İçeriğe atla

Nobel Ödülü sahipleri listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Nobel ödülü madalyası

Nobel Ödülleri (İsveççe: Nobelpriset, Norveççe: Nobelprisen), İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, İsveç Akademisi, Karolinska Enstitüsü ve Norveç Nobel Komitesi tarafından kişiler veya kuruluşlara fizik, kimya, edebiyat, barış ve fizyoloji veya tıp alanlarındaki olağanüstü başarılarına verilmektedir.[1] 1895 yılındaki Alfred Nobel'in vasiyeti doğrultusunda, 1896 yılından bu yana Nobel Vakfı tarafından idare edilmekte ve yürütülmektedir. Ekonomi dalında verilen bir başka ödül ise 1968 yılında Sveriges Riksbank ile merkez bankasının İsveç ekonomisine yapmış olduğu katkılar nedeniyle verilmeye başlanmıştır.[2]

Her ödül ayrı bir komite tarafından verilir; İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi fizik, kimya, ekonomi alanındaki ödülleri, Karolinska Enstitüsü Fizyoloji veya Tıp alanındaki ödülleri ve Norveç Nobel Komitesi edebiyat alanındaki ödülleri vermektedir. Norveç Parlamentosunca İsveç Akademisinden seçilen beş kişilik bir kurul ise barış alanındaki ödülleri verir.[3] Ödül almayı hak eden kişi veya kurum bir madalya, bir diploma ve yıllar içinde değişen miktarda para ödülü almaktadır.[2] 1901 yılında Nobel Ödülünü ilk alanlara 150.782 SEK verildi. Bu ödül Aralık 2007'deki 7.731.004 SEK'e eşitti. 10 Aralık 2008 tarihinde Stockholm'de yapılan Nobel'in ölüm yıl dönümü törenlerinde,[4] ödülü kazananlara 10.000.000 SEK[5] para ödülü verilmiştir.

2011 yılı itibarıyla, 20 kuruluş ve 69 ekonomi alanında ödül kazananlar da dahil olmak üzere, toplam 826 kişi ve kuruluşa ödül verilmiştir.[6] Dört Nobel ödülü sahibine, Nobel Ödülünü alması amacıyla kendi hükûmetleri tarafından izin verilmedi. Almanya Adolf Hitler hükûmeti, Richard Kuhn (kimya, 1938), Adolf Butenandt (kimya, 1939) ve Gerhard Domagk (Fizyololji veya Tıp, 1939)'ın ödüllerini almasına izin vermedi. Sovyetler Birliği'nin baskısı doğrultusunda Boris Pasternak (edebiyat, 1958) ödülü reddetti. Ayrıca Nobel Ödülü almaya hak kazanan Jean-Paul Sartre (edebiyat, 1964) ve Lê Ðức Thọ (Barış, 1973) ödüllerini almayı reddettiler. Bunlardan Sartre hayatı boyunca tüm resmi ödülleri reddetmiştir. Lê Ðức Thọ ise o yıllarda Vietnam'ın içinde bulunduğu durum nedeniyle ödülü almamıştır.

Bugüne kadar, altı kişi ya da kuruluş birden fazla kez Nobel kazanmayı başarmıştır. Bunlar içinde Uluslararası Kızıl Haç Komitesi, üç Nobel Barış Ödülü ile ilk sırayı almaktadır.[7] 826 Nobel ödülü kazanandan, 43'ü kadındır; 1903 yılında fizik ödülünü alan Marie Curie, Nobel Ödülünü kazanan ilk kadın olmuştur.[8] Curie ayrıca 1911 yılında Nobel kimya ödülünü almaya da hak kazanmış; böylece iki Nobel ödülünü birden almaya hak kazanan ilk kişi olarak tarihe geçmiştir.[7]

Nobel Ödülü dış nedenler, aday olmamasına bağlı olarak verilmediği yıllardaki para ödülleri, ödülü vermeye yetkili temsilciliklerin fonlarına iade edilmektedir.[9] 1940 ve 1942 yılları arasında II. Dünya Savaşı nedeniyle Nobel Ödülleri verilememiştir.[10]

