Pumunta sa nilalaman

Pax Silica

Mula sa Wikipedia, ang malayang ensiklopedya
Pax Silica
Salawikain: "Securing the Silicon Supply Chain" (Ingles)
"Pagtiyak sa seguridad ng kadena ng suplay ng silikon" (Filipino)
  Mga bansang kasapi ng Pax Silica
  Mga bansang kasapi ng Pax Silica
UriInternasyonal inisyatiba para sa seguridad sa ekonomiya
Katayuan
Pinuno
Jacob Helberg
Itinatag
• Deklarasyon ng Pax Silica
12 Disyembre 2025; 8 buwan na'ng nakalipas (2025-12-12)

Ang Pax Silica (Latin para sa 'Kapayapaang Silisya') ay isang internasyonal na inisyatiba na pinamumunuan ng Estados Unidos at nakatuon sa pagsiguro ng mga kadena ng suplay para sa mga masulong na teknolohiya tulad ng mga semikonduktor, artipisyal na katalinuhan (AI), at mga bihirang elemento sa lupa. Hindi tuwirang layunin ng inisyatiba na bawasan ang pag-asa sa Tsina at kontrahin ang pangingibabaw nito sa mga larangang ito.[1][2][3]

Ang inisyatiba ay pinagtutulong-tulungan ng Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos at inilunsad noong Disyembre 2025 kasabay ng paglagda ng unang pangkat ng mga bansang kasosyo sa di-nagbubuklod na Deklarasyon ng Pax Silica.[4][5]

Paglulunsad at kaligiran

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Noong dekada 2020, lalong itinuring ng mga pamahalaan ang katatagan ng supply-chain sa mga semiconductor, mahahalagang mineral, at imprastraktura ng computing na may kaugnayan sa AI bilang isang prayoridad sa pambansang kaligtasan, sa gitna ng mga kontrol sa pagluluwas, mga hakbang sa patakaran sa industriya, at kompetisyong heopolitikal sa mga teknolohiyang sumusuporta sa advanced manufacturing at AI. Ang Pax Silica ay iniharap ng mga katuwang ng US bilang isang balangkas ng ekonomiko-kaligtasang naglalayong ihanay ang mga patakaran at pamumuhunan sa mga "mapagkakatiwalaang kasosyo" na nagho-host sa mga pangunahing kompanya ng teknolohiya at pangunahing kapasidad sa industriya.[4][6] Inilarawan ng manunuri ng Pacific Forum na si Akhil Ramesh, na sumusulat para sa magasing National Interest, ang inisyatibo bilang pag-unawa na: "ang kaligtasan sa ekonomiya ngayon ay hindi mapaghihiwalay sa kontrol sa enerhiya, mahahalagang mineral, mataas na kalidad na pagmamanupaktura, at mga advanced na modelo."[7]

Noong Disyembre 11, 2025, inanunsyo ng Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos ang kauna-unahang Pax Silica Summit at ang planong paglagda sa Pax Silica Declaration, na naglalarawan sa Pax Silica bilang pangunahing pagsisikap ng Kagawaran sa AI at kaligtasan ng supply-chain.[8] Ang unang summit ay ginanap sa Washington, DC noong Disyembre 12, 2025. Inilarawan sa fact sheet ng Kagawaran ng Estado ang mga larangan ng kooperasyon kabilang ang koneksyon at imprastraktura ng datos, compute at semiconductors, advanced manufacturing, lohistiko, mineral refining at processing, at enerhiya.[4]

Inilalarawan ng inisyatibo ang sarili nito bilang isang "positive-sum" na pakikipagtulungang nilayon upang mabawasan ang "mga mapilit na pag-asa" at mapabuti ang katatagan sa buong hanay ng teknolohiya, mula sa pagkuha at pagproseso ng mineral hanggang sa paggawa ng chip at imprastraktura ng computing.[4] Inilarawan ng mga opisyales ng US ang Pax Silica bilang isang balangkas para sa pag-uugnay ng mga pangunahing proyekto at pagkakahanay ng patakaran sa mga kasosyong bansa, kabilang ang pagmamapa sa supply-chain, mga inisyatibo sa pamumuhunan at pakikipagtulungan, at proteksiyon ng mga kritikal na imprastraktura at sensitibong teknolohiya. Iniulat ng Reuters ang mga talakayan tungkol sa mga proyektong may kaugnayan sa mga ruta ng kalakalan at lohistiko at isang inisyatibo sa isang liwasang pang-industriya sa Israel.[9] Ang mga bansang nasa Golpo, tulad ng UAE at Qatar, ay tumataya sa pag-akit ng mga kompanya ng AI na may murang enerhiya.[10] Bukod pa rito, ang potensyal ng UAE na mamuhunan sa mga aktibidad ng Pax Silica ay nabanggit bilang isang pangunahing asset para sa inisyatibo.[11][12][13] Noong unang bahagi ng 2026, inanunsyo ng Estados Unidos ang planong pag-aambag ng $250M para sa isang pamumuhunang konsorsiyum na naglalayong palakasin ang mga supply-chain ng enerhiya at mahahalagang mineral.[14]

