Shko te përmbajtja

Anne Carson

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Anne Carson

CM
Carson in 2024
Carson in 2024
Born
Anne Patricia Carson

21 qershor 1950 (76 vjeçe)
Toronto, Ontario, Canada
Occupation
  • Poet
  • essayist
  • translator
  • classicist
  • professor
Citizenship
  • Canada
  • Iceland
EducationUniversity of Toronto (BA, MA, PhD)
Period1979–present
Genre
  • Poetry
  • essay
  • translation
Notable works
Notable awards
SpouseRobert Currie

Anne Patricia Carson (e lindur më 21 qershor 1950) [1] është një akademike dhe shkrimtare kanadeze. E lindur në Toronto, ajo u diplomua në Universitetin e Torontos dhe duke filluar nga viti 1979 u bë profesoreshë e klasikëve, letërsisë krahasuese dhe shkrimit krijues në disa universitete. Ajo ka dhënë mësim në Universitetin e Kalgarit, Universitetin McGill, Universitetin e Miçiganit, Universitetin e Nju Jorkut dhe Universitetin e Prinstonit . Carson ka shkruar më shumë se njëzet libra, duke përfshirë përmbledhje esesh dhe poezish, si dhe përkthime të tragjedive të lashta greke .

Ajo është vlerësuar me Bursat Guggenheim dhe MacArthur, ka fituar Çmimin Letrar Lannan, dy Çmime Griffin për Poezi, Çmimin TS Eliot, Çmimin Princesha e Asturias, Çmimin e Guvernatorit të Përgjithshëm për poezi në gjuhën angleze dhe Çmimin PEN/Nabokov, dhe u emërua Anëtare e Urdhrit të Kanadasë në vitin 2005 për kontributin e saj në letrat kanadeze. Ajo u vlerësua me Çmimin Nobel në Letërsi për vitin 2026. [2] [3]

Biografia

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Anne Carson lindi në Toronto më 21 qershor 1950. [1] Babai i saj ishte bankier dhe ajo u rrit në një numër qytetesh të vogla kanadeze. [4] Në shkollën e mesme, një mësues latinishteje e prezantoi Carson me botën dhe gjuhën e Greqisë së Lashtë dhe i dha asaj mësim privatisht. [5]

Pasi u regjistrua në Kolegjin St. Michael në Universitetin e Torontos, ajo u largua dy herë - në fund të vitit të parë dhe të dytë. Carson, i shqetësuar nga kufizimet kurrikulare (veçanërisht nga një kurs i detyrueshëm mbi Miltonin ), u tërhoq në botën e arteve grafike për një kohë të shkurtër. [5] Ajo përfundimisht u kthye në Universitetin e Torontos, ku përfundoi diplomën Bachelor të Arteve në vitin 1974, Masterin e Arteve në letërsi klasike në vitin 1975 dhe doktoraturën në letërsi klasike në vitin 1981. [6] [7] Ajo kaloi gjithashtu një vit duke studiuar metrikën greke dhe kritikën tekstore greke në Universitetin e St Andrews . [8]

Carson e filloi karrierën e saj si mësuese e Klasikëve në Universitetin e Kalgarit në vitin 1979, përpara se të përfundonte doktoraturën në Universitetin e Torontos . [5] Në vitin 1980, ajo u regjistrua në Universitetin e Princetonit, ku dha mësim si instruktore dhe më vonë si asistente profesore. [9] Ajo dha mësim edhe në 92nd Street Y në Nju Jork gjatë kohës që ishte atje si bursiste rezidente e Rockefeller Scholar (1986–1987). [10] Pasi iu mohua e drejta e mbajtjes së detyrës, [11] Carson u largua nga Princeton në vitin 1987 për të dhënë mësim për gjuhë dhe letërsi klasike në Universitetin Emory në Atlanta për një vit, përpara se të transferohej në Montreal për t'u bashkuar me Universitetin McGill si Drejtor i Studimeve Pasuniversitare në Klasikë. [12]