Ödül kazananlar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Yıl Fizik Kimya Fizyoloji veya Tıp Edebiyat Barış Ekonomi
1901 Wilhelm Conrad Röntgen Jacobus H. van 't Hoff Emil Adolf von Behring Sully Prudhomme Henry Dunant;
Frédéric Passy
-
1902 Hendrik A. Lorentz;
Pieter Zeeman
Hermann Emil Fischer Ronald Ross Theodor Mommsen Élie Ducommun;
Albert Gobat
-
1903 Henri Becquerel;
Pierre Curie;
Marie Curie
Svante Arrhenius Niels Ryberg Finsen Bjørnstjerne Bjørnson Randal Cremer -
1904 Lord Rayleigh William Ramsay Ivan Petrovich Pavlov Frédéric Mistral;
José Echegaray
Institut de Droit International -
1905 Philipp Lenard Adolf von Baeyer Robert Koch Henryk Sienkiewicz Bertha von Suttner -
1906 J. J. Thomson Henri Moissan Camillo Golgi;
Santiago Ramón y Cajal
Giosuè Carducci Theodore Roosevelt -
1907 Albert A. Michelson Eduard Buchner Charles Louis Alphonse Laveran Rudyard Kipling Ernesto Teodoro Moneta;
Louis Renault
-
1908 Gabriel Lippmann Ernest Rutherford Ilya Ilyich Mechnikov;
Paul Ehrlich
Rudolf Christoph Eucken Klas Pontus Arnoldson;
Fredrik Bajer
-
1909 Ferdinand Braun;
Guglielmo Marconi
Wilhelm Ostwald Emil Theodor Kocher Selma Lagerlöf Auguste Marie François Beernaert;
Paul-Henri-Benjamin d'Estournelles de Constant
-
1910 Johannes Diderik van der Waals Otto Wallach Albrecht Kossel Paul Heyse Uluslararası Barış Bürosu -
1911 Wilhelm Wien Marie Curie Allvar Gullstrand Maurice Maeterlinck Tobias Michael Carel Asser;
Alfred Hermann Fried
-
1912 Gustaf Dalén Victor Grignard;
Paul Sabatier
Alexis Carrel Gerhart Hauptmann Elihu Root -
1913 Heike Kamerlingh Onnes Alfred Werner Charles Richet Rabindranath Tagore Henri La Fontaine -
1914 Max von Laue Theodore William Richards Robert Bárány Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1915 William Henry Bragg;
William Lawrence Bragg
Richard Martin Willstätter Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Romain Rolland Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1916 Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Verner von Heidenstam Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1917 Charles Glover Barkla Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Karl Adolph Gjellerup;
Henrik Pontoppidan
Uluslararası Kızılhaç Komitesi -
1918 Max Planck Fritz Haber Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1919 Johannes Stark Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Jules Bordet Carl Spitteler Woodrow Wilson -
1920 Charles Édouard Guillaume Walther Hermann Nernst August Krogh Knut Hamsun Léon Bourgeois -
1921 Albert Einstein Frederick Soddy Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Anatole France Hjalmar Branting;
Christian Lous Lange
-
1922 Niels Bohr Francis William Aston Archibald Hill;
Otto Fritz Meyerhof
Jacinto Benavente Fridtjof Nansen -
1923 Robert A. Millikan Fritz Pregl Frederick Banting;
John James Richard Macleod
William Butler Yeats Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1924 Manne Siegbahn Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Willem Einthoven Władysław Reymont Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1925 James Franck;
Gustav Hertz
