. [2]

Ditlhare di dioecious, ka jalo ka tlwaelo ke ditlhare tse di namagadi fela tse di tla ungwang, fela tlhagiso ya hermaphroditic e begilwe. Ditlhare tse ditonanyana di ntsha malomo a mantsi a ditonanyana mo losikeng lo lo felelang . Tseno di na le di-sepal le diphetale tse dikhibidu ka mmala, le di-stamen di ka nna somepedi ka sethunya. Mo mabakeng a a latelanga a sa tlwaelegang sethunya se se tonanyana se ka ntsha gynoecium, se se fetola go nna sa bong jo bo farologaneng go tse dingwe . Dithunya tse di namagadi di nna dikgolo ka bongwe mo letlhareng la tsona le le nosi mme di na le di-staminode . [2]

  1. ↑ Leakey, Roger; Shackleton, Sheona; Du Plessis, Pierre (2005). "Domestication potential of Marula (Sclerocarya birrea subsp caffra) in South Africa and Namibia: 1. Phenotypic variation in fruit traits". Agroforestry Systems. 64 (1): 25–35. Bibcode:2005AgrSy..64...25L. doi:10.1007/s10457-005-2419-z. S2CID 21601141.
  2. 1 2 "Sclerocarya birrea". 15 May 2018. Archived from the original on 27 October 2018. Retrieved 19 April 2019.