Në fund të viteve 1990, karriera e Carson si mësuese hasi një pengesë kur McGill anuloi të gjitha kurset pasuniversitare në greqishten e lashtë, mbylli Departamentin e Klasikëve dhe i zhvendosi të gjitha kurset e mbetura të Klasikëve në Departamentin e Historisë. [5] Ndërsa vazhdonte të jepte mësim në McGill si profesor i asociuar, Carson e përballoi këtë duke kaluar gjysmën e çdo viti si lektor i ftuar në institucione të tjera, duke përfshirë Universitetin e Miçiganit (Norman Freehling Visiting Professorship, 1999–2000), [13] Universitetin e Kalifornisë, Berkeley (Pranvera 2000) dhe Kolegjin e Arteve dhe Zanateve të Kalifornisë në Oakland (Pranvera 2001). [5] Ajo u emërua Profesoreshë e Klasikëve John MacNaughton në McGill në vitin 2000. [14]

Në vitin 2003, Carson u transferua në Ann Arbor dhe në Universitetin e Miçiganit, ku shërbeu si Profesoreshë e Studimeve Klasike, Letërsisë Krahasuese dhe Gjuhës dhe Letërsisë Angleze deri në vitin 2009. [15] Në vitin 2004, Carson ishte në garë për postin e Profesorit të Poezisë në Universitetin e Oksfordit, duke u renditur i dyti pas emërimit përfundimtar Christopher Ricks, me rreth 30 nominime. [16] Ajo u përmend si një pretendente e mundshme për pozicionin katërvjeçar përsëri në vitin 2009. [17]

Carson u bashkua me Programin e Shkrimit Kreativ të Universitetit të Nju Jorkut (NYU) si Poete e Shquar Rezidente dhe Profesore Vizitore në vitin 2009. Së bashku me bashkëshortin dhe bashkëpunëtorin e saj Robert Currie, ajo jep një kurs vjetor në NYU mbi artin e bashkëpunimit, të quajtur "Egocircus". [18] Carson ishte Profesor i Përgjithshëm Andrew D. White në Universitetin Cornell nga viti 2010 deri në vitin 2016, [19] dhe Poeti Vizitor Mohr në Universitetin Stanford (Programi i Shkrimit Kreativ) në vitin 2013. [20] Ajo u bashkua me Bard College në Annandale-on-Hudson, New York, si Shkrimtare e Shquar Vizitore në Rezidencë në vitin 2014, duke dhënë mësim studime klasike dhe arte të shkruara. [21] Carson e ka përshkruar rolin e saj më të larmishëm në pjesën e dytë të karrierës së saj si "një vizitë [çfarëdo]", dhe dekadat e kaluara duke dhënë mësim greqishten e lashtë si "një kënaqësi e plotë". [18]

Carson u zgjodh Shkrimtar Ndërkombëtar i Shoqërisë Mbretërore të Letërsisë në vitin 2022. [22] Në maj të vitit 2023, ajo u shpall Presidente Nderi e Shoqatës Klasike, 2023–2024. [23] Ajo u vlerësua me Çmimin ndërkombëtar Vigdís, një çmim i dhënë për kontribute të shquara në gjuhët dhe kulturat botërore. [24]

Ajo u vlerësua me Çmimin Nobel në Letërsi për vitin 2026 "për veprën e saj të guximshme dhe shpikëse që, në dialog të gjallë me traditën klasike, ka krijuar forma të reja për letërsinë bashkëkohore". [2] [3]