Richard Adolf Zsigmondy Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir George Bernard Shaw Austen Chamberlain;
Charles G. Dawes
-
1926 Jean Baptiste Perrin Theodor Svedberg Johannes Andreas Grib Fibiger Grazia Deledda Aristide Briand;
Gustav Stresemann
-
1927 Arthur H. Compton;
Charles Thomson Rees Wilson
Heinrich Otto Wieland Julius Wagner-Jauregg Henri Bergson Ferdinand Buisson;
Ludwig Quidde
-
1928 Owen Willans Richardson Adolf Otto Reinhold Windaus Charles Nicolle Sigrid Undset Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1929 Louis de Broglie Arthur Harden;
Hans von Euler-Chelpin
Christiaan Eijkman;
Frederick Gowland Hopkins
Thomas Mann Frank B. Kellogg -
1930 Chandrasekhara Venkata Raman Hans Fischer Karl Landsteiner Sinclair Lewis Nathan Söderblom -
1931 Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Carl Bosch;
Friedrich Bergius
Otto Heinrich Warburg Erik Axel Karlfeldt Jane Addams;
Nicholas Murray Butler
-
1932 Werner Heisenberg Irving Langmuir Charles Scott Sherrington;
Edgar Douglas Adrian
John Galsworthy Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1933 Erwin Schrödinger;
Paul A.M. Dirac
Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Thomas Hunt Morgan Ivan Bunin Norman Angell -
1934 Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Harold Clayton Urey George Whipple;
George Minot;
William P. Murphy
Luigi Pirandello Arthur Henderson -
1935 James Chadwick Frédéric Joliot-Curie;
Irène Joliot-Curie
Hans Spemann Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Carl von Ossietzky -
1936 Victor F. Hess;
Carl D. Anderson
Peter Debye Henry Hallett Dale;
Otto Loewi
Eugene O'Neill Carlos Saavedra Lamas -
1937 Clinton Davisson;
George Paget Thomson
Walter Haworth;
Paul Karrer
Albert Szent-Györgyi Roger Martin du Gard Robert Cecil -
1938 Enrico Fermi Richard Kuhn[A] Corneille Heymans Pearl S. Buck Nansen Uluslararası Mülteciler Ofisi -
1939 Ernest Lawrence Adolf Butenandt;[A]
Lavoslav Ružička
Gerhard Domagk[A] Frans Eemil Sillanpää Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1940 Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1941 Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1942 Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1943 Otto Stern George de Hevesy Henrik Dam;
Edward Adelbert Doisy
Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1944 Isidor Isaac Rabi Otto Hahn Joseph Erlanger;
Herbert Spencer Gasser
Johannes Vilhelm Jensen Uluslararası Kızılhaç Komitesi -
1945 Wolfgang Pauli Artturi Ilmari Virtanen Alexander Fleming;
Ernst Boris Chain;
Howard Walter Florey
Gabriela Mistral Cordell Hull -
1946 Percy W. Bridgman James B. Sumner;
John Howard Northrop;
Wendell Meredith Stanley
Hermann Joseph Muller Hermann Hesse Emily Greene Balch;
John Mott
-
1947 Edward V. Appleton Robert Robinson Carl Ferdinand Cori;
Gerty Theresa Cori;
Bernardo Houssay
André Gide Kuakerlar mezhebi-İngiltere;
Kuakerlar mezhebi-ABD
-
1948 Patrick M.S. Blackett Arne Tiselius Paul Hermann Müller T. S. Eliot Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir[B] -
1949 Hideki Yukawa William Giauque Walter Rudolf Hess;
António Egas Moniz
William Faulkner John Boyd Orr -
1950 Cecil Powell Otto Diels;
Kurt Alder
Philip Showalter Hench;