Pagsapi

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Sa inagurasyon, pitong bansa ang lumagda sa Pax Silica Declaration, habang ang Taywan, ang Samahang Europeo, Kanada, at ang Organisasyon sa Ekonomikong Pakikipagtulungan at Pag-unlad ay lumahok bilang mga panauhin.[15][16] Noong Enero 2026, ang Qatar at ang Nagkakaisang Arabong Emirato ay kinilala sa publiko bilang mga prospektibong tagapaglagda, at ang kanilang pagsali ay inaasahan sa huling bahagi ng buwang iyon.[17]

Mga bansang lumagda sa Pax Silica Declaration

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Pitong bansa ang lumagda sa deklarasyon sa summit noong Disyembre 12, 2025, sa Washington, DC:[5]

Ang ilang mga bansang dumalo sa mga unang pag-uusap ay hindi agad lumagda, habang ang iba pang mga bansa ay inanyayahang sumali pagkatapos ng mga talakayan. Ang mga sumusunod ay ang mga kasaping lumagda sa deklarasyon:[5]

Mga bansang inanyayahan / lumahok, ngunit hindi pa lumalagda

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Sa paglulunsad, inilarawan ng mga materyales ng Estados Unidos at mga makabagong pag-uulat ang mga karagdagang inanyayahang maging kalahok at tagamasid, kabilang ang:

  • Canada Kanada – tagamasid/kalahok sa nauugnay na talakayan, sa mga materyales ng US briefing; hindi itinala bilang tagapaglagda.[6]
  • Taiwan Taywan – kalahok sa summit sessions ayon sa briefing ng Kagawaran ng Estado; hindi itinala bilang tagapaglagda.[6]
  • Estonya Estonya – naging tagamasid at lumagda sa deklarasyon noong Hunyo 26, 2026[30]
  •  Portugal - lumagda sa pagkakataong pagsali noong Hunyo.[kailangan ng sanggunian]
  • Bangladesh Banglades - inanyayahang sumali sa inisyatibo ni US special envoy noong Agosto 1, 2026[31]

Ang Organisasyon sa Ekonomikong Pakikipagtulungan at Pag-unlad (OECD) at ang Samahang Europeo ay nabanggit din ng mga katuwang ng US na naroroon bilang tagamasid, ngunit hindi mga bansa.[6]

Pagtanggap at kritisismo

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Pilipinas

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Kasunod ng pagsali ng Pilipinas sa inisyatiba noong Abril 2026, ang inisyatiba ng Pax Silica ay umani ng kritisismo dahil sa mga isyung may kaugnayan sa paggamit ng lupa, kahigpunuan, dulot nito sa kapaligiran, at pakikilahok ng dayuhan sa mga estratehikong industriya. Simula noong Abril at Mayo 2026, iba't ibang grupo ng mga magsasaka, mga kapisanan ng lipunang sibil, at mga blokeng pampolitika ang nagpahayag ng kanilang mga alalahanin tungkol sa mga maaaring maging bunga nito sa mga pampook na komunidad, mga kaayusan sa pamamahala, at ang papel ng bansa sa mga umuusbong na teknolohiya at mga kadena ng suplay na kritikal sa mineral.[32][33]