Publikime të përzgjedhura

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Përkthime

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referime

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  1. 1 2 Morra, Linda (8 shtator 2014). "Anne Carson". The Canadian Encyclopedia. Arkivuar nga origjinali më 12 maj 2023. Marrë më 21 maj 2023. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. 1 2 "Nobel Prize in Literature 2026". NobelPrize.org (në anglishte amerikane). Nobel Foundation. Marrë më 8 tetor 2026.
  3. 1 2 Youngs, Ian (8 tetor 2026). "'Bold and inventive' Canadian poet Anne Carson wins Nobel Literature Prize". BBC News. Arkivuar nga origjinali më 8 tetor 2026. Marrë më 8 tetor 2026. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ↑ "Anne Carson". Arkivuar nga origjinali më 2 korrik 2022. Marrë më 2 korrik 2022. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. 1 2 3 4 5 Rae, Ian (27 dhjetor 2001). "Anne Carson". The Literary Encyclopedia. Arkivuar nga origjinali më 16 shtator 2020. Marrë më 16 shtator 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ↑ Bresge, Adina (8 tetor 2026). "Anne Carson wins Nobel Prize in Literature". University of Toronto. Marrë më 8 tetor 2026. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ↑ Ross, Val (23 mars 2001). "Alumni: Classic Carson". University of Toronto Magazine. Arkivuar nga origjinali më 16 shtator 2020. Marrë më 16 shtator 2020. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  8. ↑ Munoz, Theresa (9 tetor 2013). "Theresa Munoz and Anne Carson at Cove Park". Scottish Review of Books. Arkivuar nga origjinali më 17 shtator 2020. Marrë më 16 shtator 2020. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  9. ↑ Meyer, Paul (2016). "blue for (On Metonymns in Anne Carson)". She] (Ha?) She – The Canicula di Anna: A Fractal Approach (PDF). Toronto: University of Toronto. fq. 163. Arkivuar (PDF) nga origjinali më 31 mars 2023. Marrë më 26 gusht 2020. While at Princeton Anne Carson taught (as Instructor and later Assistant Professor) the following courses: The Anti-Augustans: Ovid and the Elegists; Introduction to Augustan Literature; Beginner's Latin Continued: Basic Prose; The Lyric Age of Greece; and Greek Drama in Translation. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  10. ↑ Bloom, Harold; Lehman, David, red. (1998). The Best of the Best American Poetry 1988–1997. New York: Scribner Poetry. fq. 307. ISBN 978-0-684-84779-5. Marrë më 17 korrik 2020. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  11. ↑ Rae, Ian (2010). "Runaway Classicists: Anne Carson and Alice Munro's 'Juliet' Stories". Journal of the Short Story in English (55 – Special Issue: The Short Stories of Alice Munro). Presses universities d'Angers: 5. ISSN 1969-6108. Arkivuar nga origjinali më 7 qershor 2020. Marrë më 18 shtator 2020. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  12. ↑ "Anne Carson". The Poetry Foundation. Arkivuar nga origjinali më 26 korrik 2020. Marrë më 14 shtator 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  13. ↑ "Institute for the Humanities: Norman Freehling Visiting Professorship". University of Michigan. Arkivuar nga origjinali më 17 qershor 2018. Marrë më 20 shtator 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  14. ↑ "Biography of Anne Carson". Brick Books. Arkivuar nga origjinali më 9 tetor 2016. Marrë më 20 shtator 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  15. ↑ "Faculty History Project: Anne Carson". Millennium Project, University of Michigan. Arkivuar nga origjinali më 11 gusht 2022. Marrë më 20 shtator 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  16. ↑ Curtis, Polly (30 prill 2004). "Oxford names poetry professor shortlist". The Guardian. Arkivuar nga origjinali më 7 dhjetor 2021. Marrë më 20 shtator 2020. {{cite news}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  17. ↑ Waterson, James (26 shkurt 2009). "Poet Laureate snubs Oxford poetry post". Cherwell. Oxford Student Publications. Arkivuar nga origjinali më 22 nëntor 2019. Marrë më 2 tetor 2020. {{cite news}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  18. 1 2 Anderson, Sam (14 mars 2013). "The Inscrutable Brilliance of Anne Carson". The New York Times Magazine. Arkivuar nga origjinali më 23 tetor 2020. Marrë më 20 shtator 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  19. ↑ "All Professors-at-Large – 1965 to June 30, 2025". Program for Andrew D. White Professors-at-Large. Cornell University. Arkivuar nga origjinali më 15 qershor 2018. Marrë më 20 shtator 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  20. ↑ "A Reading by Anne Carson, The Mohr Visiting Poet". Stanford: Event Calendar. Stanford University. 23 prill 2013. Arkivuar nga origjinali më 20 janar 2022. Marrë më 20 shtator 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  21. ↑ Primoff, Mark (29 prill 2014). "Esteemed Writer Anne Carson To Join Bard College Faculty". Annandale-on-Hudson, New York: Bard College. Arkivuar nga origjinali më 15 shtator 2020. Marrë më 20 shtator 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  22. ↑ "RSL International Writers". 3 shtator 2023. Arkivuar nga origjinali më 20 janar 2024. Marrë më 3 dhjetor 2023. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  23. ↑ "Council". The Classical Association (në anglishte amerikane). Arkivuar nga origjinali më 5 maj 2023. Marrë më 5 maj 2023.
