Jump to content

Ikiyaga cya Ossa

Kubijyanye na Wikipedia
Lake Ossa
Ikiyaga Hindura Wikidata
Imigezi yinjiramoSanaga Hindura Wikidata
Umugezi usohokamoSanaga Hindura Wikidata
Ibihugu by'ikibayaKameruni Hindura Wikidata
IgihuguKameruni Hindura Wikidata
Iherereye muriSanaga-Maritime, Littoral Hindura Wikidata
Iri ku nkombe yaSanaga Hindura Wikidata
Aho iherereye3°47′48″N 10°1′29″E Hindura Wikidata
Ubutumburuke24 m Hindura Wikidata
Ubuso4000 ha Hindura Wikidata
Map
Ikiyaga cya Ossa is located in Afurika
Ikiyaga cya Ossa
Ikiyaga cya Ossa
Aho Ikiyaga cya Ossa giherereye muri Afurika

Ikiyaga cya Ossa ni ikiyaga cyo muri Kameruni. Kiri mu Ntara ya Littoral, hafi y'umujyi wa Edéa.

Ikiyaga cya Ossa ni kimwe mu biyaga binini bya Kameruni. Gihujwe n'uruzi rwa Sanaga n'umuyoboro muto. Kiri ahantu harinzwe h'inyamaswa. Kizwiho manati yo muri Afurika.

Kimwe mu birwa by'Ikiyaga cya Ossa

Ikiyaga cya Ossa kiri mu Karere ka Sanaga-Maritime, muri Komine ya Dizangue.[1] Kiri nko ku birometero 12 mu burengerazuba bwa Edéa. Kiri nko ku birometero 50 uvuye ku nyanja.[2]

Ikiyaga gifite ubuso bwa hegitari zigera ku 4 000.[1] Kigizwe n'ibice bitatu. Ibyo bice ni Ikiyaga cya Mwembé, Ikiyaga cya Ossa kinini n'Ikiyaga cya Mévia.[1] Mu kiyaga harimo ibirwa bito 22.[1] Ubugari bwacyo bugera kuri kilometero 7. Mu gihe cy'imvura, ubujyakuzimu bwacyo bugera kuri metero 7.[2]

Ikiyaga gihujwe n'uruzi rwa Sanaga n'umuyoboro wa kilometero 3. Sanaga ni rwo ruzi runini kandi rurerure kurusha izindi muri Kameruni. Amazi y'uruzi ni yo agena urugero rw'amazi mu kiyaga.[2]

Ibinyabuzima

[Hindura | hindura inkomoko]

Ikiyaga cya Ossa gituwe n'inyamaswa nyinshi. Harimo manati, ingona, inzoka n'inyoni nyinshi zo mu mazi.[2] Manati yo muri Afurika (Trichechus senegalensis) ni yo nyamaswa izwi cyane muri icyo kiyaga. Irya cyane cyane ibimera byo mu mazi.[2] Mu kiyaga harimo imiryango irenga 18 y'amafi.[2]

Ikimera cyitwa Salvinia molesta cyagaragaye mu kiyaga bwa mbere mu 2016. Mu 2021, cyari gitwikiriye hafi 49 % by'ubuso bw'ikiyaga.[3] Mu 2021, abashakashatsi barekuye mu kiyaga udukoko twitwa Cyrtobagous salviniae. Utwo dukoko turya icyo kimera. Mu myaka itatu, ubuso icyo kimera cyari gitwikiriye bwagabanutseho 80 %. Mu mpera za 2023, manati zagarutse mu kiyaga.[3]

Abaturage n'ubukungu

[Hindura | hindura inkomoko]

Abaturage benshi baturiye ikiyaga batunzwe n'uburobyi. Amafi y'ikiyaga ni yo bakuramo ibyo kurya n'amafaranga.[2] Ikiyaga gisurwa kandi na ba mukerarugendo. Bashobora gutembera mu bwato no koga ku nkombe z'ibirwa.[1]

Kurinda ikiyaga

[Hindura | hindura inkomoko]

Ikiyaga kiri mu gace karinzwe kitwa Réserve de faune du lac Ossa. Gicungwa na Minisiteri y'Amashyamba n'Inyamaswa ya Kameruni.[1] Ako gace kari mu cyiciro cya IV cya IUCN.[2] Ikiyaga gifite ibibazo byinshi. Muri byo harimo uburobyi bukabije, guhiga, gutema amashyamba n'isuri.[2]

  1. 1 2 3 4 5 6 "Vers un habitat plus sain pour la mégafaune aquatique d'Afrique". AMMCO (in Icyongereza). Retrieved 2026-11-03.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "Lake Ossa". Living Lakes Network (in Icyongereza). Retrieved 2026-11-03.
  3. 1 2 Herbert, Logan; Zanga, Annick; Kinsler, David; Ayala, Victoria; Takoukam Kamla, Aristide; Diaz, Rodrigo (2024). "Optimizing aquatic weed management in Lake Ossa, Cameroon: Harnessing the power of biological control and real-time satellite monitoring". Biological Control (in Icyongereza). 199. 105650. doi:10.1016/j.biocontrol.2024.105650.

Ingingo zijyanye

[Hindura | hindura inkomoko]

Ihuza ryo hanze

[Hindura | hindura inkomoko]