Noong Abril 2026, tinutulan ng mga kapisanang pang-agrikultura tulad ng Kilusang Magbubukid ng Pilipinas (KMP), Pambansang Kilusan ng mga Samahang Magsasaka (PKSM), at Pambansang Lakas ng Kilusang Mamamalakaya ng Pilipinas (Pamalakaya) ang iminungkahing pagsasalin ng agrikultural at baybaying lupain para sa malawakang pag-unlad ng industriya. Inilarawan ng KMP ang planong sonang ekonomikong kaligtasan sa loob ng Luzon Economic Corridor bilang isang "malawakang pagbebenta ng mga ari-arian," na nangangatwirang maaari nitong mapabilis ang pagbabagong-anyo ng lupa, pagkuha ng mga mapagkukunan, pagkasira ng kapaligiran, at ang pagpapaalis sa mga komunidad ng magsasaka at mangingisda. Itinuro din ng mga kritiko ang laki ng planong proyekto, na kinabibilangan ng 4,000-acre (humigit-kumulang 1,618-ektarya) na artificial intelligence at advanced manufacturing hub sa New Clark City, Tarlac, na nangangatwirang ang malawakang pag-unlad ng industriya ay maaaring makaapekto sa mga nakapalibot na komunidad, kaligtasan sa pagkain, at mga pattern ng paggamit ng lupa.[34][35]

Noong Abril 2026, tinutulan ng koalisyong Scientists and Technologists Oppose the US War (STOP US War), isang network ng mga dalub-agham, teknologo, tagapagtaguyod ng kapaligiran, at mga kapisanan ng lipunang sibil na kinabibilangan ng AGHAM, ang Computer Professionals' Union, at ang Kalikasan People's Network for the Environment, ang inisyatibo, na nangangatwirang maaari nitong mapadali ang kanilang inilarawan bilang "pandarambong sa likas na yaman" at mga aktibidad na nakakapinsala sa kapaligiran sa pagkuha ng mga likas na yaman. Nagpahayag ng pagkabahala ang koalisyon na ang malaking deposito ng Pilipinas ng nikel, tanso, kobalto, chromite, at mga bihirang lupang dukalin ay maaaring lalong mapunta sa mga supply chain na pinangungunahan ng mga dayuhan para sa artificial intelligence, pagmamanupaktura ng semiconductor, at mga advanced na teknolohiya. Ikinakatuwiran ng mga kritiko na ang inisyatibo ay nanganganib na palakasin ang papel ng bansa bilang tagapagtustos ng mga hilaw na materyales habang ang mga dayuhang kasosyo ay nakakuha ng mas malaking bahagi ng value-added manufacturing at teknolohikal na pag-unlad.[36]

Iniugnay ng ilang kritiko ang mga alalahaning ito sa iminungkahing pakikipagtulungan sa Israel sa mga kritikal na mineral, artificial intelligence, at cybersecurity. Nagpahayag din ng pagkabahala ang mga kritiko sa lumalaking interes ng mga dayuhan sa mga yamang mineral ng Pilipinas kasunod ng mga pahayag ni Dana Kursh, Embahador ng Israel sa Pilipinas, na nagsabing ang masaganang nikel at iba pang mahahalagang mineral ng Pilipinas ay maaaring makadagdag sa kadalubhasaan ng Israel sa artificial intelligence, disenyo ng chip, cybersecurity, at iba pang mga kasagutan sa teknolohiya. Inilarawan ni Kursh ang Pilipinas bilang isang potensyal na pangunahing katuwang sa inisyatiba, na binanggit na ang mga yamang mineral ng Pilipinas ay maaaring makatulong na matugunan ang mga kinakailangan sa supply-chain na hindi lubos na matugunan ng Israel sa loob ng bansa.[37]

Nagpahayag din ng pagkabahala ang mga organisasyong pangkalikasan at mga koalisyon ng pagtataguyod noong Abril 2026 tungkol sa bunga sa kapaligiran ng imprastraktura ng semiconductor at artificial intelligence, na binabanggit ang mataas na pangangailangan sa paggamit ng kuryente at tubig, pagtaas ng pangangailangan para sa mga kritikal na mineral, at mga potensyal na hamon sa pamamahala ng basurang industriyal na nauugnay sa mga advanced na pasilidad sa pagmamanupaktura.[38]