Edward Calvin Kendall;
Tadeus Reichstein
Bertrand Russell Ralph Bunche -
1951 John Cockcroft;
Ernest T.S. Walton
Edwin McMillan;
Glenn T. Seaborg
Max Theiler Pär Lagerkvist Léon Jouhaux -
1952 Felix Bloch;
Edward M. Purcell
Archer John Porter Martin;
Richard Laurence Millington Synge
Selman Waksman François Mauriac Albert Schweitzer -
1953 Frits Zernike Hermann Staudinger Hans Adolf Krebs;
Fritz Albert Lipmann
Winston Churchill George Marshall -
1954 Max Born;
Walther Bothe
Linus Pauling John Franklin Enders;
Frederick Chapman Robbins;
Thomas Huckle Weller
Ernest Hemingway Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği -
1955 Willis E. Lamb;
Polykarp Kusch
Vincent du Vigneaud Hugo Theorell Halldór Laxness Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1956 John Bardeen;
Walter H. Brattain;
William B. Shockley
Cyril Norman Hinshelwood;
Nikolay Nikolaevich Semenov
André Frédéric Cournand;
Werner Forssmann;
Dickinson W. Richards
Juan Ramón Jiménez Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1957 Chen Ning Yang;
Tsung-Dao Lee
Lord (Alexander R.) Todd Daniel Bovet Albert Camus Lester B. Pearson -
1958 Pavel Cherenkov;
İlya Frank;
İgor Tamm
Frederick Sanger George Wells Beadle;
Edward Lawrie Tatum;
Joshua Lederberg
Boris Pasternak[C] Georges Pire -
1959 Emilio Segrè;
Owen Chamberlain
Jaroslav Heyrovský Arthur Kornberg;
Severo Ochoa
Salvatore Quasimodo Philip J. Noel-Baker -
1960 Donald A. Glaser Willard Libby Frank Macfarlane Burnet;
Peter Medawar
Saint-John Perse Albert Lutuli -
1961 Robert Hofstadter;
Rudolf Mössbauer
Melvin Calvin Georg von Békésy Ivo Andrić Dag Hammarskjöld -
1962 Lev Landau Max Perutz;
John Kendrew
Francis Crick;
James D. Watson;
Maurice Wilkins
John Steinbeck Linus Pauling -
1963 Eugene Wigner;
Maria Goeppert-Mayer;
J. Hans D. Jensen
Karl Ziegler;
Giulio Natta
John Carew Eccles;
Alan Lloyd Hodgkin;
Andrew Huxley
Giorgos Seferis Uluslararası Kızılhaç Komitesi;
Kızılhaç Ülkeleri Ligi
-
1964 Charles H. Townes;
Nicolay G. Basov;
Aleksandr M. Prokhorov
Dorothy Crowfoot Hodgkin Konrad Emil Bloch;
Feodor Felix Konrad Lynen
Jean-Paul Sartre[D] Martin Luther King, Jr. -
1965 Sin-Itiro Tomonaga;
Julian Schwinger;
Richard P. Feynman
Robert Burns Woodward François Jacob;
André Michel Lwoff;
Jacques Monod
Michail Aleksandrovich Sholokhov Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) -
1966 Alfred Kastler Robert S. Mulliken Francis Peyton Rous;
Charles Brenton Huggins
Shmuel Yosef Agnon;
Nelly Sachs
Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1967 Hans Bethe Manfred Eigen;
Ronald George Wreyford Norrish;
George Porter
Ragnar Granit;
Haldan Keffer Hartline;
George Wald
Miguel Ángel Asturias Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir -
1968 Luis Alvarez Lars Onsager Robert W. Holley;
Har Gobind Khorana;
Marshall Warren Nirenberg
Yasunari Kawabata René Cassin -
1969 Murray Gell-Mann Derek Barton;
Odd Hassel
Max Delbrück;
Alfred Hershey;
Salvador Luria
Samuel Beckett Uluslararası Çalışma Örgütü Ragnar Anton Kittil Frisch;
Jan Tinbergen
1970 Hannes Alfvén;
Louis Néel
Luis F. Leloir Julius Axelrod;
Ulf von Euler;
Bernard Katz
Aleksandr Solzhenitsyn Norman Borlaug Paul Samuelson
