Vrede

'n Vredesduif met olyftakkie. Die duif en die olyftak is die algemeenste internasionale simbole van vrede.

Vir die dorp in Vrystaat, sien Vrede, Vrystaat.

Vrede is 'n toestand van harmonie in die afwesigheid van vyandigheid en geweld, 'n toestand van stilte sonder gevegte of oorloë. In 'n samelewingsverband dui die woord gewoonlik op die afwesigheid van konflik sowel as op vryheid van die vrees vir geweld tussen individue of groepe. Vrede is vir baie mense en organisasies 'n doelwit: die Verenigde Nasies het dit byvoorbeeld as een van sy stigtingsdoelwitte om die wêreld 'n vreedsame plek te hou. Vrede kan uit vrye wil bereik word, maar dit kan ook op mense afgedwing word.

Die bevordering van vrede is 'n kernbeginsel van baie filosofieë, godsdienste en ideologieë. Voorbeelde is godsdienste soos die Boeddhisme, die Christendom, die Jainisme en die Islam, figure soos Mahatma Gandhi en Martin Luther King jr., letterkundige werke soos Immanuel Kant se Perpetual Peace: A Philosophical Sketch (1795) en Morihei Ueshiba se The Art of Peace, en ideologieë soos die pasifisme, wat daaraan streng gehoor gee. Vrede is ook 'n gereelde onderwerp van simboliek en is sterk in die kuns en ander kultuurtradisies teenwoordig.

Die voorstelling van vrede het op grond van kultuur, konteks en geskiedenis baie verskillende vorme en simbole aangeneem, elkeen met sy eie, soms baie ingewikkelde betekenis. In die nadraai van geweld, waar emosies hoog loop, kan sulke simbole eenheid en samewerking oproep en groepe mense met trots en verbondenheid vul, maar dieselfde simboliek kan ook onderdrukking of haat uitdruk. Daar bestaan gevolglik nie een algemeen geldende definisie van vrede nie: die begrip word steeds na gelang van konteks en kultuur uitgebrei en omskryf, en kan betekenisse hê wat nie noodwendig goedgesind is nie.

Begrip

Vrede in 'n samelewing kan in minstens twee vorme gesien word: die blote swye van wapens, dus die afwesigheid van oorlog; en die afwesigheid van oorlog wat met bepaalde vereistes vir die onderlinge skikking van verhoudinge gepaard gaan, naamlik geregtigheid, wedersydse respek, eerbied vir die reg en goeie gesindheid.

Martin Luther King jr. het 'n brief vanuit die Birmingham-tronk geskryf waarin hy sê: "Ware vrede gaan nie net oor die afwesigheid van konflik nie: dit gaan oor die aanwesigheid van regverdigheid".

"Sielkundige vrede", soos vreedsame denke en emosies, is minder goed omskryf, maar word as 'n noodsaaklike voorloper van "gedragsvrede" beskou, en vreedsame gedrag spruit soms uit 'n vreedsame innerlike gesteldheid. Daar is al aangevoer dat innerlike eienskappe soos rustigheid, geduld, respek, medelye, vriendelikheid, selfbeheersing, moed, matigheid, vergifnis en gelykmoedigheid, sowel as die vermoë om die groter geheel te sien, vrede binne 'n mens kan bevorder ongeag die uiterlike omstandighede van sy lewe.

Geskiedenis

'n Muntstuk van Kroisos van Lidië, omstreeks 550 v.C., met 'n leeu en 'n bul, wat onder meer die bondgenootskap tussen Lidië en Griekeland versinnebeeld.

Vrede is in die verre verlede sowel as in moderne tye deur diplomasie in die vorm van koninklike huwelike gesmee. Twee vroeë voorbeelde van koninklike huwelike wat vir diplomatieke betrekkinge gebruik is, is dié van Hermodike I, wat omstreeks 800 v.C. met die koning van Frigië getrou het, en Hermodike II, wat omstreeks 600 v.C. met die koning van Lidië getrou het. In albei gevalle was dit Griekse prinsesse uit die huis van Agamemnon en konings uit die gebied wat vandag Turkye is.

Vrede is egter nie altyd op vreedsame wyse bereik nie: dit is in baie gevalle deur die oorwinnaars van 'n oorlog afgedwing, dikwels met geweld en dwang. In sy werk Agricola skryf die Romeinse geskiedskrywer Tacitus oor die gierigheid en aanmatiging van die Romeinse Ryk, wat hy as 'n meedoënlose en selfdienende mag beskryf. Een aanhaling wat hy aan die Kaledoniese stamhoof Calgacus toeskryf, eindig só: "Roof, slagting en diefstal noem hulle met valse name 'heerskappy', en waar hulle 'n woestyn maak, noem hulle dit vrede."

Godsdienstige beskouings

'n Beeld van Eirene, die godin van vrede in die antieke Griekse godsdiens, met die kind Ploutos.

Godsdienstige oortuigings probeer dikwels die basiese probleme van die menslike lewe uitwys en aanspreek, waaronder konflikte tussen, onder en binne mense en samelewings. In die antieke Griekssprekende wêreld is die deug van vrede as die godin Eirene vergestalt en in die Latynsprekende wêreld as die godin Pax. Antieke beeldhouers het haar gewoonlik as 'n volwasse vrou voorgestel, meestal met 'n oorvloedshoring en 'n skepter en soms met 'n fakkel of olyfblare.