Pinuna rin ng ilang grupong aktibista ang kaugnayan ng inisyatibo sa mas malawak na pakikipagtulungang pang-ekonomiya at kaligtasan ng Estados Unidos-Pilipinas. Ikinatwiran ng mga pangkat na itong ang pagsasama ng kritikal na pagkuha ng mineral, paggawa ng semiconductor, at imprastraktura ng artificial intelligence sa mga estratehikong koridor pang-ekonomiya ay maaaring magpataas ng pagkakalantad ng Pilipinas sa kompetisyong heopolitikal at gawing potensyal na target ang mga pangunahing pasilidad pang-industriya sa panahon ng mga tunggalian sa lalawigan.[34]

Noong Mayo 2026, ilang grupong pampolitika, kabilang ang mga kasapi ng kaliwang Makabayan Bloc, ang nagpahayag ng mga alalahanin tungkol sa kahigpunuan at mga kaayusan sa pamamahala na kaugnay ng inisyatibo. Kabilang sa mga alalahaning ito ang mga tanong tungkol sa lawak ng pakikilahok ng mga dayuhan sa iminungkahing sonang industriyal at mga ulat ng mga iminungkahing espesyal na kaayusan para sa mga dayuhang tauhan. Sinabi ng mga kinatawan ng Makabayan na ang mga ganitong kaayusan ay maaaring magdulot ng mga isyu tungkol sa pambansang kahigpunuan at pamamahala sa konstitusyon, habang pinanindigan ng mga kagawaran ng gobyerno at mga tagapagtaguyod ng proyekto na ang pag-unlad ay mananatiling sasailalim sa batas ng Pilipinas at pangangasiwa ng mga regulasyon.[33]

Noong Mayo 2026, lumitaw ang kontrobersiya tungkol sa legal na katayuan ng iminungkahing Pax Silica economic security zone sa New Clark City. Noong Mayo 18, 2026, sa isang pagbisita sa lugar ng Pangalawang Kalihim ng Estado para sa Ugnayang Pang-ekonomiya ng US na si Jacob Helberg, ipinahayag ni Pangulong Joshua Bingcang ng Bases Conversion and Development Authority (BCDA) na hiniling ng Estados Unidos na ang sona ay magpatakbo sa ilalim ng batas ng US at na ang mga tauhan ng US ay mabigyan ng diplomatikong kaligtasan sa sakit. Sinabi ni Bingcang na tinanggihan ng pamahalaan ng Pilipinas ang panukala at pinanindigan na ang proyekto ay mananatiling napapailalim sa batas at pamamahala ng Pilipinas.[39][40][33]

Noong ika-25 ng Mayo 2026, pinagtatalunan ni Helberg ang mga ulat na humingi ang Estados Unidos ng diplomatikong kaligtasan, na sinasabi sa isang post sa X na ang kanyang mga naunang pahayag ay "hindi binigyang-linaw" at ang posisyon ng US ay inilaan upang magbigay ng ligal na katiyakan at kakayahang mahulaan para sa mga mamumuhunan sa halip na diplomatikong kaligtasan. Kalaunan ay tumangging tugunan nang diretso ng isang tagapagsalita para sa Kagawaran ng Estado ng Estados Unidos ang pagkakaiba sa pagitan ng salaysay ni Helberg at mga pahayag na ginawa ng mga opisyal ng Pilipinas.[41]

Unyong Europeo

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Noong Mayo at Hunyo 2026, nagpahayag ng mga alalahanin ang ilang tagagawa ng patakaran at manunuri sa SamahangtEuropeo onomiya sa regulasyon at ang kaugnayan ng bloke sa mga patakaran sa teknolohiya ng Estados Unidos habang umuusad ang mga talakayan tungkol sa pagsali. Ikinatwiran ng mga kritiko na ang pakikilahok ay maaaring makaapekto sa estratehikong awtonomiya ng EU sa mga larangan tulad ng mga kontrol sa pagluwas at patakaran sa semiconductor, habang pinanindigan ng mga tagasuporta na ang inisyatibo ay magpapalakas sa katatagan ng supply-chain sa mga kasosyong ekonomiya.[42]

Olanda

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Noong Hunyo 2026, ang talakayan kaugnay ng inisyatibo sa Olanda sa mga patakaran sa pagkontrol sa pagluwas na nakaaapekto sa industriya ng semiconductor ng Dutch, partikular na sa ASML. Nagpahayag ng pagkabahala ang ilang opisyal at kinatawan ng industriya na ang mga karagdagang paghihigpit sa pagluwas ng teknolohiya sa Tsina ay maaaring makaapekto sa mga operasyong pangkomersyo at kakayahang makipagkumpitensya.[43]