1971 Dennis Gabor Gerhard Herzberg Earl Wilbur Sutherland, Jr. Pablo Neruda Willy Brandt Simon Kuznets
1972 John Bardeen;
Leon Neil Cooper;
Robert Schrieffer
Christian B. Anfinsen;
Stanford Moore;
William Howard Stein
Gerald Edelman;
Rodney Robert Porter
Heinrich Böll Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir John Hicks;
Kenneth Arrow
1973 Leo Esaki;
Ivar Giaever;
Brian David Josephson
Ernst Otto Fischer;
Geoffrey Wilkinson
Karl von Frisch;
Konrad Lorenz;
Nikolaas Tinbergen
Patrick White Henry Kissinger;
Lê Ðức Thọ[E]
Wassily Leontief
1974 Martin Ryle;
Antony Hewish
Paul Flory Albert Claude;
Christian de Duve;
George Emil Palade
Eyvind Johnson;
Harry Martinson
Seán MacBride;
Eisaku Satō
Gunnar Myrdal;
Friedrich Hayek
1975 Aage Bohr;
Ben R. Mottelson;
James Rainwater
John Cornforth;
Vladimir Prelog
David Baltimore;
Renato Dulbecco;
Howard Martin Temin
Eugenio Montale Andrey Saharov Leonid Kantorovich;
Tjalling Koopmans
1976 Burton Richter;
Samuel C.C. Ting
William Lipscomb Baruch Samuel Blumberg;
Daniel Carleton Gajdusek
Saul Bellow Betty Williams;
Mairead Corrigan
Milton Friedman
1977 Philip Warren Anderson;
Sir Nevill F. Mott;
John H. van Vleck
Ilya Prigogine Roger Guillemin;
Andrew Schally;
Rosalyn Sussman Yalow
Vicente Aleixandre Uluslararası Af Örgütü Bertil Ohlin;
James Meade
1978 Pyotr Kapitsa;
Arno Penzias;
Robert Woodrow Wilson
Peter D. Mitchell Werner Arber;
Daniel Nathans;
Hamilton O. Smith
Isaac Bashevis Singer Anwar El Sadat;
Menachem Begin
Herbert Simon
1979 Sheldon Glashow;
Abdus Salam;
Steven Weinberg
Herbert C. Brown;
Georg Wittig
Allan McLeod Cormack;
Godfrey Hounsfield
Odysseas Elytis Rahibe Teresa Theodore Schultz;
Arthur Lewis
1980 James Cronin;
Val Fitch
Paul Berg;
Walter Gilbert;
Frederick Sanger
Baruj Benacerraf;
Jean Dausset;
George Davis Snell
Czesław Miłosz Adolfo Pérez Esquivel Lawrence Klein
1981 Nicolaas Bloembergen;
Arthur L. Schawlow;
Kai M. Siegbahn
Kenichi Fukui;
Roald Hoffmann
Roger W. Sperry;
David H. Hubel;
Torsten N. Wiesel
Elias Canetti Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği James Tobin
1982 Kenneth G. Wilson Aaron Klug Sune Bergström;
Bengt I. Samuelsson;
John Robert Vane
Gabriel García Márquez Alva Myrdal;
Alfonso García Robles
George Stigler
1983 Subramanyan Chandrasekhar;
William A. Fowler
Henry Taube Barbara McClintock William Golding Lech Wałęsa Gérard Debreu
1984 Carlo Rubbia;
Simon van der Meer
Robert Bruce Merrifield Niels Kaj Jerne;
Georges J. F. Köhler;
César Milstein
Jaroslav Seifert Desmond Tutu Richard Stone
1985 Klaus von Klitzing Herbert A. Hauptman;
Jerome Karle
Michael Stuart Brown;
Joseph L. Goldstein
Claude Simon Nükleer Savaşın Önlenmesi için Uluslararası Hekimler Franco Modigliani
1986 Ernst Ruska;
Gerd Binnig;
Heinrich Rohrer
Dudley R. Herschbach;
Yuan T. Lee;
John C. Polanyi
Stanley Cohen;
Rita Levi-Montalcini
Wole Soyinka Elie Wiesel James M. Buchanan
1987 J. Georg Bednorz;
K. Alex Müller
Donald J. Cram;
Jean-Marie Lehn;
Charles J. Pedersen
Susumu Tonegawa Joseph Brodsky Óscar Arias Robert Solow
1988 Leon M. Lederman;
Melvin Schwartz;
Jack Steinberger
Johann Deisenhofer;
Robert Huber;
Hartmut Michel
James W. Black;
Gertrude B. Elion;