Christendom

Christene, wat glo dat Jesus die Joodse Messias is wat Christus ("die Gesalfde") genoem word, vertolk Jesaja 9:6 as 'n Messiaanse profesie oor Jesus waarin hy die "Vredevors" genoem word. In die Evangelie volgens Lukas besing Sagaria sy seun Johannes:

En jy, kind, sal die profeet van die Allerhoogste genoem word, want jy sal voor die Here uitgaan om sy weë voor te berei, om sy volk kennis van verlossing te gee deur die vergifnis van hul sondes. Deur die innige ontferming van ons God sal die daeraad uit die hoogte oor ons opgaan om lig te gee aan dié wat in duisternis en in die skaduwee van die dood sit, om ons voete op die pad van vrede te lei.

—Lukas 1:76-79

Eeue later, in die Middeleeue, het die aansporing tot vrede in die Evangelie volgens Matteus ook vir Franciskus van Assisi se veroordeling van oorlog as grondslag gedien. Franciskus, wat as jongman tydens Pous Innocentius III se Vierde Kruistog self krygsdiens verrig het en daarmee ontnugter geraak het, het sy volgelinge aangespoor om Matteus 5:9 na te volg: "Geseënd is die vredemakers, want hulle sal kinders van God genoem word. Hulle is waarlik vredemakers wat hul vrede van gees en hart ter wille van die liefde vir ons Here Jesus Christus kan bewaar, ten spyte van alles wat hulle in hierdie wêreld verduur."

Vredeskerke in die Anabaptistiese Christelike tradisie, soos die Mennoniete en die Kwakers, en pasifiste in die Heiligheidsmetodisme beoefen geweldloosheid as 'n getuienis van vrede en neem nie aan oorlogvoering deel nie.

In die Rooms-Katolieke Kerk dokumenteer talle pouslike dokumente oor die rosekrans 'n deurlopende vertroue van die pouse in die rosekrans as 'n middel om vrede te bevorder. In die ensikliek Mense maio van 1965, waarin hy die bid van die rosekrans aangemoedig het, en soos in die ensikliek Christi Matri van 1966 herbevestig is, het Pous Paulus VI om vrede gepleit; in die apostoliese aansporing Recurrens mensis October van Oktober 1969 het hy verklaar dat die rosekrans 'n gebed is wat die groot gawe van vrede bevoordeel.

Hindoeïsme

Hindoetekste bevat verskeie gedeeltes oor vrede. Die Yajurveda, een van die Vedas, lui:

Mag daar vrede in die hemele wees, vrede in die lug, vrede op die aarde. Laat daar koelte in die water wees, genesing in die kruie en vrede wat van die bome af uitstraal. Laat daar harmonie in die planete en in die sterre wees, en volmaaktheid in die ewige kennis. Mag alles in die heelal in vrede wees. Laat vrede altyd en oral deurdring. Mag ek daardie vrede binne my eie hart ervaar.

—Yajurveda 36.17

'n Ander gedeelte, Yajurveda 7.52, vra om eensgesindheid met eie mense sowel as met vreemdelinge en om 'n eenheid van harte tussen hulle, terwyl die Ramayana, wat aan Valmiki toegeskryf word, die geweldlose weg as die ware oorwinning voorstel:

'n Verhewe wese vergeld nie kwaad met kwaad nie. Dit is 'n stelreël wat 'n mens behoort na te kom ... 'n Mens behoort nooit die slegtes of die goeies of selfs diere wat die dood verdien, te benadeel nie. 'n Edel siel sal selfs teenoor dié wat dit geniet om ander te beseer of wat wreedhede pleeg, medelye betoon ... Wie is sonder gebrek?

—Valmiki, Ramayana

Boeddhisme

Boeddhiste glo dat vrede bereik word deur pyn en lyding te beëindig. Hulle beskou pyn en lyding as iets wat uit begeertes (in die uiterste, gierigheid), afkeer (vrese) en waanvoorstellings voortkom, en lyding self as 'n verknogtheid aan uitkomste. Om sulke pyn en lyding uit te skakel en persoonlike vrede te bereik, hou volgelinge van die weg van die Boeddha by 'n stel leerstellings wat as die Vier Edele Waarhede bekend staan, 'n kernbeginsel van die Boeddhistiese filosofie.

Islam

Die woord Islam is van die stamwoord salam afgelei, wat letterlik vrede beteken. Die Koran sê: "dié wat glo en wie se harte troos vind in die gedagtenis aan Allah. Waarlik, in die gedagtenis aan Allah vind harte troos" (Koran 13:28), en: "O gelowiges! Wanneer julle gevra word om in byeenkomste plek te maak, doen dit. Allah sal in sy genade vir julle plek maak. En as julle gevra word om op te staan, doen dit. Allah sal dié van julle wat gelowig is, verhef, en ook dié wat met kennis begenadig is, in rang verhef. En Allah weet alles wat julle doen" (Koran 58:11).

Judaïsme

Die Joodse tradisie verbind God met vrede, soos uit verskeie beginsels en wette in die Judaïsme blyk.