India

[baguhin | baguhin ang wikitext]

Mula sa huling bahagi ng 2025 hanggang unang bahagi ng 2026, ang talakayan sa India ay nakasentro sa kawalan ng bansa sa orihinal na pagiging kasapi ng inisyatibo. Tinanong ng mga komentarista at mga politiko ng oposisyon ang pagbubukod ng India sa kabila ng lumalaking sektor ng semiconductor at pakikilahok nito sa iba pang mga pakikipagsosyo sa teknolohiya.[44]

Mga sanggunian

[baguhin | baguhin ang wikitext]
  1. ↑ "Inside the State Department's 'Pax Silica' Initiative" [Sa loob ng Inisyatibang 'Pax Silica' ng Kagawaran ng Estado]. WP Intelligence (sa wikang Ingles). 2026-01-09. Inarkibo mula sa orihinal noong 2026-01-11. Nakuha noong 2026-06-06.
  2. ↑ "Pax Silica Explained: The US-Led Initiative With 'Trusted Allies' to Counter China, Excluding India" [Paliwanag sa Pax Silica: Ang Inisyatiba na Pinamunuan ng US na May 'Mga Pinagkakatiwalaang Kaalyado' para Kontrahin ang Tsina, Hindi Kasama ang Indiya]. TimesNow (sa wikang Ingles). 2025-12-13. Nakuha noong 2026-06-06.
  3. ↑ Cytera, Christopher (2026-01-14). "Pax Silica — Can it Stop China?" [Pax Silica — Mapipigilan ba Nito ang Tsina?]. CEPA (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-06-06.
  4. 1 2 3 4 "Pax Silica Summit (Fact Sheet)" (sa wikang Ingles). United States Department of State. Disyembre 11, 2025. Nakuha noong Enero 13, 2026.
  5. 1 2 3 "The Pax Silica Declaration by countries attending the Pax Silica Summit, 12 December 2025" [Ang Deklarasyon ng Pax Silica ng mga bansang dumalo sa Pax Silica Summit, 12 Disyembre 2025] (sa wikang Ingles). Australian Government – Department of Industry, Science and Resources. Disyembre 13, 2025. Nakuha noong Enero 13, 2026.
  6. 1 2 3 4 "Outcomes of the Pax Silica Summit (Foreign Press Center briefing)". United States Department of State. December 2025. Nakuha noong January 13, 2026.
  7. ↑ Ramesh, Akhil (2026-01-24). "Pax Silica and the Case for Bringing Industry Back into Foreign Policy". The National Interest (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-01-25.
  8. ↑ "Under Secretary Helberg Will Kick Off Pax Silica Summit with Landmark Declaration Signing". United States Department of State. December 11, 2025. Nakuha noong January 13, 2026.
  9. ↑ "Qatar and UAE to join U.S.-led effort to bolster technology supply chain". Reuters. January 11, 2026. Nakuha noong January 13, 2026.
  10. ↑ "Qatar joins US 'Pax Silica' as it races to catch up with Gulf neighbours on AI". Middle East Eye (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-01-25.
  11. ↑ "UAE signs Pax Silica declaration to advance AI-era security | Computer Weekly". ComputerWeekly.com (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-01-25.
  12. ↑ Marias, Stephen Las (2025-12-23). "Pax Silica Signals a New Era of Tech-Centric Geopolitics". EE Times Asia (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-01-25.
  13. ↑ Varghese, Justin (2026-01-19). "Pax Silica: What the new AI tech bloc means for the UAE, global economy". Gulf News: Latest UAE news, Dubai news, Business, travel news, Dubai Gold rate, prayer time, cinema (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-01-25.
  14. ↑ Maggie, Eastland (March 23, 2026). "US to Put $250 Million Toward Supply Chain Investment Fund". Bloomberg.
  15. ↑ "The Pax Silica Declaration by countries attending the Pax Silica Summit, 12 December 2025". Australian Government Department of Industry, Science and Resources. December 13, 2025. Nakuha noong July 23, 2026.
  16. ↑ "Pax Silica Summit". United States Department of State. December 11, 2025. Nakuha noong July 23, 2026.
  17. ↑ Renshaw, Jarrett (January 11, 2026). "Qatar and UAE to join U.S.-led effort to bolster technology supply chain". Reuters. Nakuha noong July 23, 2026.