George H. Hitchings
Naguib Mahfouz Birleşmiş Milletler Barış Gücü Maurice Allais
1989 Norman F. Ramsey;
Hans G. Dehmelt;
Wolfgang Paul
Sidney Altman;
Thomas Cech
J. Michael Bishop;
Harold E. Varmus
Camilo José Cela Tenzin Gyatso,14. Dalay Lama Trygve Haavelmo
1990 Jerome I. Friedman;
Henry W. Kendall;
Richard E. Taylor
Elias James Corey Joseph Murray;
E. Donnall Thomas
Octavio Paz Mihail Gorbaçov Harry Markowitz;
Merton Miller;
William Forsyth Sharpe
1991 Pierre-Gilles de Gennes Richard R. Ernst Erwin Neher;
Bert Sakmann
Nadine Gordimer Aung San Suu Kyi Ronald Coase
1992 Georges Charpak Rudolph A. Marcus Edmond H. Fischer;
Edwin G. Krebs
Derek Walcott Rigoberta Menchú Gary Becker
1993 Russell A. Hulse;
Joseph H. Taylor, Jr.
Kary Mullis;
Michael Smith
Richard J. Roberts;
Phillip Allen Sharp
Toni Morrison Nelson Mandela;
Frederik Willem de Klerk
Robert Fogel;
Douglass North
1994 Bertram N. Brockhouse;
Clifford G. Shull
George Andrew Olah Alfred G. Gilman;
Martin Rodbell
Kenzaburo Oe Yaser Arafat;
Şimon Peres;
İzak Rabin
John Harsanyi;
John Forbes Nash;
Reinhard Selten
1995 Martin L. Perl;
Frederick Reines
Paul J. Crutzen;
Mario J. Molina;
Frank Sherwood Rowland
Edward B. Lewis;
Christiane Nüsslein-Volhard;
Eric F. Wieschaus
Seamus Heaney Joseph Rotblat;
Bilim ve Dünya İlişkileri üzerine Pugwash Konferansı
Robert Lucas, Jr.
1996 David M. Lee;
Douglas D. Osheroff;
Robert Coleman Richardson
Robert F. Curl Jr.;
Harold Kroto;
Richard Smalley
Peter C. Doherty;
Rolf M. Zinkernagel
Wisława Szymborska Carlos Filipe Ximenes Belo;
José Ramos-Horta
James Mirrlees;
William Vickrey
1997 Steven Chu;
Claude Cohen-Tannoudji;
William D. Phillips
Paul D. Boyer;
John E. Walker;
Jens Christian Skou
Stanley B. Prusiner Dario Fo Kara mayınlarının yasaklanması için uluslararası kampanya;
Jody Williams
Robert C. Merton;
Myron Scholes
1998 Robert B. Laughlin;
Horst L. Störmer;
Daniel C. Tsui
Walter Kohn;
John Pople
Robert F. Furchgott;
Louis J. Ignarro;
Ferid Murad
José Saramago John Hume;
David Trimble
Amartya Sen
1999 Gerardus 't Hooft;
Martinus J.G. Veltman
Ahmed Zewail Günter Blobel Günter Grass Sınır Tanımayan Doktorlar Robert Mundell
2000 Zhores I. Alferov;
Herbert Kroemer;
Jack Kilby
Alan J. Heeger;
Alan MacDiarmid;
Hideki Shirakawa
Arvid Carlsson;
Paul Greengard;
Eric Kandel
Gao Xingjian Kim Dae Jung James Heckman;
Daniel McFadden
2001 Eric A. Cornell;
Wolfgang Ketterle;
Carl E. Wieman
William S. Knowles;
Ryōji Noyori;
Karl Barry Sharpless
Leland H. Hartwell;
Tim Hunt;
Paul Nurse
V. S. Naipaul Birleşmiş Milletler;
Kofi Annan
George Akerlof;
Michael Spence;
Joseph E. Stiglitz
2002 Raymond Davis, Jr.;
Masatoshi Koshiba;
Riccardo Giacconi
John Bennett Fenn;
Koichi Tanaka;
Kurt Wüthrich
Sydney Brenner;
H. Robert Horvitz;
John E. Sulston
Imre Kertész Jimmy Carter Daniel Kahneman;
Vernon L. Smith
2003 Alexei A. Abrikosov;
Vitaly L. Ginzburg;
Anthony J. Leggett
Peter Agre;
Roderick MacKinnon
Paul Lauterbur;
Peter Mansfield
J. M. Coetzee Şirin Ebadi Robert F. Engle;
Clive Granger
2004 David J. Gross;
H. David Politzer;
Frank Wilczek
Aaron Ciechanover;
Avram Hershko;
Irwin Rose
Richard Axel;
Linda B. Buck
Elfriede Jelinek Wangari Maathai Finn E. Kydland;