  24. ↑ "Anne Carson is the 2023 Vigdís Prize Laureate | University of Iceland". english.hi.is. Arkivuar nga origjinali më 23 shkurt 2024. Marrë më 2 tetor 2024. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  25. ↑ Carson, Anne (1986). Eros the Bittersweet: An Essay. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-608-02740-1. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  26. ↑ — (1992). Short Talks. London, Ontario: Brick Books. ISBN 978-1-77131-342-1. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  27. ↑ — (1995). Glass, Irony, and God. New York: New Directions. ISBN 978-0-8112-1302-8. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  28. ↑ — (1995). Plainwater: Essays and Poetry. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 978-0-679-43178-7. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  29. ↑ — (1998). Autobiography of Red: A Novel in Verse. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 978-0-375-40133-6. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  30. ↑ — (1999). Economy of the Unlost (Reading Simonides of Keos with Paul Celan). Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-03677-9. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  31. ↑ — (2000). Men in the Off Hours. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 978-0-375-40803-8. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  32. ↑ — (2001). The Beauty of the Husband: A Fictional Essay in 29 Tangos. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 978-0-375-40804-5. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  33. ↑ — (2005). Decreation: Poetry, Essays, Opera. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 978-1-4000-4349-1. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  34. ↑ — (2010). Nox. New York: New Directions. ISBN 978-0-8112-1870-2. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  35. ↑ — (2012). Antigonick (Sophokles). New York: New Directions. ISBN 978-0-8112-1957-0. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  36. ↑ — (2013). Red Doc>. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 978-0-307-96059-7. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  37. ↑ — (2013). Nay Rather. London: Sylph Editions (with the Center for Writers and Translators at the American University of Paris); The Cahiers Series, Number 21. ISBN 978-1-909631-03-8. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  38. ↑ — (2014). The Albertine Workout. New York: New Directions [Poetry Pamphlet #13]. ISBN 978-0-8112-2317-1. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  39. ↑ — (2016). Float. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 978-1-101-94684-8. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  40. ↑ — (2019). Norma Jeane Baker of Troy. London: Oberon Books. ISBN 978-1-78682-761-6. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  41. ↑ —; Bruno, Rosanna (2021). Euripides' The Trojan Women: A Comic. New York: New Directions. ISBN 978-0-8112-3079-7. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  42. ↑ — (2021). H of H Playbook. New York: New Directions. ISBN 978-0-8112-3123-7. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  43. ↑ — (2024). Wrong Norma. New York: New Directions. ISBN 978-0-8112-3034-6. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  44. ↑ Carson, Anne (2001). Sophocles, Electra. Oxford & New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-504960-2. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  45. ↑ — (2002). If Not, Winter: Fragments of Sappho. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 978-0-375-41067-3. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  46. ↑ — (2006). Grief Lessons: Four Plays by Euripides. New York: The New York Review of Books. ISBN 978-1-59017-180-6. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  47. ↑ — (2009). An Oresteia. New York: Farrar, Straus and Giroux. ISBN 978-0-86547-916-6. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  48. ↑ — (2014). Euripides, Iphigenia Among the Taurians. Chicago & London: The University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-20362-1. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  49. ↑ Carson, Anne (2015). Sophokles, Antigone. London: Oberon Books. ISBN 978-1-78319-810-8. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  50. ↑ — (2015). Euripides, Bakkhai. London: Oberon Books. ISBN 978-1-78319-915-0. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Anne_Carson&oldid=3055924"