Shalom, die Bybelse en moderne Hebreeuse woord vir vrede, kom volgens die Joodse teologie van 'n Hebreeuse werkwoord wat "om volledig of heel te wees" beteken. Hoewel "vrede" die gewone vertaling is, het shalom, wat ook aan die Arabiese woord salaam verwant is, verskeie ander betekenisse, waaronder geregtigheid, goeie gesondheid, veiligheid, welstand, voorspoed, billikheid, sekuriteit, geluk en vriendelikheid, sowel as "hallo" en "totsiens". Shalom is volgens die Joodse reg en tradisie ook een van die name vir God: 'n mens mag byvoorbeeld nie "shalom" in die badkamer sê nie, omdat dit uit eerbied vir die Godsnaam verbode is om enige van God se name daar uit te spreek.

Die Joodse liturgie en gebede is deurspek met versoeke dat God vrede in die wêreld moet vestig. Die Amida, 'n kerngebed wat drie keer per dag opgesê word, sluit met 'n seënbede om vrede af; daardie laaste seënbede handel oor vrede en word met versoeke om vrede en seëninge ingelei sowel as afgesluit.

Vrede staan sentraal in die Joodse kernbeginsel van die masjiach ("messias"), wat op 'n tyd van algemene vrede en oorvloed dui, 'n tyd waarin wapens in ploegskare omgesmee sal word en leeus by lammers sal lê. Soos in die boek Jesaja geskryf staan:

Hulle sal hul swaarde in ploegskare omsmee en hul spiese in snoeimesse; nasie sal nie teen nasie die swaard opneem nie, en hulle sal nie meer leer om oorlog te maak nie.

—Jesaja 2:4

Die wolf sal by die lam bly, die luiperd sal by die bokkie gaan lê, die kalf en die leeu en die jong dier bymekaar, en 'n klein kindjie sal hulle lei. Die koei sal met die beer wei, hul kleintjies sal bymekaar lê, en die leeu sal strooi eet soos die bees. Die suigling sal by die gat van die kobra speel, en die kind sal sy hand in die nes van die adder steek. Hulle sal op my hele heilige berg geen skade of verwoesting aanrig nie, want die aarde sal vol wees van die kennis van die Here soos die waters die see oordek.

—Jesaja 11:6-9

Hierdie laaste beeld uit die Tanach versinnebeeld die vrede wat die verlangde Messiaanse tydperk sal kenmerk, 'n vrede waarin natuurlike vyande, die sterke en die swakke, roofdier en prooi, in harmonie saam sal leef. Jode bid elke dag vir die Messiaanse tydperk van vrede, en die geloof in die aankoms daarvan is volgens Maimonides een van die dertien kernbeginsels van die Joodse geloof.

Ideologiese beskouings

Pasifisme

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Pasifisme.

Die vredesteken, wat algemeen met die pasifisme verbind word.

Die pasifisme is die kategoriese verwerping van oorlog of geweld as 'n manier om dispute te besleg of 'n voordeel te verkry. Dit dek 'n hele spektrum sienings: van die oortuiging dat alle internasionale dispute op vreedsame wyse opgelos kan en moet word, tot pleidooie vir die afskaffing van organisasies wat aggressiewe gedrag institusionaliseer, soos die weermag of wapenvervaardigers, tot verset teen enige inrigting van die samelewing wat op staatsgeweld steun. Groepe wat die staat se gebruik van geweld soms teenstaan, is onder meer anargiste en libertariste. Die absolute pasifisme verwerp geweld onder alle omstandighede, ook ter verdediging van jouself en van ander.

Die pasifisme kan op morele beginsels (deontologies) of op pragmatiese oorwegings (konsekwensialisties) berus. Volgens die beginselvaste pasifisme is alle vorme van geweld onvanpaste antwoorde op konflik en is hulle moreel verkeerd, terwyl die pragmatiese pasifisme hou dat die koste van oorlog en van geweld tussen mense so hoog is dat beter maniere om dispute te besleg gevind moet word.

Innerlike vrede, meditasie en gebed

'n Boeddhistiese monnik tydens meditasie naby die Phu Soi Dao-nasionale park in Thailand, 2009.

Sielkundige of innerlike vrede, dus gemoedsrus, verwys na 'n toestand waarin 'n mens innerlik of geestelik in vrede is, met genoeg helderheid van kennis en insig om te midde van skynbare onenigheid, stres en ongemak rustig te bly. Om innerlik "in vrede" te wees, word as 'n gesonde geestestoestand en 'n homeostase van emosies beskou, en as die teenoorgestelde van spanning, geestelike angs of emosionele onstabiliteit. In meditatiewe tradisies word die bereiking van gemoedsrus dikwels met saligheid en geluk verbind.

Gemoedsrus, sereniteit en kalmte beskryf 'n gesteldheid wat van die gevolge van stres vry is. In sommige meditatiewe tradisies word innerlike vrede as 'n toestand van bewussyn of verligting beskou wat deur verskillende soorte meditasie, gebed, tai chi, joga of ander geestelike of liggaamlike dissiplines gekweek kan word. Baie van hierdie praktyke beskryf dié vrede as 'n ervaring waarin 'n mens jouself ken. Die soeke na innerlike vrede word dikwels met tradisies soos die Boeddhisme en die Hindoeïsme verbind, met sommige tradisionele Christelike kontemplatiewe praktyke soos die monastisisme, en met die New Age-beweging.

Nie-aggressiebeginsel

Volgens die nie-aggressiebeginsel is aggressie teen 'n persoon of 'n persoon se eiendom altyd 'n onsedelike skending van die reg op lewe, vryheid en eiendom. Om bedrog in plaas van toestemming te gebruik om 'n doel te bereik, is eweneens 'n skending daarvan. Binne die raamwerk van hierdie beginsel geld verkragting, moord, bedrog, onvrywillige belasting, staatsregulering en ander gedrag wat aggressie teen andersins vreedsame mense inisieer, dus as skendings.