Edward C. Prescott
2005 Roy J. Glauber;
John L. Hall;
Theodor W. Hänsch
Yves Chauvin;
Robert H. Grubbs;
Richard R. Schrock
Barry Marshall;
Robin Warren
Harold Pinter Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı;
Muhammed El Baradey
Robert Aumann;
Thomas Schelling
2006 John C. Mather;
George F. Smoot
Roger D. Kornberg Andrew Fire;
Craig Mello
Orhan Pamuk Muhammed Yunus;
Grameen Bankası
Edmund Phelps
2007 Albert Fert;
Peter Grünberg
Gerhard Ertl Mario Capecchi;
Martin Evans;
Oliver Smithies
Doris Lessing Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli;
Al Gore
Leonid Hurwicz;
Eric Maskin;
Roger Myerson
2008 Yoichiro Nambu;
Makoto Kobayashi;
Toshihide Maskawa
Osamu Shimomura;
Martin Chalfie;
Roger Y. Tsien
Harald zur Hausen;
Françoise Barré-Sinoussi;
Luc Montagnier
Jean-Marie Gustave Le Clézio Martti Ahtisaari Paul Krugman
2009 Charles K. Kao;
Willard S. Boyle;
George E. Smith
Venkatraman Ramakrishnan;
Thomas A. Steitz;
Ada E. Yonath
Elizabeth Blackburn;
Carol W. Greider;
Jack W. Szostak
Herta Müller Barack Obama Elinor Ostrom;
Oliver E. Williamson
2010 Andre Geim;
Konstantin Novoselov
Richard Heck;
Ei-ichi Negishi;
Akira Suzuki
Robert G. Edwards Mario Vargas Llosa Liu Xiaobo[F] Peter A. Diamond;
Dale T. Mortensen;
Christopher A. Pissarides
2011 Saul Perlmutter;
Adam G. Riess;
Brian P. Schmidt
Dan Shechtman Bruce Beutler;
Jules A. Hoffmann;
Ralph M. Steinman
Tomas Tranströmer Ellen Johnson Sirleaf;
Leymah Gbowee;
Tawakel Karman
Thomas J. Sargent;
Christopher A. Sims
2012 Serge Haroche;
David J. Wineland
Robert Lefkowitz;
Brian Kobilka
John B. Gurdon;
Shinya Yamanaka
Mo Yan Avrupa Birliği Alvin E. Roth;
Lloyd Shapley
2013 François Englert;
Peter W. Higgs
Martin Karplus;
Michael Levitt;
Arieh Warshel
James E. Rothman;
Randy Schekman;
Thomas C. Südhof
Alice Munro Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons Eugene F. Fama;
Lars Peter Hansen;
Robert J. Shiller
2014 Isamu Akasaki;
Hiroshi Amano;
Shuji Nakamura
Eric Betzig;
Stefan Hell;
William E. Moerner
John O'Keefe;
May-Britt Moser;
Edvard Moser
Patrick Modiano Kailash Satyarthi;
Malala Yusufzay
Jean Tirole
2015 Takaaki Kajita
Arthur B. McDonald
Aziz Sancar
Paul L. Modrich
Tomas Lindahl
William C. Campbell
Satoshi Ōmura
Svetlana Aleksiyeviç Tunus Ulusal Diyalog Dörtlüsü Angus Deaton
2016[11] David J. Thouless;
Duncan Haldane;
John M. Kosterlitz
Jean-Pierre Sauvage;
Fraser Stoddart;
Ben Feringa
Yoshinori Ohsumi Bob Dylan Juan Manuel Santos Oliver Hart;
Bengt Holmström
2017 Rainer Weiss;
Barry Barish;
Kip Thorne
Jacques Dubochet;
Joachim Frank;
Richard Henderson
Jeffrey C. Hall;
Michael Rosbash;
Michael W. Young
Kazuo Ishiguro Nükleer Silahların Tamamen Ortadan Kaldırılması İçin Kampanya Richard Thaler
2018 Arthur Ashkin;
Gérard Mourou;
Donna Strickland
Frances Arnold;
George Smith;
Gregory Winter
James P. Allison;
Tasuku Honjo
Olga Tokarczuk[G] Denis Mukwege;
Nadia Murad
William Nordhaus;
Paul Romer
2019 James Peebles;
Michel Mayor;
Didier Queloz
John B. Goodenough;
M. Stanley Whittingham;
Akira Yoshino
William Kaelin Jr.;
Peter J. Ratcliffe;
Gregg L. Semenza
Peter Handke Abiy Ahmed Ali Abhijit Banerjee;
Esther Duflo;
Michael Kremer
2020 Roger Penrose;Reinhard Genzel;