  18. ↑ "The Netherlands joins US-led push to secure AI and chip supply chains - Bits&Chips". Bits&Chips (sa wikang Ingles). December 17, 2025. Inarkibo mula sa orihinal noong Mayo 19, 2026. Nakuha noong January 13, 2026.
  19. ↑ "The US Peace Corps launches new Tech Corps to bring AI expertise abroad. Here's what to know | Euronews".
  20. ↑ "Qatar and the United States sign "Pax Silica" declaration to strengthen cooperation in advanced technology". The Peninsula (via Zawya). January 13, 2026. Nakuha noong January 13, 2026.
  21. ↑ "Statement by Ambassador Yousef Al Otaiba on the United Arab Emirates joining Pax Silica". Reuters. January 14, 2026. Nakuha noong January 13, 2026.
  22. ↑ "India formally joins US-led coalition Pax Silica on AI, supply chain". upstox.com (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-02-20.
  23. ↑ "Sweden joins Pax Silica initiative". government.se (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-03-17.
  24. ↑ Finland to participate in Pax Silica initiative
  25. ↑ "PH joins US-led Pax Silica; plan for industrial hub in Luzon unveiled". pna.gov.ph (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-04-17.
  26. ↑ "Norway Joins Pax Silica Initiative".
  27. 1 2 3 "Under Secretary Jacob Helberg on the Accession of the European Union, Germany, and Greece to Pax Silica". United States Department of State (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-06-24.
  28. 1 2 3 4 5 6 "Outcomes of the Second Pax Silica Summit". United States Department of State (sa wikang Ingles). Nakuha noong 2026-06-28.
  29. ↑ "Italy joins the Pax Silica – Ministero degli Affari Esteri e della Cooperazione Internazionale". www.esteri.it. Nakuha noong 2026-09-10.
  30. ↑ "Estonia became an observer state in the US-led Pax Silica initiative and signed the Pax Silica Declaration on Artificial Intelligence".
  31. ↑ "Gor proposes Bangladesh join US-led Pax Silica initiative".
  32. ↑ Desiderio, Louella; Lee-Brago, Pia (May 20, 2026). "Philippines rejects US diplomatic immunity request for planned AI hub". The Philippine Star.
  33. 1 2 3 Sinaking, Erika Mae P. (May 19, 2026). "BCDA rejects US jurisdiction claims on AI hub". BusinessWorld.
  34. 1 2 "Farmers' Group Condemns "Pax Silica" as a "Massive Sellout"". The Manila Journal. April 20, 2026.
  35. ↑ "New Clark City to host AI hub under US-led Pax Silica". Philippine News Agency. April 20, 2026.
  36. ↑ Gonzales, Gelo (April 29, 2026). "Sci-tech coalition opposes Pax Silica over 'resource plunder,' env't harms". Rappler. Inarkibo mula sa orihinal noong May 19, 2026.
  37. ↑ Dela Cruz, Raymond Carl (May 27, 2026). "Israel eyes PH as Pax Silica partner for AI, semiconductor push". Philippine News Agency.
  38. ↑ Rosete, Franck Dick (April 21, 2026). "Environmental concerns raised over AI and semiconductor industrial zones". Bulatlat.
  39. ↑ Chi, Cristina (May 19, 2026). "Philippines rejects US request for diplomatic immunity at planned AI hub". Philstar.com.
  40. ↑ Desiderio, Louella; Lee-Brago, Pia (May 20, 2026). "Philippines rejects US diplomatic immunity request for planned AI hub". The Philippine Star.
  41. ↑ Chi, Cristina (May 26, 2026). "US official says immunity for Pax Silica Clark hub 'taken out of context'". Philstar.com.
  42. ↑ Bertuzzi, Luca (June 1, 2026). "The EU is set to join US-led chip alliance 'Pax Silica' to counter China's AI race". Euronews.
  43. ↑ Sterling, Toby (June 23, 2026). "Netherlands to join US-led Pax Silica AI initiative despite ASML dispute". Reuters.
  44. ↑ "Congress takes swipe at PM over India not being part of US-led Pax Silica grouping". The Economic Times. December 13, 2025.
Nagmula sa "https://tl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pax_Silica&oldid=2224555"