Satyagraha

Martin Luther King jr. is deur die satyagraha beïnvloed.

Satyagraha is 'n filosofie en praktyk van geweldlose verset wat deur Mahatma Gandhi ontwikkel is. Hy het satyagraha-metodes in die veldtogte vir Indiese onafhanklikheid sowel as in sy vroeër stryd in Suid-Afrika ingespan.

Die woord satyagraha self is deur 'n openbare wedstryd gemunt wat Gandhi in Indian Opinion, die koerant wat hy in Suid-Afrika uitgegee het, aangebied het toe hy besef het dat nóg die alledaagse Hindi van sy tyd nóg Engels 'n woord gehad het wat sy eie bedoeling met geweldlose benaderings tot konflik volledig uitgedruk het. Volgens Gandhi se outobiografie was die wenner Maganlal Gandhi, vermoedelik geen familie nie, wat die inskrywing sadagraha voorgelê het en wat Gandhi toe tot satyagraha verander het. Etimologies beteken dié Indiese woord "waarheidsvastheid" en word dit gewoonlik as "standvastigheid in die waarheid" of "waarheidskrag" vertaal.

Die satyagraha-teorie het ook Martin Luther King jr., James Bevel en ander tydens die veldtogte van die burgerregtebeweging in die Verenigde State van Amerika beïnvloed. Die teorie beskou middele en doelwitte as onskeibaar, en dit is daarom teenstrydig om geweld te probeer gebruik om vrede te bereik. Soos Gandhi geskryf het: "Hulle sê: 'middele is tog maar middele'. Ek sou sê: 'middele is tog alles'. Soos die middele, so die doel ..."

Teorieë

Daar bestaan baie verskillende teorieë oor vrede in die veld van vredestudie, wat die studie van de-eskalasie, konflikomvorming, ontwapening en die beëindiging van geweld insluit. Die definisie van vrede kan van godsdiens tot godsdiens, van kultuur tot kultuur en van vakgebied tot vakgebied verskil.

Magsbalans

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Magsbalans.

Die klassieke "realistiese" standpunt is dat die sleutel tot orde tussen state, en dus tot 'n groter kans op vrede, die handhawing van 'n magsbalans tussen state is, dus 'n toestand waarin geen staat so oorheersend is dat dit vir die res die wet kan voorskryf nie. Onder die eksponente van dié siening tel Klemens von Metternich, Otto von Bismarck, Hans Morgenthau en Henry Kissinger. 'n Verwante benadering, eerder in die tradisie van Hugo Grotius as van Thomas Hobbes, is deur die sogenaamde Engelse skool van internasionale betrekkinge verwoord, onder meer deur Martin Wight in sy boek Power Politics (1946, 1978) en Hedley Bull in The Anarchical Society (1977).

Omdat die handhawing van 'n magsbalans in sommige omstandighede 'n bereidheid om oorlog te maak kan vereis, het sommige kritici die gedagte van 'n magsbalans as 'n bevordering van oorlog eerder as van vrede beskou. Dit was 'n radikale kritiek op dié ondersteuners van die Geallieerde en geassosieerde moondhede wat die toetrede tot die Eerste Wêreldoorlog daarmee geregverdig het dat dit nodig was om die magsbalans in Europa teen 'n Duitse strewe na hegemonie te beskerm.

In die tweede helfte van die 20ste eeu, en veral tydens die Koue Oorlog, het 'n besondere vorm van magsbalans, naamlik wedersydse kernafskrikking, as 'n wyd gehuldigde leerstelling oor die sleutel tot vrede tussen die groot moondhede na vore gekom. Kritici het aangevoer dat die opbou van kernwapenvoorrade die kans op oorlog eerder as op vrede vergroot het, en dat die "kernsambreel" kleiner oorloë "veilig" en daarom waarskynliker gemaak het, soos die Viëtnamoorlog en die Sowjet-inval in Tsjeggo-Slowakye om die Praagse Lente te beëindig. Ander kritici soos Robert L. Holmes gebruik 'n reductio ad absurdum-argument om daarop te wys dat enige vertroue op 'n strategie van wedersydse kernafskrikking as middel om 'n kernoorlog te voorkom, in die beste geval onredelik is, aangesien dit juis die gebruik van die oorlogsinstrumente vereis wat dit wil vermy, terwyl dit ook nie 'n inherente doeltreffendheid in die voorkoming van oorlog in die verlede, die hede of die toekoms aantoon nie.

Versoeningsbeleid en afskrikking

Versoeningsbeleid is 'n strategie om vrede te bereik deur politieke, materiële of territoriale toegewings aan 'n aggressiewe moondheid te maak. Afskrikking is 'n strategie om vrede te bereik deur dreigemente of beperkte geweld te gebruik om 'n rolspeler te ontmoedig om 'n konflik te laat eskaleer, gewoonlik omdat die voornemende aanvaller glo dat die kans op sukses klein en die koste van 'n aanval hoog is.