Andrea Ghez

Emmanuelle Charpentier;

Jennifer Doudna

Michael Houghton;

Harvey J. Alter;

Charles M. Rice

Louise Glück Dünya Gıda Programı Robert B. Wilson;

Paul Milgrom

2021 Giorgio Parisi;
Klaus Hasselmann;
Syukuro Manabe
Benjamin List;

David MacMillan

David Julius;

Ardem Patapoutian

Abdulrazak Gurnah Maria Ressa;
Dmitry Muratov
David Card;
Joshua D. Angrist;
Guido W. Imbens
2022 Anton Zeilinger;

John Clauser;

Alain Aspect

Carolyn R. Bertozzi,

Morten Meldal;

Barry Sharpless

Svante Pääbo Annie Ernaux Ales Bialiatski Ben Bernanke;Douglas Diamond;Philip H. Dybvig
2023 Pierre Agostini; Ferenc Krausz; Anne L'Huillier Alexey Ekimov; Louis E. Brus; Moungi Bawendi Drew Weissman; Katalin Karikó Jon Fosse Nergis Muhammedi Claudia Goldin
2024 John Hopfield;
Geoffrey Hinton
David Baker;
Demis Hassabis;
John M. Jumper
Gary Ruvkun;
Victor Ambros
Han Kang Nihon Hidankyo Daron Acemoğlu;
Simon Johnson;
James A. Robinson
2025 John Clarke;
Michel Devoret;
John M. Martinis
Susumu Kitagawa;
Richard Robson;
Omar M. Yaghi
Mary E. Brunkow;
Fred Ramsdell;
Shimon Sakaguchi
László Krasznahorkai María Corina Machado Joel Mokyr;
Philippe Aghion;
Peter Wilkinson Howitt
Yıl Fizik Kimya Fizyoloji veya Tıp Edebiyat Barış Ekonomi
  • A 1938 ve 1939 yıllarında, Alman hükûmeti üç Alman Nobel Ödülü sahibine Nobel Ödülü'nü alması için izin vermedi. Bunlardan Richard Kuhn 1938 yılında Nobel Kimya Ödülü, Adolf Butenandt 1939 yılında Nobel Kimya Ödülü ve Gerhard Domagk 1939 yılındaki Fizyoloji veya Tıp Nobel Ödülü'nü kazanmıştır. Ödül sahiplerine daha sonra madalya ve diplomaları verilmiş ancak para ödülünü kabul etmemişlerdir.[7]
  • B 1948 yılında Nobel Barış Ödülü kimseye verilmemiştir. Nobel Vakfı internet sitesinde, ödülün Mohandas Karamçand Gandi'ye verileceği ancak aynı yılın başlarında kendisine yapılan suikast nedeniyle verilemediğinden dolayı onuruna verilmiş olduğu belirtilmektedir.[12]
  • C 1958 yılında, Rusya doğumlu Boris Pasternak, Sovyetler Birliği hükûmetinin baskısı sonucunda, Nobel Edebiyat Ödülü'nü reddetmek zorunda kaldı.[7]
  • D 1964 yılında, Jean-Paul Sartre muhtemelen geçmişinde yaptığı gibi resmi bir ödül olan ve kazandığı Nobel Edebiyat Ödülü'nü reddetti.[7]
  • E 1973 yılında, Lê Ðức Thọ Nobel Barış Ödülü'nü reddetti. Reddetme nedeni ise Vietnam Savaşı için bir ateşkes antlaşması olan Paris Barış Anlaşması'ndaki görüşmelere yardımcı olmasına rağmen bu ödülü hak etmediği görüşünde olmasıydı.[7][10]
  • F 2010 yılında, Liu Xiaobo Çin otoritesi tarafından on bir yıl hapis cezasına mahkûm edilmesi nedeniyle Nobel Barış Ödülü'nü almayı başaramadı.[13]
  • G İsveç Akademisi içerisindeki skandalların töreni ertelemesinden ötürü, 2018 Nobel Edebiyat Ödülü 2019'da takdim edilmiştir.[14]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
Genel
Özel
  1. ↑ "Alfred Nobel – Nobel Ödülünün Arkasındaki Adam". Nobel Vakfı. 29 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2012.
  2. 1 2 "Nobel Ödülü". Nobel Vakfı. 28 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2012.
  3. ↑ "Nobel Ödülü Almaya Hak Kazananlar". Nobel Vakfı. 12 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2012.
  4. ↑ "Nobel Ödül Törenleri". Nobel Vakfı. 17 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2012.
  5. ↑ "Nobel Ödülü Para Miktarı". Nobel Vakfı. 30 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2012.
  6. ↑ "Sıkça Sorulan Sorular - Nobel Barış Ödülü Sahipleri". Nobel Vakfı. 6 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2012.
  7. 1 2 3 4 5 6 "Nobel Ödülü Gerçekleri". Nobel Vakfı. 5 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2012.
  8. ↑ "Nobel Ödüllü Kadınlar". Nobel Vakfı. 28 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2012.
  9. ↑ "1942 yılı Tüm Nobel ödülü sahipleri listesi". Nobel Vakfı. 30 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2012.
  10. 1 2 Lundestad, Geir (15 Mart 2001). "Nobel Barış Ödülü 1901-2000". Nobel Vakfı. 30 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2012.
  11. ↑ "2016 Nobel Prizes - Prize Announcement Dates". Nobelprize.org. Nobel Media AB 2014. 26 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2016.
  12. ↑ Tønnesson, Øyvind (1 Aralık 1999). "Mahatma Gandhi, Kayıp Ödül Kazananlar". Nobel Vakfı. 26 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2012.
  13. ↑ "Nobel Barış Ödülü 2010 - Sunum Konuşması". Nobel Vakfı. 15 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2012.
  14. ↑ Henley, Jon (10 Ekim 2019). "Two Nobel literature prizes to be awarded after sexual assault scandal". The Guardian (İngilizce). 10 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2019.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]