Om die waarheid aan die magtiges te sê

Om die waarheid aan die magtiges te sê, in Engels speaking truth to power, is 'n geweldlose politieke taktiek wat dissidente teen die heersende wysheid of die propaganda van regerings gebruik wat hulle as onderdrukkend of outoritêr beskou. Onder die beoefenaars wat vir 'n regverdiger en waarheidsgetrouer wêreld geveg het, tel Apollonius van Tiana, Václav Havel, Nelson Mandela, aartsbiskop Desmond Tutu, Mahatma Gandhi, Bacha Khan en die Dalai Lama.

Die uitdrukking kom uit die pamflet Speak Truth to Power: a Quaker Search for an Alternative to Violence, wat die American Friends Service Committee in 1955 uitgegee het. Een van die medewerkers aan die inhoud daarvan was die burgerregte-aktivis Bayard Rustin.

Vrye handel en onderlinge afhanklikheid

Dit was 'n kernbeginsel van die klassieke liberalisme, byvoorbeeld onder Engelse liberale denkers van die laat 19de en vroeë 20ste eeu, dat vrye handel vrede bevorder. Die Cambridge-ekonoom John Maynard Keynes (1883-1946) het byvoorbeeld gesê dat hy met dié gedagte "groot geword" het en dit tot minstens die 1920's onbevraagteken aanvaar het. Tydens die ekonomiese globalisering in die dekades voor die Eerste Wêreldoorlog het skrywers soos Norman Angell aangevoer dat die groei van ekonomiese onderlinge afhanklikheid tussen die groot moondhede 'n oorlog tussen hulle nutteloos en daarom onwaarskynlik gemaak het. Hy het dié argument in 1913 gestel; 'n jaar later was Europa se ekonomies verweefde state in wat later as die Eerste Wêreldoorlog bekend sou staan, betrokke.

Demokratiese en territoriale vredesteorie

Volgens die demokratiese vredesteorie veroorsaak demokrasie vrede tussen demokrasieë, en wel weens die aanspreeklikheid, instellings, waardes en norme van demokratiese lande.

Die territoriale vredesteorie stel die omgekeerde: vrede veroorsaak demokrasie, omdat territoriale oorloë tussen buurlande tot outoritêre houdings en 'n miskenning van demokratiese waardes lei. Dié teorie word deur historiese studies ondersteun wat aantoon dat lande selde demokraties word voordat hul grense deur territoriale vrede met buurlande beslis is.

Die vrede-en-oorlogspel

Die vrede-en-oorlogspel is 'n benadering in die spelteorie om die verhouding tussen vrede en konflikte te verstaan. Die hipotese van die herhaalde spel is oorspronklik deur akademiese groepe en rekenaarsimulasies gebruik om moontlike strategieë van samewerking en aggressie te ondersoek.

Namate die vredemakers mettertyd ryker geword het, het dit duidelik geword dat oorlogmaak hoër koste as wat aanvanklik verwag is, inhou. Een van die goed ondersoekte strategieë wat welvaart vinniger opgebou het, was op Djengis Khan gebaseer, naamlik 'n volgehoue aanvaller wat onophoudelik oorlog maak om hulpbronne te bekom. Dit het daarteenoor tot die ontwikkeling van die sogenaamde "uitlokbare gawe kêrel"-strategie gelei, 'n vredemaker tot hy aangeval word, wat verder verbeter is deur selfs ná 'n aanval af en toe te vergewe. Deur die uitslae van al die paarspele vir elke speler saam te tel, blyk dit dat verskeie spelers welvaart opbou deur met mekaar saam te werk terwyl hulle 'n volgehoue aanvaller uitbloei.

Sosialisme en bestuurde kapitalisme

Sosialistiese, kommunistiese en linksliberale skrywers van die 19de en 20ste eeu, soos Lenin, J.A. Hobson en John Strachey, het aangevoer dat die kapitalisme oorlog veroorsaak, byvoorbeeld deurdat dit imperiale of ander ekonomiese mededinging bevorder wat tot internasionale konflik lei. Dit het sommige daartoe gebring om te betoog dat internasionale sosialisme die sleutel tot vrede is.

In antwoord op sulke skrywers het Keynes in die 1930's egter aangevoer dat 'n bestuurde kapitalisme vrede kan bevorder. Dit het internasionale koördinasie van fiskale en monetêre beleid, 'n internasionale monetêre stelsel wat lande se belange nie teen mekaar afspeel nie, en 'n hoë mate van handelsvryheid behels. Hierdie gedagtes het aan Keynes se werk tydens die Tweede Wêreldoorlog ten grondslag gelê, wat in 1944 by Bretton Woods tot die stigting van die Internasionale Monetêre Fonds en die Wêreldbank gelei het en later tot die Algemene Ooreenkoms oor Tariewe en Handel, waaruit die Wêreldhandelsorganisasie gegroei het.

Internasionale organisasie en reg

Een van die invloedrykste vredesteorieë, veral sedert die stigting van die Volkebond in 1919, is dat vrede bevorder sal word as die doelbewuste anargie van state deur die groei van internasionale reg vervang word, soos bevorder en toegepas deur internasionale organisasies soos die Volkebond, die Verenigde Nasies en ander funksionele internasionale organisasies. Een van die vroegste en belangrikste eksponente van dié siening was Alfred Eckhard Zimmern, onder meer in sy boek The League of Nations and the Rule of Law van 1936.

Transnasionale solidariteit

Baie "idealistiese" denkers oor internasionale betrekkinge, byvoorbeeld in die tradisies van Kant en Karl Marx, voer aan dat die sleutel tot vrede die groei van een of ander vorm van solidariteit tussen mense of klasse van mense is wat die skeidslyne tussen nasies of state oorspan wat tot oorlog lei.

Een weergawe hiervan is die gedagte om internasionale begrip tussen nasies deur die internasionale mobiliteit van studente te bevorder, 'n gedagte wat Cecil Rhodes met die skepping van die Rhodes-studiebeurse die kragtigste gestel het en wat opvolgers soos J. William Fulbright met die Fulbright-genootskappe voortgesit het. Rhodes het in 1901 oor die beurse geskryf dat "die doel is dat 'n begrip tussen die drie groot moondhede oorlog onmoontlik sal maak en dat opvoedkundige betrekkinge die sterkste band sal wees". 'n Ander teorie is dat vrede tussen lande op grond van die aktiewe bestuur van waterbronne ontwikkel kan word.

Organisasies en pryse

Verenigde Nasies

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Verenigde Nasies.

Vredesoperasies van die Verenigde Nasies. Donkerblou gebiede dui lopende operasies aan en liggeblou gebiede voormalige operasies.

Die Verenigde Nasies (VN) is 'n internasionale organisasie wat hom ten doel stel om samewerking in die internasionale reg, internasionale veiligheid, ekonomiese ontwikkeling, maatskaplike vooruitgang, menseregte en wêreldvrede te bevorder. Die VN is in 1945 ná die Tweede Wêreldoorlog gestig om die Volkebond te vervang, om oorloë tussen lande te stuit en om 'n platform vir gesprek te bied. Die VN en die Veiligheidsraad funksioneer sedertdien met die doel om konflikte sonder oorlog te besleg, hoewel lande sedert 1945 by talle militêre konflikte betrokke geraak het.

Nadat die Veiligheidsraad dit goedgekeur het, stuur die VN vredesmagte na gebiede waar 'n gewapende konflik pas beëindig of opgeskort is, om die bepalings van vredesooreenkomste toe te pas en om die strydendes te ontmoedig om die vyandighede te hervat. Omdat die VN geen eie weermag het nie, word vredesmagte vrywillig deur lidlande verskaf. Die magte wat VN-ooreenkomste toepas, ook die "Blou Helms" genoem, ontvang VN-medaljes, wat as internasionale eerbewyse eerder as militêre eerbewyse geld. Die vredesmag as geheel het in 1988 die Nobelprys vir Vrede ontvang.

Die Internasionale Dag van Vrede, wat op 21 September gevier word, is as 'n dag ingestel om vrede te erken, te eer en te bevorder.

Polisie

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Polisie.

Die staat se verpligting om binnelandse vrede binne sy grense te verseker, word gewoonlik aan die polisie en ander binnelandse ordehandhawing opgedra. Die polisie is 'n saamgestelde liggaam van persone wat deur 'n staat gemagtig word om die reg toe te pas, om die lewens, vryheid en besittings van burgers te beskerm en om misdaad en burgerlike onrus te voorkom. Hul bevoegdhede sluit die reg om in hegtenis te neem en die gewettigde gebruik van geweld in. Die term word gewoonlik met die polisiemagte van 'n soewereine staat verbind wat gemagtig is om die staat se polisiebevoegdheid binne 'n bepaalde regs- of grondgebied uit te oefen. Polisiemagte word dikwels as iets aparts van die weermag en van ander organisasies wat die staat teen buitelandse aanvallers verdedig, omskryf, hoewel die gendarmerie militêre eenhede is wat met burgerlike ordehandhawing belas word. Polisiemagte is gewoonlik openbare dienste wat uit belasting gefinansier word.

Nasionale veiligheid

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Nasionale veiligheid.

'n Land se nasionale veiligheidsapparaat is daarvoor verantwoordelik om vrede en veiligheid teen buitelandse bedreigings en aanvalle te verseker. Nasionale veiligheid kan deur 'n reeks faktore bedreig word, waaronder die optrede van ander state, soos militêre aanvalle of kuberaanvalle, gewelddadige nie-staatsrolspelers soos terroriste, georganiseerde misdaadgroepe soos dwelmkartelle, en natuurrampe soos vloede en aardbewings. Sistemiese dryfkragte van onveiligheid, wat transnasionaal van aard kan wees, is onder meer ekonomiese ongelykheid en marginalisering, politieke uitsluiting, klimaatsverandering en die verspreiding van kernwapens. Die handhawing van vrede en van 'n nasiestaat se veiligheid het verskeie dimensies, waaronder ekonomiese veiligheid, energieveiligheid, fisiese veiligheid, omgewingsveiligheid, voedselsekerheid, grensveiligheid en kuberveiligheid.

Volkebond

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Volkebond.

Die belangrikste voorloper van die Verenigde Nasies was die Volkebond. Dit is by die Vredeskonferensie van Parys van 1919 in die lewe geroep en het uit die pleidooie van Woodrow Wilson en ander idealiste tydens die Eerste Wêreldoorlog voortgekom. Die handves van die Volkebond is in 1919 by die Verdrag van Versailles ingesluit, en die Bond het tot sy ontbinding weens die Tweede Wêreldoorlog sy setel in Genève gehad. Die hoë verwagtinge wat in die 1920's algemeen oor die Bond gekoester is, het in die 1930's plek gemaak vir wye ontnugtering toe die Bond gesukkel het om op die uitdagings van Nazi-Duitsland, die fascistiese Italië en Japan te antwoord.

Die stigting van die Volkebond en die hoop op 'n ingeligte openbare mening oor internasionale vraagstukke het ná die Eerste Wêreldoorlog ook liggame tot stand gebring wat hulle op die begrip van internasionale aangeleenthede toespits, soos die Council on Foreign Relations in New York en die Royal Institute of International Affairs by Chatham House in Londen. Die akademiese studie van internasionale betrekkinge het in dieselfde tyd begin professionaliseer: die eerste professoraat in internasionale politiek is in 1919 aan die Universiteit van Aberystwyth in Wallis ingestel en na Woodrow Wilson vernoem.

Olimpiese Spele

Die idealistiese pleidooie vir vrede van die laat 19de eeu, wat tot die Nobelprys vir Vrede, die Rhodes-studiebeurse, die Carnegie Endowment for International Peace en uiteindelik tot die Volkebond gelei het, het ook die herlewing van die antieke Olimpiese ideaal gebring. Onder leiding van Pierre de Coubertin het dit in 1896 op die eerste van die moderne Olimpiese Spele uitgeloop.

Nobelprys vir Vrede

Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Nobelprys vir Vrede.

Henri Dunant het die eerste Nobelprys vir Vrede vir sy rol in die stigting van die internasionale Rooikruis ontvang.

Die Nobelprys vir Vrede is sedert 1901 die wêreld se aansienlikste eerbewys aan persone of organisasies wat 'n beduidende bydrae tot vrede gelewer het. Die prys word deur die Noorse Nobelkomitee toegeken, 'n groep van vyf persone wat deur die Noorse parlement aangewys word. Genomineerdes uit die hele wêreld word voorgestel, dikwels mense wat hulle daarvoor beywer het om konflik te beëindig, menseregte te beskerm of humanitêre werk te bevorder. Die prys word jaarliks aan internasionaal vername persone toegeken en is in Alfred Nobel se testament in die lewe geroep. Volgens Nobel se testament moet die vredesprys aan die persoon toegeken word wat "vir broederskap tussen nasies, vir die afskaffing of inkorting van staande leërs en vir die hou en bevordering van vredeskongresse die meeste of die beste werk gedoen het".

Ander vredespryse

Benewens die Nobelprys word 'n aantal ander pryse vir bydraes tot vrede toegeken:

Prys	Toegeken deur	Sedert	Beskrywing
Internasionale Gandhi-vredesprys	die regering van Indië	1995	Vernoem na Mahatma Gandhi en ingestel ter viering van die 125ste herdenking van sy geboorte. Dit word jaarliks aan persone en instellings toegeken vir hul bydraes tot maatskaplike, ekonomiese en politieke omvorming deur geweldloosheid en ander Gandhiaanse metodes, en bestaan uit 10 miljoen roepee in kontant, in enige geldeenheid omskakelbaar, 'n gedenkplaat en 'n oorkonde. Dit is vir alle persone oop, ongeag nasionaliteit, ras, geloof of geslag.
Studentevredesprys	die Noorse studentegemeenskap		Word elke twee jaar aan 'n student of 'n studenteorganisasie toegeken wat 'n beduidende bydrae tot die bevordering van vrede en menseregte gelewer het.
Ahmadiyya-Moslemvredesprys	die Ahmadiyya-Moslemvredespryskomitee	2009	Word jaarliks toegeken "ter erkenning van 'n persoon of 'n organisasie se bydrae tot die bevordering van die saak van vrede". Dit is op aanwysing van die kalief van die Ahmadiyya-Moslemgemeenskap, Mirza Masroor Ahmad, ingestel.
Sydney-vredesprys	die Sydney Peace Foundation		Word elke jaar in die eerste week van November toegeken aan 'n organisasie of persoon wie se lewe en werk beduidende bydraes gelewer het tot die bereiking van vrede met geregtigheid op plaaslike, nasionale of internasionale vlak, tot die bevordering en verwesenliking van menseregte, of tot die filosofie, taal en praktyk van geweldloosheid.

Vredesmuseums

'n Vredesmuseum is 'n museum wat geskiedkundige vredesinisiatiewe dokumenteer. Baie van hierdie museums bied ook programme aan wat geweldlose konflikoplossing bevorder, hetsy op persoonlike, streeks- of internasionale vlak.

Monumente

Die Vredesboog op die grens tussen die Verenigde State van Amerika en Kanada.

Die volgende is monumente tot vrede:

Naam	Plek	Organisasie	Betekenis
Twaalf metaalkolosse	Epang-paleis, Xi'an	die keiser van China	Ná die Qin se universele verowering en as versinnebeelding van die universele pasifisering het die eerste keiser al die metaalwapens van die voormalige Strydende State as oorbodig ingesamel en hulle tot twaalf standbeelde en klokke omgesmelt.
Ara Pacis	Rome, Italië	die Romeinse Senaat	Die vredesmonument is bo die tradisionele triomfboog verkies omdat Augustus die bereiking van universele vrede bo die Romeinse militêre oorwinning beklemtoon het.
Dirk Willems-vredestuin	Steinbach, Manitoba	die Mennonitiese Erfenisdorp	'n Vredestuin wat die verhaal van Dirk Willems vertel; 'n plek vir nadenke oor wat dit beteken om 'n lewe van radikale vredemaking te lei.
Japannese Vredestuin	Fredericksburg, Texas	die Nasionale Museum van die Pasifiese Oorlog	'n Geskenk van die mense van Japan aan die mense van die Verenigde State ter ere van Chester W. Nimitz, en aangelê as 'n rusplek weg van die intensiteit van geweld, verwoesting en verlies.
Japannese Vredesklok	New York	die Verenigde Nasies	Wêreldvrede.
Fountain of Time	Chicago	die Chicago Park District	Honderd jaar van vrede tussen die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk.
Fredensborg-paleis	Fredensborg, Denemarke	Frederik IV	Die vrede tussen Denemarke-Noorweë en Swede ná die Groot Noordelike Oorlog, wat op 3 Julie 1720 op die terrein van die onvoltooide paleis onderteken is.
Internasionale Vredestuin	Noord-Dakota en Manitoba	'n organisasie sonder winsbejag	Vrede tussen die Verenigde State en Kanada; wêreldvrede.
Vredesboog	die grens tussen die Verenigde State en Kanada, naby Surrey in Brits-Columbië	'n organisasie sonder winsbejag	Opgerig ter ere van die eerste honderd jaar van vrede tussen Groot-Brittanje en die Verenigde State ná die ondertekening van die Verdrag van Gent in 1814.
Shanti Stupa	Pokhara, Nepal	Nipponzan-Myōhōji-Daisanga	Een van tagtig vredespagodes in die wêreld.
Standbeeld van Europa	Brussel	die Europese Kommissie	Eenheid in vrede in Europa.
Waterton-Glacier Internasionale Vredespark	Alberta en Montana	'n organisasie sonder winsbejag	Wêreldvrede.

Studie en meting

Vrede- en konflikstudie

'n Besonderheid uit Peace and Prosperity (1896) deur Elihu Vedder, in die Thomas Jefferson-gebou van die Amerikaanse Kongresbiblioteek.

Vrede- en konflikstudie is 'n akademiese vakgebied wat gewelddadige en geweldlose gedrag sowel as die strukturele meganismes rondom gewelddadige en geweldlose maatskaplike konflikte uitwys en ontleed, en wel om die prosesse wat tot 'n wensliker menslike bestaan lei, beter te verstaan. 'n Verwante vorm, die vredestudie of irenologie, is 'n interdissiplinêre poging wat op die voorkoming, de-eskalasie en oplossing van konflikte gerig is. Dit staan teenoor die oorlogstudie of polemologie, wat op die doeltreffende bereiking van die oorwinning in konflikte gerig is. Die betrokke dissiplines kan onder meer politieke wetenskap, aardrykskunde, ekonomie, sielkunde, sosiologie, internasionale betrekkinge, geskiedenis, antropologie, godsdienswetenskap en genderstudie insluit.

Meting en ranglyste

Hoewel vrede wyd as iets ontasbaars beskou word, het verskeie organisasies al probeer om dit te kwantifiseer en te meet. Die Globale Vredesindeks van die Institute for Economics and Peace is 'n bekende poging om die vreedsaamheid van lande aan die hand van 23 aanwysers van die afwesigheid van geweld en van die vrees vir geweld te beoordeel. Die 2015-uitgawe van die indeks het 163 lande op hul binnelandse en buitelandse vlakke van vrede gerangskik, en volgens die 2017-uitgawe was Ysland die vreedsaamste land in die wêreld en Sirië die minste vreedsame.

Die Indeks van Brose State, voorheen die Indeks van Mislukte State, wat deur die Fund for Peace opgestel word, kyk na die risiko van onstabiliteit of geweld in 178 lande. Dié indeks meet hoe bros 'n staat is aan die hand van 12 aanwysers en subaanwysers wat politieke, sosio-ekonomiese en militêre aspekte van lande beoordeel. Volgens die 2015-uitgawe was Suid-Soedan die brosste land en Finland die minste bros. Die Universiteit van Maryland gee die Peace and Conflict Instability Ledger uit, wat 163 lande aan die hand van vyf aanwysers beoordeel en die meeste aandag gee aan die risiko van politieke onstabiliteit of gewapende konflik oor 'n tydperk van drie jaar. Benewens hierdie verslae gee ander organisasies, waaronder die George Mason-universiteit, ook indekse uit wat lande volgens vreedsaamheid rangskik.

Lang vredestydperke

Die langste onafgebroke tydperk van vrede en neutraliteit onder lande wat vandag bestaan, word in Swede sedert 1814 en in Switserland gevind, wat sedert 1815 'n amptelike beleid van neutraliteit volg. Die tydperke van betreklike vrede in Europa en die wêreld wat as die Pax Britannica (1815-1914), die Pax Europaea en Pax Americana (sedert die 1950's) en die Pax Atomica (ook sedert die 1950's) bekend staan, het dit deels moontlik gemaak.

Ander voorbeelde van lang vredestydperke is:

• die isolasionistiese Edo-tydperk, ook die Tokugawa-sjogoenaat genoem, in Japan van 1603 tot 1868, dus 265 jaar;
• die Pax Khazarica in die Khasaarse Kanaat van ongeveer 700 tot 950 n.C., dus 250 jaar;
• die Pax Romana in die Romeinse Ryk, vir 190 of 206 jaar.

Eksterne skakels

• Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir vrede.
• Carnegie Endowment for International Peace
• Navorsingsgids oor vrede deur die Verenigde Nasies se biblioteek in Genève
• Vredesmonumente oor die wêreld